'Vincent van Gogh werd vermoord'

Dat beweren althans twee Amerikaanse kunsthistorici in een biografie over de Nederlandse schilder.

Overspannen

Tot nu toe werd aangenomen dat Van Gogh zichzelf van het leven had beroofd met een geweer. Dat zou hij in overspannen toestand hebben gedaan.

Per ongeluk doodgeschoten

Maar daaraan wordt nu getwijfeld. Twee pubers uit Parijs zouden Van Gogh op 27 juli 1890 in Auvers-sur-Oise per ongeluk, of bij een uit de hand gelopen pesterijtje, hebben doodgeschoten, zeggen de Amerikanen Steven Naifeh en Gregory White Smith in hun boek.

Getuigenverklaringen en politieverslagen

Volgens Naifeh en White Smith is het onaannemelijk dat Van Gogh zichzelf zou hebben doodgeschoten. Zij baseren zich op oude getuigenverklaringen en politieverslagen, en op ongerijmdheden rond Vincents dood, zeggen zij in het CBS-programma 60 Minutes.

Parijse broers zijn de daders

Uiteindelijk concluderen zij dat twee Parijse broers, die de zomer met hun ouders in Auvers doorbrachten, Van Gogh hebben doodgeschoten. Bekend was dat een van de jongens een vuurwapen in zijn bezit had. Ook weten we dat Van Gogh de jongens kende. Ze boden hem weleens wat te drinken aan in de auberge waarboven Van Gogh een kamer had.

Oude visie aan revisie toe

Hoe en waarom de broers de schilders doodschoten, is hun niet duidelijk. Maar dat de oude visie op Van Goghs dood aan revisie toe is, is volgens hen duidelijk.

Niemand anders beschuldigen

Van Gogh zou vlak voordat hij stierf, op de vraag van de politie of hij zelfmoord had gepleegd, hebben geantwoord: "Ik geloof het wel. Beschuldig in ieder geval niemand anders." Naifeh en White Smith gaan er op grond van dit antwoord van uit dat Van Gogh zijn belagers de hand boven het hoofd wilde houden. Waarom blijft de vraag.

Schuldgevoel tegenover broer Theo

Naifeh en White Smith suggereren dat Van Gogh wel klaar was met zijn leven. Ondanks zijn enorme productie bleef hij onbekend. Hij verkocht niets en voelde zich schuldig omdat hij volledig afhankelijk was van zijn broer Theo.

Pulitzer-prijs

Naifeh en White Smith zijn gerenommeerde schrijvers, die in 1991 een Pulitzer-prijs wonnen met hun boek over de Amerikaanse 'action painter' Jackson Pollock.

Reactie Van Gogh Museum

Volgens het Van Gogh Museum is het nog te voorbarig om 'op dit moment zelfmoord als doodsoorzaak terzijde te schuiven': "Deze nieuwe visie op de doodsoorzaak van Van Gogh is natuurlijk opzienbarend en zal aanleiding geven tot veel discussie. Rondom de zelfmoord van Van Gogh hebben altijd vragen bestaan, over zulke elementaire dingen als de plaats van het onheil en waarom Van Gogh uitgerekend tóen tot zelfmoord besloot. Ook is het wapen nooit gevonden."

"Naifeh en Smith hebben het bestaande materiaal opnieuw onder de loep genomen en veronderstellen dat twee jongens betrokken waren bij een (verder onduidelijk) incident dat tot het fatale schot leidde. Die interpretatie is interessant, maar nog altijd blijven meerdere vragen open die op hun beurt nadere beantwoording vragen; zo zou(den) de dader(s) Van Goghs schilderspullen, die nooit zijn gevonden, na het ongeluk hebben verdonkeremaand, maar dat maakte de situatie juist méér verdacht. Het Van Gogh Museum vindt het al met al voorbarig om op dit moment zelfmoord als doodsoorzaak terzijde te schuiven."