Wie is de dalai lama?
Oceaan van Wijsheid
De dalai lama is de geestelijk leider van het Tibetaans boeddhisme. De naam dalai lama is geen persoonsnaam, maar een titel. In 1587 kreeg de leider van de boeddhistische Gelugpa-orde deze titel toegewezen door de Mongoolse heerser Altan Khan. 'Dalai lama' betekent 'Oceaan van Wijsheid'.
Reïncarnatie
De boeddhisten geloven in reïncarnatie. Als de dalai lama sterft, dan wordt zijn geest volgens hen opnieuw geboren in het lichaam van een kind. Na de dood van een dalai lama, gaan boeddhistische monniken op zoek naar het kind waarin de geest van de dalai lama gereïncarneerd is. Dat kan een jongen of een meisje zijn. De monniken herkennen het kind omdat het zich dingen uit vorige levens van de dalai lama herinnert.
Veertiende dalai lama
Nadat in 1933 de dertiende dalai lama overleed, gingen monniken op zoek naar zijn opvolger. In 1937 kwamen de monniken na visioenen terecht bij een arm boerengezin in het dorpje Amdot. Daar vonden zij hun nieuwe leider. Het tweejarige jongetje Lhamo Thondup bleek veel herinneringen te hebben uit het vorige leven van de dalai lama. De peuter zou uit een stapel spullen precies de eigendommen van de voormalige dalai lama hebben gekozen. Dit was voor de monniken het bewijs dat Lhamo de reïncarnatie van de dalai lama was. Het kind werd vanaf zijn zesde jaar in een boeddhistisch klooster voorbereid op zijn taak. Hij kreeg een nieuwe naam: Tenzin Gyatso.
China
Vroeger was de dalai lama ook de politieke leider van Tibet. Dat veranderde in 1950, toen China Tibet bezette. China vernietigde veel kloosters en heiligdommen van het boeddhisme. De veertiende dalai lama was toen slechts 16 jaar oud, maar was genoodzaakt de politieke verantwoordelijkheid voor Tibet op zich te nemen. In 1954 probeerde hij te onderhandelen met de Chinese leider Mao Zedong, maar zonder succes.
Ballingschap
Na geruchten over een op handen zijnde arrestatie van de dalai lama kwam het Tibetaanse volk in 1959 in opstand tegen de Chinese bezetters. Deze protesten werden bloedig neergeslagen. De dalai lama en duizenden aanhangers vluchtten naar India. Sindsdien woont de dalai lama in ballingschap in India.
Nobelprijs voor de vrede
De veertiende dalai lama voert nog altijd een geweldloze strijd tegen de Chinese bezetting van Tibet. Hij reist langs alle grote leiders in de wereld om aandacht te vragen voor het lot van de Tibetanen. In 1989 ontving hij de Nobelprijs voor de vrede. De dalai lama wordt wereldwijd gewaardeerd als een bescheiden, altijd glimlachende man die zich inzet voor de wereldvrede. De Chinese autoriteiten beschouwen hem echter als verrader en separatist.
Culturele genocide
De laatste jaren vormen de Tibetanen een minderheid in hun eigen land, door een immigratiegolf van Chinezen. De dalai lama sprak in 2003 van een "culturele genocide". China heeft de Dalai Lama enkele malen aangeboden terug te keren, maar altijd onder bepaalde voorwaarden. Hij moest zich bijvoorbeeld in Peking vestigen en mocht maar beperkt naar Tibet afreizen. De dalai lama heeft dat aanbod altijd glimlachend afgeslagen.
