Wat je moet weten over de gemeenteraadsverkiezingen

De politieke partijen volgen vol spanning de verkiezingen voor de gemeenteraad. Check hier wat je moet weten.

Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, in 2006, werden 6.909.480 stemmen uitgebracht. De meeste mensen stemden op de PvdA (1.620.387) gevolgd door lokale partijen (1.585.068) en het CDA (1.162.829).

In Nederland zijn 431 gemeenten. In 394 zijn nu verkiezingen. In de overige 47 gemeenten waren vervroegde verkiezingen of komen ze juist later dit jaar, bijvoorbeeld vanwege herindelingen.

De omvang van een gemeenteraad hangt samen met het aantal inwoners van de gemeente. De grootste gemeenteraad van Nederland (bij gemeenten met meer dan 200.000 inwoners) telt 45 leden, de kleinste 9 leden (bij gemeenten met minder dan 3000 inwoners). Het aantal raadsleden is altijd oneven.

Om in de gemeenteraad te komen, moet je in de gemeente wonen, minimaal 18 jaar zijn en stemgerechtigd zijn. Het jongste kandidaat raadslid is Edwin Lamboo uit Waalre. Hij is 14 jaar maar omdat hij binnen de raadsperiode van vier jaar 18 wordt en dan in principe wel zou mogen toetreden, is zijn kandidatuur legaal. Het langstzittende raadslid van Nederland is de 77-jarige Job Hoegée uit Nieuwegein: al 51 jaar. Hij doet ook nu weer mee aan de gemeenteraadsverkiezingen.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen wordt weer met het rode potlood gestemd. Het gebruik van stemmachines is gestopt omdat uit onderzoek is gebleken dat ze niet altijd betrouwbaar zijn. Alle stemmen worden handmatig geteld.

De stembureaus zijn open van 07:30 uur tot 21:00 uur. In tegenstelling tot eerdere verkiezingen kun je op alle stembureaus in jouw gemeente terecht om te stemmen.

Uit onderzoek van RTLNieuws blijkt, dat in 80% van alle gemeenten politici meekijken hoe jij stemt. Raadsleden en wethouders zijn lid of zelfs voorzitter van een stembureau.

Zonder identificatie mag je niet stemmen. Dus vergeet behalve de stemkaart ook je paspoort, verblijfsvergunning of rijbewijs niet.

Gemeenten zijn verplicht om 25% van de stemlokalen geschikt te maken voor mensen met een beperking.

Voor de uitslagberekening maken gemeenten, hoofdstembureaus en centrale stembureaus gebruik van ondersteunende software verkiezingen die in opdracht van de Kiesraad wordt ontwikkeld.

De uitslagen van de meeste gemeenten worden op de dag zelf 's avonds bekendgemaakt. De officiële uitslag wordt echter pas twee dagen later vastgesteld. Dat is dus op 5 maart.