Mabelgate: de turbulente Oranje-affaire

Onverwacht snel hakte het kabinet de knoop door: er komt geen toestemmingswet voor het huwelijk van prins Johan Friso en Mabel Wisse Smit. Het maakte daarmee een (voorlopig?) einde aan een van de meest turbulente affaires in de geschiedenis van de Nederlandse monarchie. Een overzicht.

Foto's (2)



1 / 2

2000

Johan Friso en Mabel ontmoeten elkaar op een feestje. In het najaar overwegen ze te trouwen. Mabel vertelt Friso over haar contacten met de in 1991 doodgeschoten topcrimineel Klaas Bruinsma.

Hoewel Friso "alle relevante details'' verneemt, ziet hij geen beletsel voor een huwelijk. Mabel heeft immers geen deel gehad aan de criminele activiteiten van Bruinsma. Ook van een liefdesrelatie zou geen sprake zijn geweest.

15 oktober 2002

Tijdens de uitvaart van Prins Claus in de Grote kerk in Delft gaat Mabel met de koninklijke familie mee de grafkelder in. Voor iedereen is het duidelijk dat een huwelijk tussen haar en prins Friso ophanden is.

juni 2003

Het paar geeft te kennen zich te willen verloven. Mabel voert drie gesprekken met premier Balkenende over haar verleden. Ook haar relatie met Bruinsma komt hierbij ter sprake. Volgens Mabel ging het om oppervlakkige contacten tijdens zeilwedstrijden. Ook onderzoek van de AIVD (de voormalige BVD) brengt geen feiten aan het licht die een huwelijk met de oudste broer van kroonprins Willem Alexander in de weg zouden kunnen staan.

30 juni

Johan Friso en Mabel maken hun verloving bekend.

20 augustus

De Telegraaf schrijft dat Mabel een bekende is geweest van Klaas Bruinsma. Via de Rijksvoorlichtingsdienst laat zij weten dat het ging om een kortstondig contact tijdens haar studententijd. Dat zou ze verbroken hebben toen ze achter de criminele activiteiten van Bruinsma kwam.

30 september

Het Algemeen Dagblad kondigt aan dat in een uitzending van misdaadverslaggever Peter R. de Vries een voormalige lijfwacht van Bruinsma zal vertellen dat Mabel een maandenlange liefdesrelatie met de topcrimineel heeft gehad. Mabel gebruikt opnieuw de RVD als brievenbus. Van een "zakelijke of intieme'' relatie met Bruinsma was geen sprake, laat ze weten.

2 oktober

De voormalige lijfwacht, de in Chili verblijvende Charlie da Silva, zegt in de uitzending van Peter R. De Vries op SBS6 zeker te weten dat Mabel een langdurige liefdesrelatie heeft gehad met ,,de Lange'', zoals de bijnaam van Bruinsma luidde. Mabel reageert nogmaals via de RVD. Dit keer past ze haar eerdere verklaringen aan. Ze geeft toe "samen met anderen'' enkele malen op de boot van de crimineel overnacht te hebben. Weer ontkent ze een liefdesaffaire met hem te hebben gehad.

3 oktober

Premier Balkenende wil tijdens zijn wekelijkse persconferentie niet reageren op de SBS6-uitzending. Wel kondigt hij een nader onderzoek naar Mabels verleden aan. Op dezelfde dag spreekt hij met Mabel. Zij vertelt hem dingen die verder gaan dan ze in haar reactie aan Peter R. de Vries heeft gemeld. Zo laat ze de eerdere verklaring vallen dat ze geen "intieme'' verhouding met Bruinsma heeft gehad, al was er geen liefdesrelatie. Balkenende komt tot de conclusie dat de verloofde van prins Johan Friso hem tijdens eerdere gesprekken "onvolledig en onjuist'' heeft voorgelicht. Hij laat haar weten dat het indienen van een toestemmingswet van de baan is. In het daarop volgende weekeinde vinden er nog contacten plaats met de koningin en met prins Friso. Dan wordt de knoop doorgehakt. Het verloofde paar zal geen parlementaire toestemming vragen voor het huwelijk. Friso doet afstand van de troon.

10 oktober

Het kabinet besluit formeel geen toestemminsgwet in te dienen. Balkenende meldt dat in een brief aan de Tweede Kamer. Hij voegt er ook een brief van Friso en Mabel bij, waarin het paar schuld bekent en excuses aanbiedt.