Hoe nu verder in Egypte?

Scenario 1: Een happy end

Binnen een week om tafel

Suleiman maakte vanmiddag bekend dat de dagelijkse leiding van het land nu in de handen ligt van de militaire Hoge Raad. Dat zijn militairen, van wie aangenomen wordt dat zij slechts tijdelijk de touwtjes in handen zullen houden. Robert van de Roer, Midden Oostendeskundige, denkt dat dat ook wel het geval zal zijn. "Binnen een week moet er met alle partijen om tafel gezeten gaan worden om een overgangsregering van nationale eenheid te vormen."

Vrije verkiezingen

Zijn collega Ruud Hoff is het met hem eens. "Er zullen verkiezingen komen en die zullen behoorlijk vrij zijn", legt Hoff uit. Volgens Van de Roer is het leger een goedwillende macht, niet in de laatste plaats, omdat het leger flinke economische belangen in het land heeft. Ze bezitten veel vastgoed, tot hotels aan toe. Wil het leger een soort militaire junta stichten, dan zal Egypte in een internationaal isolement komen en daar wordt ook het leger uiteindelijk niet beter van.

Scenario 2: Een tijdelijke junta

Geroken aan de vrijheid

Nu de militaire Hoge Raad de touwtjes tijdelijk in handen heeft, is het wellicht verleidelijk om de macht te houden. Voor langere tijd zal de internationale gemeenschap dat echter niet accepteren en ook het volk heeft nu te veel geroken aan de vrijheid. Toch bestaat er de kans dat het leger tot aan de verkiezingen, die binnen twee maanden gehouden moeten worden, de macht houdt - met steun van de bevolking.

Allemaal legerjongens

Het leger in Egypte is namelijk enorm verweven met het land. Alle drie de presidenten die het land tot nu toe gehad heeft - Nasser, Sadat en Mubarak - hebben een uitgebreide carrière in het leger gehad, voordat ze de leiding van het land in handen kregen. Daarbij het is land een dienstplichtig leger. "Veel soldaten zijn dus gewone jongens die wel wat met de demonstranten hebben en omgekeerd," legt Ruud Hoff uit. Volgens Robert van de Roer zou een 'tijdelijke junta' niet heel erg verstandig zijn, omdat het leger dan de steun zou kunnen verliezen. "Wat er nu nodig is, is een vertrouwende opbouwende maatregel", denkt Van de Roer. Concreet zou dat betekenen dat het leger een dienende rol zou moeten spelen in de besprekingen van de verschillende groeperingen.

Scenario 3: Egypte wordt niet vrij

Zwart scenario

Het meest zwarte scenario zou kunnen zijn dat het leger of mensen vanuit het oude regime de macht definitief zouden proberen te krijgen. Zowel Hoff als Van der Roer denken niet dat dit snel zou kunnen gebeuren. "Dat zou de internationale gemeenschap nooit accepteren, de VS voorop," aldus Van de Roer, "En er gaan miljarden van de VS naar Egypte, dat geld willen ze niet kwijt." Er zijn wel elementen, zowel binnen het leger als binnen het oude regime die de macht zouden willen grijpen, maar die zal het waarschijnlijk niet lukken om de situatie naar hun hand te zetten.

Allemaal uit de partij

Is het dan helemaal over met de kliek rond het leger en Mubarak? Nee, denkt Hoff: "Er zal ongetwijfeld een zuivering zijn in de kring van Mubarak, maar een groot deel zal ook na de verkiezingen blijven." Hij wijst op Rusland, waar de veranderingen in de Sovjet-Unie van de communist Gorbatsjov kwamen en zowel Jeltsin als Poetin hun sporen binnen de partij al verdiend hadden. "Er zijn gewoon heel weinig andere mensen die de leiding in handen kunnen nemen. Vergeet niet dat de belangrijke oppositieleider Mohammed ElBaradei en Amr Moussa oorspronkelijk komen uit de partij van Mubarak." En dan is het nog de vraag of de onderhandelingen tussen alle partijen wel goed zullen verlopen. "Ja," vat Van de Roer het samen, "Het wordt nog een hele hobbelige rit."