Glijbaan of Apocalyps, onze wereld staat op het spel

Column René Tissen

Depressie

Wie had ooit kunnen denken dat 1 op de 7 Amerikanen – bijna 50 miljoen burgers- aan het einde van het eerste decennium van deze eeuw kenbaar zou maken geregeld honger te hebben, uit een nijpend gebrek aan geld om in het dagelijkse leven te kunnen voorzien. Tóch is dat het geval en daarom verkeerd Amerika in een economische depressie, in weerwil van het technische herstel dat keer op keer wordt gemeld.

Kwestie van tijd

Inmiddels geeft zelfs president Obama met zoveel woorden toe dat de zaken er niet goed voorstaan. De moeilijkheid met de huidige economische situatie in de VS is dat er feitelijk sprake is van een depressie, maar niet eentje die vergelijkbaar is met de ‘grote’ depressie van destijds en daarom geen depressie mag heten. Het lijkt een kwestie van tijd.

Onbetaalbaar

Weliswaar zijn er in Amerika meer sociale vangnetten dan in de jaren dertig, maar komt de (on-)betaalbaarheid van deze voorzieningen steeds indringender in beeld. De overheid heeft al zoveel schulden en dat maakt iedereen nerveus. Toch lijkt er nog voldoende rek in het schuldensysteem te zijn.

Staatsschuld

Amerika heeft onmiskenbaar meer staatschuld dan Europa (nog wel), maar minder dan Japan en dat land bestaat ook nog steeds. Van de dollar wordt gezegd dat die elke dag kan vallen, net als de Yen, de Euro en het Pond. Maar tot op heden is dat niet gebeurd. Goud schiet pijlsnel omhoog. Alleen niet omdat er paniek is.

Opeenstapeling van problemen

Gaat het nu wel of niet beter met de economie? De huidige onzekerheid laat zich goed vergelijken met het bekende probleem van de kikker die in warm water wordt gegooid. Als dat in kokend heet water is – een crisis veroorzakend incident- springt een kikker er onmiddellijk uit en overleeft hij het. Als de kikker zich echter in langzaam opwarmend water bevindt– een opeenstapeling van problemen die verdoezeld worden- heeft de kikker pas in de gaten dat het mis gaat op het moment dat het te laat is. Dan sterft de kikker op het kookpunt.

Niemandsland

Waar ook ter wereld bevindt de economie zich momenteel in het niemandsland tussen warm en koud, tussen hoop en realiteit. Ook in Nederland is dat het geval. Wij merken veel van de crisis, maar niet levensbedreigend veel. De huizenprijzen dalen wel, evenals het commerciële vastgoed. Maar ze storten niet in. De consumptie loopt terug, terwijl de werkeloosheid gestaag oploopt. Ook de productie en de export lopen fors achter. Maar spectaculair is het allemaal niet. Gelukkig maar.

Middeleeuwen

Intussen ontstaat een zichtbare scheiding der geesten. Aan de ene kant zijn er de ‘correctionisten’ die van mening zijn dat een beetje teruggang geen kwaad kan en de boel vanzelf weer aantrekt.. Aan de andere kant zijn er de ‘fundamentalisten’ die van mening zijn dat onze welvaart zich in een versnellende glijbaan bevindt. Dan zijn er nog de “nihilisten’. Die geloven in de Apocalyps van het goede leven. Zij voorspellen het einde van het kapitalisme en zien een vechtsamenleving opdoemen, zoals in de Middeleeuwen. Is het erg dat niemand weet hoe het er werkelijk voorstaat? Waarschijnlijk wel. Want de wereld die wij kennen staat echt op het spel.

René Tissen

Wat vindt u van de column? Geef uw mening:

Zie ook onze speciale columnpagina, met columns van Arnold Heertje, Nyenrode-professoren Melse, Pheijffer en Keijsers, onze technisch analist Roelof-Jan van den Akker én Mathijs Bouman

RTLZ.nl