Urine incontinentie komt in Nederland voor bij 30% tot 40% van de thuiswonende vrouwen van boven de 45 jaar. Hiervan heeft 6% tot 10% dagelijks urineverlies. Slechts 30% van de vrouwen zoekt professionele hulp. Afgezien van de taboesfeer rondom incontinentie kunnen hier verschillende redenen voor zijn:
- Vrouwen vinden het niet ernstig genoeg
- Vrouwen denken dat het een normaal verschijnsel is wat hoort bij het krijgen van kinderen of bij het ouder worden
- Vrouwen denken dat er weinig aan te doen is
- Vrouwen zijn bang voor onderzoek en behandeling
Er zijn twee vormen van incontinentie: Stressincontinentie en aandrangincontinentie. Bij stressincontinentie kan urineverlies optreden bij zaken als lachen, niezen en hoesten maar ook bij dingen optillen, traplopen, seks of sporten. Aandrangincontinentie wordt veroorzaakt door een sterke aandrang. De aandrangprikkel is hevig en de druk op de blaas is te hoog. Vaak wordt er urine verloren voordat het toilet bereikt is
In deze aflevering van Onder Controle zien we een filmpje waarin een mevrouw last krijgt van stressincontinentie. In het zorgtraject waar zij vervolgens in terecht komt, komt zij voor een aantal keuzes te staan die invloed hebben op het oplossen van haar incontinentieprobleem. Welke keuzemomenten zijn dat? Hierover praten we in de studio met Huub van der Vaart, als gynaecoloog verbonden aan het UMC Utrecht en Alant Vrouw in Zeist.
Het eerste contact bij incontinentie is meestal de huisarts. Helaas zijn er veel huisartsen die meteen incontinentiemateriaal voorschrijven. Dat is natuurlijk geen behandeling maar symptoombestrijding.
Een goede behandeling wordt gegeven door de gespecialiseerde fysiotherapeut. Op dit moment verwijzen huisartsen relatief weinig naar deze fysiotherapeut.
Omdat de behandelingen voor stressincontinentie en aandrangincontinentie verschillen is het belangrijk dat de huisarts eerst onderzoekt welke vorm van incontinentie een vrouw heeft. Daarna kan de huisarts je doorverwijzen naar een gespecialiseerde fysiotherapeut voor bekkenbodem therapie (stressincontinentie) of blaastraining (aandrangincontinentie).
Uit onderzoek blijkt dat de beste behandeling voor stressincontinentie fysiotherapie is. Slechts 2% van de huisartsen verwijzen deze patiënt echter door naar een fysiotherapeut. Wanneer fysiotherapie niet het gewenste effect geeft, bijvoorbeeld als de klachten te ernstig zijn, kan de patiënt doorverwezen worden naar een gynaecoloog of uroloog. Voor stressincontinentie kan er dan eventueel een operatie uitgevoerd worden, aandrangincontinentie kan verbeteren met medicijnen.
Ziekenhuizen kunnen verschillen in hun aandacht voor incontinentie. Daarom is het belangrijk om uit te zoeken waar optimale zorg geleverd wordt. Als urologen en gynaecologen nauw samenwerken op een speciale polikliniek, het liefst met een incontinentieverpleegkundige, is de tijd tussen het eerste bezoek en de operatie veel korter. Bij ziekenhuizen waar ze samenwerken is deze tijd maximaal een maand, in ziekenhuizen waar ze dat niet doen kan het wel een half jaar zijn. Ook is er dan meestal meer tijd en ruimte voor zaken die ook een rol kunnen spelen bij incontinentie, zoals verzakkingen, problemen in het seksleven en incontinentie voor ontlasting.
Om te zorgen dat u een goede keuze kunt maken kunt u onderstaande vragen gebruiken:
Bij de huisarts:
- Welke vorm van incontinentie heb ik? (stress- of aandrangincontinentie)
- Wat is volgens u de eerste methode van behandeling?
- Wat moet er gebeuren als de eerste behandeling niet helpt?
Bij de specialist in het ziekenhuis (voordat u een afspraak maakt!):
- Is er een apart incontinentiespreekuur waar gynaecoloog, uroloog en incontinentieverpleegkundige intensief samenwerken?
- Worden de verschillende gesprekken en onderzoeken dan zoveel mogelijk op één dag gepland.
- Hoe lang moet ik wachten voor een eerste afspraak?
- Is er een specialist op het gebied van de incontinentieoperatie?
- Zijn er complicaties na een operatieve oplossing?
Meer informatie
Stichting Bekkenbodem Patiënten
Centrum voor bekkenbodem en menopauze
Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie bij Bekkenproblematiek
Urine incontinentie.nl
Kring Apotheek
Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie
College voor Zorgverzekeringen
Patiënten Vereniging Voor Neurostimulatie
Interstitiële Cystitis Patiëntenvereniging
Incontinentie.net

