De complete tekst van de troonrede
ReageerVertrouwen geeft een samenleving veerkracht en daadkracht. In Nederland hebben burgers en maatschappelijke organisaties door de jaren heen bewezen grote veranderingen in de wereld en in onze eigen maatschappij te kunnen opvangen. Ook nu dienen zich politieke, economische en sociale ontwikkelingen aan die ons direct raken. Daarom heeft de regering vorig jaar een ambitieuze agenda van hervormingen gepresenteerd die gericht is op een sterkere economie, een veiliger samenleving, een slagvaardiger overheid en een goed functionerende democratie. In 2005 zullen deze hervormingen volop in uitvoering zijn. Gesteund door het beginnende herstel van onze economie, creëert dit hernieuwd vertrouwen en nieuw perspectief.
Een sterke economie is essentieel voor werkgelegenheid en welvaart. Met een vergrijzende samenleving moeten pensioenen, zorg en andere collectieve voorzieningen worden opgebracht door een kleinere beroepsbevolking. Hierdoor wordt de solidariteit op de proef gesteld. Snelle technologische ontwikkelingen stellen nieuwe eisen aan bedrijven en hun werknemers. De wereldeconomie groeit in hoog tempo. De Nederlandse groei echter, blijft daarbij achter. Dit vraagt van bedrijven en werknemers een toekomstgerichte opstelling en vergt een versterking van de Nederlandse economische structuur. De regering acht daarom matiging van loonkosten, vergroting van arbeidsparticipatie en stimulering van productiviteit geboden.
Met het oog op de noodzakelijke matiging, kunnen de lonen in de collectieve sector en de uitkeringen, behalve de AOW, in 2004 en 2005 niet worden verhoogd. De regering doet een beroep op werkgevers en werknemers in de marktsector om deze matiging te volgen in het belang van de werkgelegenheid en van een solidaire inkomensontwikkeling. De regering zal er geen verantwoordelijkheid voor kunnen nemen om werkgevers verplicht loonstijgingen te laten doorvoeren.
Herstel van vertrouwen in de economie vergt ook het komend jaar van allen een bijdrage. De regering wil echter de meest kwetsbare groepen in de samenleving zo veel mogelijk ontzien. De AOW alsmede fiscale tegemoetkomingen voor ouderen en gezinnen met kinderen zullen daarom worden verhoogd. Om de arbeidsparticipatie te bevorderen moeten mensen terugkeren in het arbeidsproces en langer werken. De nieuwe Wet werk en bijstand is inmiddels ingevoerd en levert goede resultaten op. De regering zal voorts een nieuwe WAO-regeling voorstellen waarbij arbeidsgeschiktheid en reïntegratie van werknemers centraal staan. Bij de werkloosheidsregelingen behoren de prikkels tot deelname aan beroepsarbeid voorop te staan. Voorzieningen gericht op scholing worden niet aangetast. Ontslagvergoedingen en bovenwettelijke uitkeringen zullen worden verrekend niet de werkloosheidsuitkering.
Om de economische groei te bevorderen en voldoende arbeidsaanbod in de toekomst te verzekeren, wil de regering langer werken stimuleren. Of mensen uiteindelijk langer of korter werken, blijft echter hun persoonlijke keuze. De regering zal voorstellen doen om op 1 januari 2006 de fiscale voordelen voor vervroegde pensionering te beëindigen. Zij beseft dat dit bij oudere werknemers onzekerheden oproept. De voorstellen bevatten dan ook goede overgangsregelingen. Tevens wil de regering in 2006 de levensloopregeling introduceren, waarmee werknemers kunnen sparen voor zorg, arbeid, scholing en verlof. Met dit alles wordt een evenwicht bereikt tussen de noodzakelijke verhoging van arbeidsparticipatie, het ontzien van oudere werknemers en het beheersen van lasten voor jongere werknemers in de toekomst.
Onderwijs, onderzoek, kennis en innovatie zijn van wezenlijk belang voor de productiviteit van de Nederlandse economie. Het onderwijs wordt ontdaan van overbodige regels zodat scholen en universiteiten meer ruimte krijgen voor eigen initiatief en verbetering van kwaliteit. Instellingen voor hoger onderwijs mogen experimenteren met selectie bij toelating en met differentiatie van collegegeld. Scholen krijgen extra middelen voor exacte en technische vakken. Het Innovatieplatform heeft voorstellen gedaan voor een betere omzetting van kennis in producten en diensten. De regering neemt praktische adviezen van het Innovatieplatform over, zoals een vereenvoudigde toelating van kennismigranten, een betere uitwisseling tussen universiteiten en onderzoeksinstellingen, en het midden- en kleinbedrijf, het uitbreiden van het aantal startende ondernemers en het benutten van de kansen die de creatieve industrie biedt.
Een verlaging van de belasting op bedrijfswinst is goed voor het fiscale vestigingsklimaat en draagt zo bij aan verbetering van de economische structuur. De productiviteit van de economie wordt eveneens gestimuleerd door versnelling van procedures voor ruimtelijke ordening, woningbouw, infrastructuur en milieu. De regering wil ruimte voor wonen, werken en recreëren in sterke steden, en ook voor natuur en landschap. De verruiming van het huurbeleid bevordert nieuwe investeringen in de woningbouw, mede om doorstroming te bevorderen. De herziening van de Wet op de ruimtelijke ordening zal meer armslag aan gemeenten en provincies geven. De regering zal in 2005 voorstellen doen die gericht zijn op een versterking van een leefbaar en vitaal landelijk gebied. Er wordt fors geïnvesteerd in de infrastructuur, en in het bijzonder in onderhoud van wegen en in een betere benutting ervan.
Nederland houdt zich aan de internationale afspraken over de reductie van de uitstoot van broeikasgassen.
Het vertrouwen van burgers in de toekomst wordt vergroot door verbetering van de veiligheid. Fanatieke groeperingen trachten met terroristische daden, waarvan onschuldige burgers en zelfs kinderen het slachtoffer gorden, over de hele wereld samenlevingen te ondergraven. Ook Nederland is niet gevrijwaard van deze dreigingen. Om onze democratische rechtsstaat en onze pluriforme samenleving te beschermen tegen terreur, heeft de regering aangekondigd op korte termijn ingrijpende maatregelen te treffen. De bestrijding van terrorisme zal worden versterkt door een betere organisatie, de mogelijkheid om snel maatregelen te nemen en door bepaalde opsporingsbevoegdheden te verruimen. Tevens zal, mede met het oog op adequate voorlichting, een waarschuwings- en alerteringssysteem in werking worden gesteld.
De inspanningen van regering, gemeenten, politieregio's, rechterlijke macht, openbaar ministerie en gevangeniswezen beginnen hun vruchten af te werpen. Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om bestuurlijke boetes op te leggen voor kleine vergrijpen en parkeerovertredingen.
Volgend jaar herdenken wij dat zestig jaar geleden de Tweede Wereldoorlog eindigde. Bijdragen aan vrede en veiligheid betekent dat landen medeverantwoordelijkheid moeten blijven nemen voor de internationale rechtsorde en solidariteit. Uitgangspunten voor Nederland daarbij zijn een daadkrachtige Europese Unie, een sterke transatlantische relatie, vooral in NAVO-verband, en een effectief functioneren van de Verenigde Naties.
