Wantoestanden in gesloten jeugdzorg

Flinke toename

Afgelopen jaar zijn bijna 786 jongeren vermist in de gesloten jeugdzorg. In 2009 waren dit er 490, een stijging van 60%. Het gaat om jongeren die langer dan 24 uur vermist zijn geweest. Daarnaast is het fysieke geweld in gesloten jeugdinrichtingen gestegen van 62 incidenten in 2009 naar 108 in 2010, een toename van 74%. Hoofdinspecteur Gemma Tielen van de Inspectie Jeugdzorg zegt tegen RTL Nieuws zich hierover ernstige zorgen te maken.

"Je ziet bij sommige instellingen waar het personeel zelf zegt: 'wij voelen ons niet deskundig genoeg voor deze groep jongeren. Wij zijn niet opgewassen tegen soms vrij agressief gedrag'. Dat vind ik een hele zorgelijke situatie," zegt Tielen.

Onderzoek

De Inspectie wil onderzoeken waar de grote toename van vermiste jongeren en geweldsincidenten vandaan komt. Bij een deel van de instellingen gaat het wel goed, volgens de hoofdinspecteur, maar er zijn ook instelingen die het een stuk minder doen. Bij welke instellingen de meeste misstanden zijn, wil de inspectie niet prijsgeven.

Spoeddebat

RTL bracht al eerder wantoestanden bij deze jeugdinrichtingen aan het licht. Uit dit nieuwe onderzoek blijkt dat de problemen alleen maar groeien. De PVV wil daarom nu een spoeddebat. "Ik vind het heel zorgelijk dat zoveel jongeren kunnen weglopen uit een beschermde situatie. Al die geweldsdelicten die plaatsvinden op de werkvloer, dat vind ik gewoon niet kunnen," zegt PVV-kamerlid Willie Dille.

Ook de VVD eist opheldering van staatssecretaris van Veldhuijzen van Zanten (VWS). "Als ik deze cijfers hoor dan is dat een zeer ernstige zaak ", zegt VVD-kamerlid Brigitte van der Burg. Die kinderen zitten niet voor niets in gesloten inrichtingen. Voor hun eigen veiligheid, maar ook soms voor de samenleving. Ik wil van de staatssecretaris weten hoe dit komt en wat ze eraan gaat doen."

1300 jongeren vast

Er zitten in totaal zo’n 1300 jongeren in gesloten jeugdzorginstellingen. Slachtoffers van loverboys, psychisch zieke jongeren die zichzelf snijden of kinderen die thuis niet te handhaven zijn. Sinds drie jaar zitten deze jongeren niet meer in een jeugdgevangenis.

Niet aan toe

Brancheorganisatie Jeugdzorg Nederland zegt dat jongeren moeten oefenen met vrijheden om terug te keren naar de samenleving. Toch erkent de organisatie ook dat het mis gaat: "Er is druk vanuit de politiek, de rechterlijke macht en de samenleving om de duur van de gesloten behandeling te verkorten. Daardoor sturen instellingen ook jongeren die daar nog niet aan toe zijn met verlof", zegt een woordvoerster.

Instellingen zelf verantwoordelijk

De Inspectie Jeugdzorg houdt toezicht op de gesloten jeugdzorg. Ondanks het hoge aantal incidenten, gaan de inspecteurs het toezicht versoepelen. De komende jaren kijkt de inspectie vooral nog naar ernstige calamiteiten. De instellingen worden grotendeels zelf verantwoordelijk voor registratie van incidenten zoals vermissingen en geweld.