Beperkt houdbaar

De spectaculaire bekentenis van al-Qaeda-topman Khalid Sheikh Mohammed die is vrijgegeven, lijkt slechts beperkt houdbaar te zijn en roept net zo veel vragen op als die antwoorden geeft. Niet alleen rijzen er twijfels over het waarheidsgehalte van het uitgebreide verhaal van de in Pakistan gearresteerde verdachte, ook de omstandigheden waaronder het mea culpa tot stand kwam, roepen vraagtekens op.

Opgeblazen rol?

Al sinds 2003 doen er geruchten de ronde dat, hoewel Mohammed vermoedelijk een prominente rol speelde bij de door al-Qaeda uitgevoerde en geplande aanslagen, hij zijn eigen rol opblaast. In het rapport van de Amerikaanse commissie die onderzoek deed naar de aanslagen schetst het panel de 'extravagante ambities' van Mohammed. Hij goot zijn visioenen in een theatraal sausje van 'verwoesting met zichzelf als de zelfbenoemde ster, de superterrorist', citeren Amerikaanse media uit het rapport.

Waslijst

De waslijst aan aanslagen en geplande terreurdaden lijkt ook simpelweg te lang voor één persoon om er actief bij betrokken te zijn geweest. In zijn bekentenis stelt de verdachte de hoofdverantwoordelijke te zijn voor 28 van 31 opgesomde (geplande) terreurdaden. Bij de overige drie deelt hij de eer met andere, niet bij naam genoemde personen. Veel acties lijken het stadium van een eerste opzetje niet te zijn ontgroeid. Andere al-Qaeda-kopstukken zouden er volgens de krant The Washington Post bij Mohammed op hebben aangedrongen zich toch vooral te focussen op 11 september.

Veel bewijzen

Uit de door het Amerikaanse ministerie van Defensie vrijgegeven transcripties van zaterdag blijkt dat inlichtingendiensten veel bewijzen over de aanslagen in New York en Washington hebben kunnen halen van een computer die van Mohammed zou zijn geweest. Het verslag van de hoorzitting zwijgt echter over andere aanslagen, zoals die op Bali in oktober 2002. Daarbij kwamen ruim 200 mensen om, onder wie 90 Australiërs en vier Nederlanders.

Meer informatie

Kritiek op de afwezigheid van journalisten en advocaten tijdens de hoorzitting ontlokte bij de Australische minister van Buitenlandse Zaken Alexander Downer de opmerking: "We hebben heel wat meer dan alleen een transcriptie. We hebben behoorlijk wat ondersteunende informatie die ons gegeven is door andere overheden, waaronder de Indonesische".

Betwistbaar

Verontrustend is volgens mensenrechtenorganisaties echter dat Mohammed de bewijzen die er tegen hem zouden liggen niet onder ogen heeft gekregen. De commissie waarvoor hij verscheen, liet weten de geheime bewijzen mee te zullen nemen in haar overwegingen. Mohammed en zijn 'persoonlijke afgevaardigde' - een advocaat krijgen vermeende vijandelijke strijders in dit stadium niet - konden daardoor stukken niet of nauwelijks betwisten. Verzoeken twee getuigen op te roepen werden afgewezen.

Weinig bescherming

Bij de hoorzittingen ter bepaling of verdachten aangeduid moeten worden als vijandelijke strijder en daarmee voor onbepaalde tijd kunnen worden opgesloten, genieten gedaagden minimale procedurele bescherming en worden ze juridisch niet erkend. In het verleden waren dergelijke zittingen toegankelijk voor de pers, maar dat was bij Mohammed niet het geval.

Vraagtekens

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zet dan ook vraagtekens bij de rechtmatigheid van de zitting en bekentenis achter gesloten deuren. Het verhaal van Mohammed kan door marteling zijn verkregen. "We moeten weten of deze zogenaamde bekentenis genoeg is om hem te veroordelen in een eerlijk proces of dat ze genegeerd moet worden omdat ze de vrucht is van foltering."

Marteling

In de transcriptie van de hoorzitting van afgelopen weekend wordt duidelijk gerefereerd aan marteling van de gedaagde door CIA-agenten. Wanneer en waar dat volgens hem precies zou hebben plaatsgehad, is uit de tekst van de zitting geschrapt. De door Mohammed opgestelde bekentenis die hij zaterdag liet voorlezen is volgens hem echter niet afgedwongen.

Bekijk ook:

Vindt u de bekentenis van Khalid Sheikh Mohammed geloofwaardig?

Lees ook:

Doe mee aan de dagelijkse RTL Nieuwsquiz:

Vijf vragen over het nieuws van de afgelopen 24 uur.

© RTL Nieuws.nl