Balkenende openbaart Irak-stukken

De overheid heeft van de Raad van State alsnog een aantal documenten over de Nederlandse politieke steun aan de oorlog in Irak moeten vrijgeven. Het gaat om zwaar gecensureerde documenten, zoals besluitenlijsten van de ministerraad.

Foto

Dat is de uitkomst van een procedure die was aangespannen door RTL Nieuws. Ook worden tot dusver geheime notities van het ministerie van Buitenlandse Zaken geopenbaard.

Uit die stukken blijkt dat het ministerie van Buitenlandse Zaken de Ministerraad een half jaar voor de Irak-oorlog stellig informeerde dat van de Iraakse massavernietigingswapens een ernstige dreiging uitging. "Irak beschikt hoogstwaarschijnlijk over massavernietigingswapens en behoort tot de weinige landen die deze wapens ooit werkelijk hebben ingezet," meldde De Hoop Scheffer aan zijn collega's.

Regime change

Na de oorlog, waaraan Nederland op 18 maart 2003 politieke steun verleende, bleek die claim niet waar. Ruim voor die politieke steun, op 6 september 2002, speculeert het ministerie van De Hoop Scheffer in de ministerraad-stukken al over de mogelijkheid van 'regime change', een militair conflict om Saddam Hoessein af te zetten.

Nederland doet dat liever op basis van een VN-resolutie, maar lijkt er op dat moment al vanuit te gaan dat een oorlog onafwendbaar is. "Een dergelijke resolutie zou voor eventueel militair ingrijpen in de regio en daarbuiten het gewenste draagvlak kunnen verwerven."

Het ministerie van Algemene Zaken heeft nog een aantal documenten vrijgegeven, na een verzoek van NRC Handelsblad, het VPRO-radioprogramma Argos en RTL Nieuws. Uit één van die documenten blijkt dat Nederland al in een zeer vroeg stadium steun beloofde aan een Amerikaanse actie tegen Irak.

'Inmiddels toegezegd'

In een vertrouwelijke notitie van het Nationaal Coördinatie Centrum van 21 februari 2003 staat letterlijk: "Begin december 2002 heeft de Amerikaanse regering haar bondgenoten steun inzake Irak verzocht. De Nederlandse regering heeft inmiddels toegezegd: politieke steun aan de Amerikaanse regering.'' Dat was dus bijna een maand voordat het kabinet formeel tot die steun besloot.

NRC Handelsblad, Argos en RTL Nieuws vragen met een beroep op de Wet Openbaarheid van bestuur om openbaarmaking van álle stukken die de commissie-Davids - die de affaire onderzocht - heeft ingezien, en zetten de procedure daarom door. "Wij vinden het nogal wonderlijk dat het parlement heeft geaccepteerd dat die stukken geheim blijven. Het dossier-Irak kan pas definitief worden gesloten als 't dossier uit de achterkamertjes wordt gehaald," aldus adjunct-hoofdredacteur Pieter Klein van RTL Nieuws.