Het weekeinde voor Prinsjesdag is er altijd een van veel lezen en vergaderen over de uitzendingen. Anders dan in voorgaande jaren is de Embargoregeling weer in ere hersteld door het kabinet. Dat betekent dat alle journalisten en Kamerleden de begrotingstukken al afgelopen vrijdag hebben gekregen om zich goed op de derde dinsdag van september te kunnen voorbereiden. Dat alles onder de belofte niets daaruit te publiceren voordat de stukken die dag officieel zijn gepresenteerd. En daar moet je als journalist of medium dan ook voor tekenen.

De afgelopen jaren was er veel te doen over die Embargoregeling. Niet in de laatste plaats omdat RTL Nieuws de afgelopen vier jaar, tot drie keer toe in het bezit was van de Miljoenennota dagen voordat die onder dat embargo werd verstrekt. En dus hebben wij die toen ook steeds volledig gepubliceerd. Dat was reden voor het kabinet om de pers vorig jaar geen stukken meer onder embargo te verstrekken, we moesten gewoon tot Prinsjesdag zelf wachten. Maar ook dat mocht toen niet baten. Reden voor het kabinet om dit jaar, na sterk aandringen van de voorzitters van Eerste en Tweede Kamer de stukken wel weer onder embargo aan pers en parlement te geven.

Maar ook nu liep het weer allemaal anders. Zo is naast de Miljoenennota de MEV (Macro Economische Verkenningen), zeg maar de doorrekening van het Centraal Planbureau van alle plannen van het kabinet, ook één van de belangrijkste stukken voor Prinsjesdag. Hieruit valt al heel veel af te leiden. Bijvoorbeeld hoe het volgend jaar met onze koopkracht gaat. Tot onze grote vreugde kwam mijn collega Lotte Ragut afgelopen dinsdag dan ook al vrolijk zwaaiend met dat geheime stuk de redactie op. Zodat wij op de tweede dinsdag van september de belangrijkste voornemens van het kabinet al konden melden.

Maar vanaf afgelopen vrijdag zitten wij dus ook vast aan dat embargo. We hebben de stukken wel, maar melden er verder even niets meer over tot dinsdag. Wie niet voor dat embargo had getekend was de NRC. Die krant was dan ook helemaal vrij in wat te doen en te laten. En trots publiceerde die krant gisteren dan ook de complete Miljoenennota in heldere stukken. Met alle respect voor de collega’s van de NRC, die ik hun succes ook gun, zo groot was die truc niet. Want de Miljoenennota zwierf sinds vrijdag tenslotte met honderden exemplaren over het Binnenhof.

Toch geeft de gang van zaken van de afgelopen jaren wel duidelijk aan dat die hele embargoregeling volstrekt achterhaald is. Is hij er niet dan lekken de stukken uit, is hij er wel dan ook. De oplossing is dan ook vrij simpel. Net als bij alle andere besluiten die het kabinet neemt moet het deze, ook als het over de begroting van het volgende jaar gaat, gewoon bekend maken zodra ze genomen zijn. Dat past ook in een volwassen democratie anno 2008. Want het is toch eigenlijk te zot voor woorden dat het kabinet in de zomer tal van besluiten neemt die voor veel burgers, bedrijven en instellingen van groot belang zijn, en die weken lang geheim houdt. En dat terwijl een Haagse ambtelijke elite wel precies weet wat er gaat gebeuren. Mensen en bedrijven moeten besluiten kunnen nemen wetende wat het kabinet van plan is en daarover besloten heeft. Het is dan ook niet goed dat de weken voor Prinsjesdag een soort van raar vacuüm in die kennis zit. Deze volledige openheid na besluitvorming past ook omdat de verschillende ministers en hun medewerkers de afgelopen jaren zelf ook al bij herhaling tipjes van de sluier oplichtten die hun zelf goed uitkwamen. Wees dan een vent en kom meteen met alles naar buiten.

Voor Prinsjesdag zou dat betekenen dat het dan meer een ceremoniële dag wordt. De start van het nieuwe parlementaire jaar compleet met Gouden Koets, paarden en muziekkorpsen, hoedjes en balkonscene. Dat is tenslotte ook waar ieder jaar weer duizenden mensen voor naar Den Haag komen. En natuurlijk de Troonrede die door de koningin in de Ridderzaal wordt voorgelezen. Sterker nog, die Troonrede zou dan zelfs een veel groter gewicht krijgen als het samenvattende beleidsplan voor het komende jaar. En die begrotingsstukken met al die plannen die dan al bekend zijn, kan de minister van Financiën dan net als nu vanuit zijn koffertje met een mooie oranje strik eromheen aan de Kamer blijven aanbieden.

Kortom, een helder en volwassen systeem van omgaan met besluiten die het kabinet heeft genomen, zonder afbreuk te doen aan aloude tradities. Wel voorkom je allerlei gezeur en hoef je met elkaar geen ingewikkelde, toch niet werkende afspraken te maken over publicatie van het geheel.

Maar goed, zover is het nog niet, en dus ga ik vandaag, net als mijn collega’s, maar braaf verder met het lezen van de stukken terwijl ik u er nog niets over mag vertellen. Ik kan het ook niet helpen. Dinsdag hoort u het allemaal van ons. Eén ding kan ik alvast wel verklappen: het is niet de méést spannende lectuur.

© RTL Nieuws.nl