Weblog: Scheuren in de doofpot

   "Er valt niets te verdoezelen," bezwoer minister Hirsch Ballin van Justitie de Tweede Kamer, ruim vóórdat het gevoelige rapport van de Rijksrecherche naar het parlement werd gestuurd. Er is geen doorfpot, meende premier Balkenende toen uitlekte hoe topambtenaren informatie achterhielden voor het Openbaar Ministerie, en een voor de overheid pijnlijk rapport verdonkeremaanden. "Grote woorden", zei de premier, die ervoor pleitte naar de feiten te kijken, niet naar de beelden die de feiten vertekenen.

  RTL Nieuws.nl publiceert nu over de feiten. We onthullen een reeks geheimgehouden documenten. Integraal: het 'zeer gevoelige' memorandum uit de kluis van de Landsadvocaat, een opmerkelijke notitie van diezelfde Landsadvocaat, en een reeks vertrouwelijke emails van topambtenaren, waaruit blijkt: men wist precies wat men deed.

  Het zijn feiten; het staat allemaal zwart op wit. Het zijn feiten die scheuren aanbrengen in wat geen doofpot genoemd mag worden. Het zijn allemaal documenten die van het kabinet niet openbaar mochten worden. Zodat de Tweede Kamer er niet in alle openheid over zou kunnen debatteren. Nu de documenten op straat liggen wordt akelig duidelijk waarom ze niet openbaar mochten worden - de stukken roepen ernstige integriteitsvragen op. Kunnen we ambtenaren vertrouwen als het er opaan komt, in een zaak van leven en dood: het overlijden van een schilder bij een fatale brand? Kunnen we onze overheid vertrouwen? Wat zegt dit over onze bestuurscultuur?

  Intern voeren wij een discussie wanneer we ons jarenlange onderzoek naar de Catshuisbrand staken. Of we moeten stoppen met onze journalistieke research, en onze juridische procedures tegen de overheid om stukken boven tafel te krijgen. Uit alle reacties op internetfora - ook op deze site - blijkt dat veel mensen boos zijn. Boos op hun overheid, boos op het vertrouwen dat wordt geschaad.   Die frustratie voel ik ook. Juist omdat ik wíl vertrouwen op de overheid, in onze ambtenaren, in onze politici. Zonder vertrouwen gaan we naar de ratsmodee. En daarom gaan we in de Catshuis-zaak gewoon door. Om een cultuur aan de kaak te stellen die niet door de beugel kan. Tot het hele deksel van die doofpot is. Ik bedoel: het kan toch niet waar zijn dat ambtenaren en politici alleen de héle waarheid spreken als ze onder ede staan? Het moet niet veel gekker worden.

  We gaan dus door, tot er namens de overheid iemand zegt: dit kan niet, dit mag niet, we zullen schoon schip maken, orde op zaken stellen. En we hebben oprecht spijt. Of zou dat te veel gevraagd zijn?