CULTURE CLASH

Na 200 jaar in een kist onder de grond te hebben gelegen wordt vampier Barnabus Collins (Johnny Depp) in 1972 door bouwvakkers opgegraven. Vol verbazing kijkt hij naar de felverlichte grote M van McDonald’s en voorzichtig zet hij voor het eerst voet op een geasfalteerde weg. De wereld heeft flink wat veranderingen ondergaan in de tijd dat hij levend begraven was. Op weg naar het landhuis van zijn familie ziet Barnabus dingen die hij nooit eerder zag: Auto’s, mensen die pizza eten, een bioscoop, een vrouw in een telefooncel. Het is een veelvoorkomend verschijnsel in films: De culture clash.

Door hoofdpersonages in een voor hen vreemde wereld te plaatsen hebben de makers veel vrijheid om grapjes uit te halen en voor de kijker is het leuk om door de ogen van de hoofdfiguur met een frisse blik naar onze eigen cultuur te kijken. Er zijn al heel wat films gebaseerd op zo’n culturele botsing. Zo verkende Sacha Baron Cohen als Borat de Verenigde Staten. Eddie Murphy maakte kennis met de Amerikaanse cultuur in Coming to America. Denk ook aan Crocodile Dundee die vanuit de Australische outback naar New York vliegt en daar kennis maakt met de grote stad, waar ze rare dingen als roltrappen, hoeren en straatovervallers hebben. Of Blast From the Past waarin Brendan Fraser opgroeit in een schuilkelder, op zijn 35ste eindelijk naar buiten mag en daarna in al zijn naïviteit de wereld gaat verkennen.

Diezelfde Brendan Fraser speelde in California Man een holbewoner die eeuwenlang vastgevroren in een blok heeft gezeten, in de 20ste eeuw door twee sukkelige tieners wordt ontdekt en dan van hen moet leren hoe het moderne leven werkt.. Zelf keek ik als kind graag naar de serie Catweazle. Daar belandt een warrige tovenaar door een mislukte toverspreuk vanuit de 11e eeuw in het Amerika van de jaren zestig. Hij raakt helemaal in paniek als hij een vliegtuig ziet overkomen en kruipt bibberend onder tafel wanneer hij voor het eerst een fluitketel hoort.

Maar zo’n culturele botsing kan ook heel romantisch zijn. Wanneer Hugh Jackman in Kate & Leopold vanuit 1876 plotseling in New York verzeild raakt heeft hij ook zijn galante manieren uit de zeventiende eeuw meegenomen. En daarmee maakt hij bijzonder grote indruk op Meg Ryan. Ook in Woody Allen’s laatste werkje Midnight in Paris en in de bioscoophit Avatar stonden grote culturele verschillen de liefde niet in de weg.

Soms gaat het dus om romantiek, soms om het avontuur en vaak om de komische noot, maar in al deze voorbeelden heeft de nieuwsgierigheid van de verbijsterde hoofdpersonages naar hun nieuwe omgeving het verhaal verder gebracht. Misverstanden kunnen voor obstakels, voor spanning of juist voor goede grappen zorgen en daar maken scenarioschrijvers dankbaar gebruik van. Gelukkig ook in Tim Burton’s Dark Shadows, dat er weer schitterend uitziet, maar helaas nogal een rommelig, slecht uitgewerkt plot heeft. De opgetrokken wenkbrauw van Johnny Depp als zijn personage Barnabus weer iets merkwaardigs ziet of hoort, is echter goud waard.

Archief
ZOMER BLOCKBUSTERS
DUTCH DELIGHT IN HOLLYWOOD
OSCAR WEETJES
OUDERWETSE PAARDENLIEFHEBBERS
TIEN MEMORABELE OSCAR MOMENTEN
DE MAGISCHE FILMLESSEN VAN MARTIN SCORSESE
BEZIGHEIDSTHERAPIE VOOR BRAD PITT