RTL Z

De gulden is bij de introductie van de euro wel degelijk ondergewaardeerd. Dat zegt de gepensioneerde directeur André Szász van De Nederlansche Bank in het televisieprogramma Zembla. De SP wil een parlementair onderzoek.

Woede
Volgens Szász leidde de onderwaardering tot hogere inflatie, in tegenstelling tot wat Minister Zalm van Financiën beweert. “We hadden in 2001 een prijsstijging van vijf procent en in 2002 een prijsstijging van vier procent. Dat is samen negen procent. Dat is als je het vergelijkt met het Eurogebied als geheel het dubbele.”

Szász heeft stevige kritiek op het overheidsbeleid rond de invoering van de euro. Hij stelt dat “door het niet revalueren van de gulden voor het invoeren van de euro,” er meer rekening moest worden gehouden met het doorschieten van loon- en prijsstijgingen. “De overheidsfinanciën hadden tegen dat doorschieten meer kunnen doen dan naar mijn mening is gebeurd.” Ook zegt hij dat er door de invoering van de euro meer prijsstijgingen waren dan nodig zou zijn geweest.

Volgens Szász is verder de voorlichting over de introductie van de euro niet goed gegaan. Daarom richt de woede van veel burgers over hoge prijzen zich nu op de munt.

Szász is architect van de koppeling van de gulden aan de mark. Hij zat van 1973 tot 1994 aan de tafels waar het monetaire beleid in Europa werd vastgesteld, en is plaatsvervanger geweest van DNB-president Wim Duisenberg.

Geen idee
Szász vraagt zich in de uitzending af of politici wel een idee hadden waar ze mee bezig waren toen ze tot de invoering van de euro besloten. Tijdens een werkgroep die medio 1991 bij elkaar kwam in de Trêveszaal, vroeg toenmalig minister-president Ruud Lubbers aan de aanwezigen: ‘Beseffen de politici eigenlijk wel wat ze aan het doen zijn?’

Na afloop erkende minister van Economische Zaken Koos Andriessen tegenover Szász: ‘Ze hebben geen idee, geen idee.’ Szász: ‘Het was een operatie die iedereen aangaat. Maar dat gaat alleen goed als je er een werkelijk draagvlak voor vindt.’ En dat is volgens de oud-DNB-directeur niet gebeurd waardoor de woede over de euro nu met het referendum over de Europese Grondwet naar boven komt.

Weblog
Minister Zalm maakte de uitspraken van Szász gisteren zelf bekend op zijn weblog. Hij schrijft ‘geen goed gevoel’ over te houden aan de uitspraken van Szás. Zalm vermoedt “dat hij niet op de hoogte was van de recente CPB-analyse die aangeeft dat de Duitse Mark wel was overgewaardeerd in 98/99 maar de gulden niet ondergewaardeerd ten opzichte van het totale eurogebied”, schrijft de minister. Szász zelf zegt wel op de hoogte te zijn van dat CPB-rapport, verklaarde hij tegen Het Parool.

Minister Zalm zegt in Zembla dat hij het niet eens is met de kritiek van de oud DNB-directeur. "De heer Szász heeft een andere kijk dan ik. De prijsstijgingen hadden niet te maken met de overwaardering van de Duitse mark ten opzichte van onze gulden, maar met heel andere nationale ontwikkelingen zoals loonstijgingen. Die hebben een prijsspiraal in werking gesteld."

SP: parlementair onderzoek
De SP, één van de grootste opositiepartijen van Nederland, wil een parlementair onderzoek naar de overgang van de gulden naar de euro. Aanleiding is de aanhoudende onduidelijkheid hierover, aldus fractieleider Kant in een persbericht. "Terwijl minister Zalm stellig blijft ontkennen, heeft monetair expert en oud-directeur van de Nederlandse Bank Szàsz, in navolging van anderen, verklaard dat er sprake was van inflatie door onderwaardering van de gulden bij de instap in de Euro."

"De stelling van Szàsz is dat de onderwaardering van de gulden ten opzichte van de D-mark bij de instap in de Euro tot extra inflatie heeft geleid. Zijn verklaring staat haaks op antwoorden van minister Zalm op Kamervragen van de SP."

Agnes Kant: “Wanneer zoveel zeer gerespecteerde, gezaghebbende mensen iets anders blijven zeggen dan de betrokken minister, en er bovendien zóveel scepsis onder de bevolking is, dan moet het parlement maar uitsluitsel geven. Een parlementair onderzoek is hiervoor het beste middel.”

Lees ook:
het weblog van Gerrit Zalm over Zembla morgen


Lees ook onze eerdere verhalen: