De mooiste reis, het kostbaarste boek

Vanavond was de laatste aflevering van mijn boekenhoekje van dit seizoen. Gelukkig zat ik tussen heel wat schrijvers: Henk, Frits en Jan uiteraard, maar ook waren als gast aanwezig de sporttrainer en Telegraaf-colunmist Ton Boot en de uiterst originele ex-geheimagent Arthur Docters van Leeuwen.

Ik kon het niet nalaten deze laatste te herinneren aan zijn bundel erotische verhalen die hij in 1971 publiceerde onder het pseudoniem Hein Wybrand. Deze bundel,

Het reservaat

, is een heruitgave meer dan waard. Docters van Leeuwen verzekerde mij dat hij voor heruitgave veel voelde. Ik ga mijn best doen!

In mijn laatste boekenhoekje wilde ik aandacht besteden aan de mooiste en geheimzinnigste plek die ik ooit op de wereld bezocht heb: Paaseiland. Ik ben op dit eenzame en heel ver weg gelegen eiland twee keer geweest en ik ben twee keer van slag geweest van die raadselachtige beelden en nog veel meer. Na mijn eerste bezoek besloot ik direct dat ik alle boeken van enig belang over dit eiland wilde bezitten. Ik ben daar aardig in geslaagd en gelukkig nog in een tijd dat de bedoelde boeken nog enigszins betaalbaar waren. Paaseiland werd op Eerste Paasdag 1722 ontdekt door de Zeeuw Jacob Roggeveen (1659- 1729), een man die op ruim zestigjarige leeftijd de wereld ging ontdekken.

Over zijn ontdekkingstocht verscheen al spoedig een boek (in 1727) dat daarna enkele malen - in steeds uitgebreidere vorm - werd herdrukt. Wie dit boek geschreven heeft, weten we nog steeds niet, maar dat Roggeveen zelf de pen voerde, is onwaarschijnlijk. Een Duitse schepeling, die onder Roggeveen diende, schreef als eerste een bericht over de ontdekking van Paaseiland. Eigenlijk was dat aan scheepspersoneel verboden, maar omdat de Duitse schepeling dacht dat niemand een Duits boekje op zou merken, ging hij aan de slag.

Het was Karl Friedrich Behrens die als eerste op heel de wereld over de ontdekking van Paaseiland publiceerde. Behrens' verslag verscheen oorspronkelijk in verscheidene, weinig bladzijden tellende editietjes vanaf 1727, maar tien jaar later (jn 1737 dus) kwam er een 380 pagina's dik boek over de ontgelding van Paaseiland van de pers. Dit boek van Behrens is een van de grote schatten uit de reisliteratuur, maar tevens extreem zeldzaam. Vele jaren geleden kon ik op een uitzonderlijke wijze beslag leggen op deze editie en sedertdien reken ik haar tot een van de topstukken van mijn bibliotheek.

Een expeditie onder leiding van de Fransman Jean François de Galaup Comte de La Pérouse (1741-1788) was de eerste die Paaseiland in 1786 met een bezoek van een groep wetenschappers vereerde. Daarover werd een omvangrijke serie reisboeken gepubliceerd. Vooral de atlas (met landkaarten en gravures) is van groot belang omdat hierin voor de eerste keer enigszins betrouwbare afbeeldingen van het eiland voorkwamen. Ook deze atlas wordt in mijn bibliotheek gekoesterd. Ik liet de befaamde prent zien van de Franse expeditieleden die rond een van die grote beelden gegroepeerd staan.

Volgend seizoen nog veel meer boeken! En niemand hoeft zich van de zomer te vervelen, want de bibliotheken en boekhandels staan stampvol met mooie boeken. Die boeken zijn in elk geval een stuk meer betaalbaar dan de deeltjes die ik dit seizoen liet zien. Maar niet gewanhoopt: ik ben mijn carrière ook maar als bordenwasser begonnen.

(Over de geschiedenis van Paaseiland en mijn bezoek aan het eiland schreef ik een lang hoofdstuk in mijn boek

Eenzaam. Eilanden, tweede deel,

terug