Amsterdamse grachtengordel is werelderfgoed

Uniek

Een gebied kan werelderfgoed worden, als het uniek in de wereld is en in goede staat verkeert. Op die lijst met in totaal 890 gebieden en Nederland is al goed vertegenwoordigd met tot nu toe acht gebieden (zie links).

Amsterdam was overigens niet de eerste stad die de historische binnenstad op de lijst wilde krijgen. Eerder werden onder meer Salzburg, Rome, Jeruzalem, Dubrovnik en Carcassonne toegevoegd. Al deze steden voldoen aan een aantal voorwaarden. Zo is het gebied van zogenoemde uitzonderlijke universele waarde. Ook moet het stadscentrum in goede staat zijn en moet de bescherming goed zijn geregeld.

Van de lijst af

Een benoeming tot werelderfgoed hoeft niet voor eeuwig te zijn. Zou een bouwproject het aangezicht van de Amsterdamse grachtengordel besmeuren, dan kan dit gebied zonder pardon van de lijst worden geschrapt.

Dat gebeurde vorig jaar met het Elbedal bij Dresden. Daar werd tot ongenoegen van Unesco een brug door de vallei gebouwd. Het was pas de tweede keer dat Unesco een erfgoed van de lijst haalde. Eerder gebeurde dat met een natuurgebied in Oman, toen de diersoort die men met de erfgoedstatus wilde beschermen, desondanks uitstierf.

Volstrekt uniek

Amsterdam vond dat de grachtengordel op de lijst moet komen omdat het het hoogtepunt van de economische, politieke en culturele bloei van Amsterdam in de 17de eeuw is en de fysieke uitdrukking daarvan. De grachtengordel is volstrekt uniek, zeggen de Amsterdamse voorstanders. Er zijn ook tegenstanders die bang zijn dat het juist leidt tot massatoerisme.

Belangrijke voorwaarden:

• Gebied is van uitzonderlijke universele waarde.
  

• Stadscentrum moet in goede staat zijn en het karakter mag niet veranderen.
  

• Er moet een beheersplan zijn en voldoende langetermijn bescherming, gebaseerd op wetten, regelgeving, formeel of traditioneel.
  

• De situatie ter plekke wordt gemonitored en daar wordt periodiek over gerapporteerd. Dit om er zeker van te zijn dat de eigenschappen, waarom de plek werd genomineerd, bewaard en gehandhaafd blijven over de jaren.
  

Grootste voordelen als je op de lijst staat:

• Internationale erkenning
  

• Promotie
  

• Bescherming van het erfgoed is verzekerd
  

Grootste nadelen als je op de lijst staat:

• Je blijven voldoen aan de voorwaarden en alles zelf betalen.
  

• Het leidt tot massatoerisme, wat het gebied onbewoonbaar kan maken (wat in Venetië en Brugge gebeurde.
  

Feitjes over de lijst:

• De werelderfgoedlijst telt 890 gebieden in 148 staten.
  

• Dit werelderfgoed is universeel, dat wil zeggen dat zij toebehoren aan iedereen, ongeacht in welk land ze liggen.
  

• Als je eenmaal afgewezen wordt, mag je nooit meer aanspraak maken op een beschermde status.
  

• Een benoeming tot werelderfgoed hoeft niet voor eeuwig te zijn. Een verandering kan betekenen dat het erfgoed van de lijst wordt geschrapt. Dat gebeurde twee keer (Elbedal bij Dresden en een natuurgebied in Oman).
  

• De commissie buigt zich in Brazilië in totaal over 32 voordrachten. Daaronder bevinden zich zes natuurgebieden, 24 culturele locaties en twee gemengde locaties. De vergadering van de werelderfgoedcommissie duurt tot en met 3 augustus.
  

Bekijk de 890 gebieden die op de lijst staan (per land)Unesco-site