Dure renovatie koninklijke wachtkamers

Voor de renovatie van drie koninklijke wachtkamers worden royale bedragen uitgetrokken.

Tien jaar lang werd er aan gewerkt, de restauratie van de koninklijke wachtkamer op Den Haag Hollands Spoor. De renovatie van de wachtkamer op Amsterdam Centraal Station duurde twee jaar. En nu staat die van de wachtkamer in Baarn op de rol.

Gesloopt

Er waren ooit vijf koninklijke wachtkamers. De wachtkamer op Den Haag SS (Staatsspoor, op de plek van het huidige CS) is ondergebracht in het Spoorwegmuseum in Utrecht. De koninklijke wachtkamer van station Apeldoorn werd in 1976 gesloopt, omdat hij niet meer werd gebruikt. Met de resterende drie koninklijke wachtkamers wordt voorzichtiger omgesprongen. Miljoenen worden eraan besteed, maar de koningin zie je er bijna nooit. En zij die opdraaien voor de kosten - de belastingbetalers - mogen er bijna nooit in.

Wie maken gebruik van de koninklijke wachtkamers?

In theorie leden van het Koninklijk Huis en de koninklijke familie of hun gasten. Daarnaast hebben (de directies van) NS en ProRail de beschikking over de wachtkamers: voor ontvangsten, bijzondere evenementen en bezichtigingen. Want het gaat om cultureel erfgoed van de spoorsector.

Hoe vaak worden de wachtkamers gebruikt?

De koninklijke wachtkamer op Den Haag Hollands Spoor is tussen 1999 en 2010 in fasen gerestaureerd. In die periode is de wachtkamer één keer gebruikt. Op 31 oktober 2004, omdat de Poolse president toen samen met koningin Beatrix per trein naar Breda reisde om te vieren dat die stad 60 jaar geleden bevrijd werd door Poolse soldaten.

Hoe vaak zijn de koninklijke wachtkamers open voor publiek?

De wachtkamers worden vooral opengesteld voor ontvangsten en bezichtigingen van groepen, op aanvraag of op uitnodiging. Bij 'op aanvraag' valt te denken aan historici of verzoeken in het kader van 'goede doelen'. De wachtkamers zijn over het algemeen ook opengesteld op Open Monumentendag. Dit jaar vindt die plaats op 11 en 12 september.

Hoe vaak vinden rondleidingen en/of evenementen plaats?

De koninklijke wachtkamer in Baarn is in 2007 en 2008 nooit gebruikt. In 2009 en 2010 zijn er (tot nu toe) op 8 dagen rondleidingen geweest. Daarnaast was Baarn onderdeel van 6 rondleidingen in 2010 waarbij op één dag alle koninklijke wachtkamers bezichtigd konden worden.
De wachtkamer op Den Haag Hollands Spoor is van 1999 tot 2010 één keer gebruikt, door de Majesteit. Daarnaast werd op 31 maart 2010 de Vrijheidstrein gedoopt op Den Haag Hollands Spoor, een samenwerking tussen de Nederlandse Spoorwegen en Nationaal Comité 4/5 mei. Daarbij was de Kroonprins aanwezig en de wachtkamer opengesteld. De wachtkamer maakte net als die in Baarn onderdeel uit van 6 rondleidingen in 2010 waarbij op 1 dag alle wachtkamers bezichtigd konden worden.
De Koninklijke wachtkamer op Amsterdam Centraal was op 16 juni 2007 vertrekpunt voor de opening van de Betuweroute. Daarnaast was Amsterdam Centraal onderdeel van de 6 rondleidingen in 2010 waarbij op 1 dag alle wachtkamers bezichtigd konden worden. Op 18 maart 2010 werd de wachtkamer in Amsterdam gebruikt voor een interne NS-bijeenkomst. Op 18 mei 2010 werd de wachtkamer in het kader van de 'SpoorweNSdag' opengesteld voor 2 'prinsesjes' met reuma.

Per saldo maken de spoorbedrijven veel vaker gebruik van de koninklijke wachtkamers dan het Koninklijk Huis.

Hoe zit het met de kosten?

Die komen voor rekening van de NS en ProRail (de bulk). Het gaat om 'monumenten in de stationsomgeving'. De wachtkamers zijn niet het eigendom van de koningin, maar van de NS, net als de stationsgebouwen. Het is cultureel erfgoed, waarvoor de spoorwegen en ProRail de zorg hebben dit goed te onderhouden en te renoveren als dat nodig is.

Organisaties zoals Monumentenwacht zijn nauw betrokken bij de renovatie. De kosten voor de koninklijke wachtkamers worden geheel betaald uit de onderhoudspot van ProRail (deze is in totaal ongeveer 1,3 miljard euro).