Foto
| 1 / 6 | Foto's van Nieuw Amsterdam |
In 1609 vaart het schip 'De Halve Maen’ van kapitein Henry Hudson langs Manhattan – het eiland dat nu het centrum van New York vormt. Hudson vindt het een mooi gebied en claimt Manhattan voor Nederland.
Adriaen Block en Hendrik Christiaensz gaan op expeditie in de omgeving van New York en maken in 1614 de eerste kaart van Nieuw Nederland. De kolonie is dan zo groot als half Duitsland, maar er wonen vooral Indianen. In het noorden wordt de handelspost ‘Nassau’ gesticht, die later Beverwyck zou gaan heten. Op die plek werden namelijk beverhuiden van de Indianen gekocht. Later groeit Beverwyck uit tot de stad Albany, nu de hoofdstad van de staat New York.
In 1626 geeft de gouverneur van Nieuw Nederland Peter Minuit goederen ter waarde van 60 gulden aan de Indianen op Manhattan. Wat Minuit betreft is daarmee het eiland gekocht, maar de Indianen hadden geen flauw idee wat met de ‘koop’ bedoeld was. Ze kenden het begrip ‘eigendom’ namelijk niet, en dachten dat de Nederlanders alleen een tijdje op het eiland wilden jagen en vissen. Dat de Nederlanders meer van plan waren ontdekten ze toen Munuit een fort liet bouwen en de stad ‘Nieuw Amsterdam’ werd gesticht.
In de nieuwe stad komen een paar honderd mensen wonen, vooral uit Wallonië. Meer kolonisten komen voorlopig niet, want Nederland wil vooral handel drijven met de Indianen. Dat levert meer geld op, en daar hoef je geen duizenden mensen voor over te varen. De bewoners van Nieuw Amsterdam beginnen op Manhattan grachten te graven. Veel zin heeft dat niet, want Manhattan is een eiland. Maar het bestuur in het oude Amsterdam vindt dat een Nieuw Amsterdam een Prinsengracht en een Herengracht moet hebben.
In 1643 begint gouverneur Willem Kieft een oorlog tegen de Indianen rond Nieuw Amsterdam die twee jaar zou duren. Kieft had geëist dat de Indianen elk jaar geld zouden betalen in ruil voor ‘bescherming’. Toen vervolgens een Nederlander was vermoord door een Indiaan richtte Kieft vlakbij Manhattan een slachtpartij aan waarbij 129 Indianen – met vrouwen en kinderen – het leven lieten. Alle Indianenstammen sloten zich toen bij elkaar aan om tegen de Nederlanders te vechten. Oorlog was slecht voor de handel, dus Kieft werd korte tijd later ontslagen.
De laatste gouverneur was Peter Stuyvesant. Hij breidde de kolonie uit tot meer dan 6000 mensen. In 1654 verklaarde Engeland de oorlog aan Nederland en liet hij een muur om Nieuw Amsterdam bouwen. De straat die langs de muur liep heette de ‘Walstraet’, tegenwoordig ‘Wall Street’.
In dat jaar kwamen ook de eerste Joden naar Nieuw Amsterdam, waar al een keur aan nationaliteiten woonden: onder meer Engelsen, Zweden, Duitsers, Fransen, Denen en uit slavernij bevrijde zwarten. Onder de Nieuw Amsterdammers vond je toen al katholieken, Joden, quakers en protestanten. Stuyvesant was streng Christen en eigenlijk niet zo blij met al die verschillende godsdiensten. Hij wilde de Joden daarom verbieden land te kopen. Al snel werd hij door de bazen in Amsterdam teruggefloten: de Joden waren te belangrijk voor de handel, en moesten dus godsdienstvrijheid genieten.
De Engelsen wilden al langer Nieuw Nederland bij hun eigen kolonien voegen. In 1664 verrassen ze de Nederlanders door met oorlogsschepen naar Manhattan te varen. Gouverneur Stuyvesant wil vechten, maar de kolonisten hebben daar geen zin in. Ze laten de Engelsen de stad in en verwachtten dat ze vanzelf wel weer zullen vertrekken. Nederland verklaart Engeland de oorlog, en neemt wraak door de Engelse vloot bij Chatham te vernietigen. Toch lukt het niet om Nieuw Amsterdam te heroveren, en bij de vrede van Breda wordt de kolonie geruild - voor Suriname. Voortaan heet Nieuw Amsterdam... New York.
Hoeveel boetes hebben de flitspalen in jouw gemeente opgeleverd? Check het hier.
Onze correspondenten Erik Mouthaan, Jeroen Akkermans en Roel Geeraedts bloggen.
RTL Nieuws volgt 60 beloftes die het kabinet Rutte heeft gemaakt toen het aantrad.
