Terminale zorg
Uit een studie van de vereniging Vrijwillige Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ) blijkt dat 75% van de Nederlanders graag thuis wil sterven. Dit gebeurt echter maar in 30% van de sterfgevallen. Te gast in de studio is Hans Bart, directeur Landelijk Steunpunt VPTZ. Hij vertelt welke keuzes er zijn in het aanbod van terminale zorg.
Het blijkt dat mensen vaak niet weten wat de mogelijkheden zijn op dit gebied. Veel mensen die geen partner (meer) hebben, denken dat ze de zorg thuis niet geregeld krijgen en willen hun familie er niet mee belasten. De vereniging VPTZ kan deze zorg verlenen.
De vereniging VPTZ heeft 6000 opgeleide vrijwilligers, die er zijn voor de patiënt. Vrijwilligers kunnen o.a. waken bij de patiënt, hulp geven bij lichte lichamelijke verzorging, emotionele steun geven en de mantelzorgers ondersteunen. De behoeftes van de individuele patiënt zijn hierbij heel belangrijk. Sommige patiënten willen gewoon een praatje maken of iemand die in de buurt is, andere hebben meer behoefte aan emotionele steun voor zichzelf of naasten.
Of mensen ook daadwerkelijk thuis sterven hangt af van twee factoren:
Kan hun omgeving de zorgbelasting aan?
Heeft de patiënt een gevoel van veiligheid?
De huisarts kan de patiënt helpen in zijn of haar keuze. Als de wens er is om thuis te sterven kunt u samen met je huisarts kijken wat er mogelijk is. Huisartsen weten vaak ook de weg te vinden naar de vrijwilligers van de VPTZ. Als thuis sterven niet mogelijk of wenselijk is, kan de huisarts ook andere alternatieven met u bespreken. Dit zijn:
Hospices en bijna-thuis-huizen
Hierbij ligt de nadruk op zorg bieden zoals in de thuissituatie. Vaak gaan patiënten hier naar toe als ze thuis te weinig mantelzorgers hebben. Bijna-thuis-huizen zijn kleinschalig en hebben 4 a 5 bedden; patiënten krijgen een eigen kamer. Huisarts en de thuiszorg bieden medische zorg, ondersteund door vrijwilligers. Er is altijd iemand aanwezig. Hospices zijn vaak iets groter (6 tot 10 bedden) en hebben eigen medisch personeel. In beide gevallen kunnen patiënten in overleg en een ander van thuis meenemen (meubelstukken of eventueel huisdieren).
Palliatieve unit in een verpleeg- of verzorgingstehuis
Deze verpleeg- of verzorgingstehuizen hebben een speciale afdeling voor terminale patiënten. Ze hebben hier ook een eigen kamer. De medische zorg wordt verleend door de huisarts of verpleeghuisarts. Mensen die door sociale redenen niet meer thuis kunnen wonen kunnen in een verzorgingshuis terecht, mensen die door medische redenen niet thuis kunnen wonen gaan naar een verpleeghuis. De maximale opname duur is bij beide meestal 4 weken.
Verpleeg- of verzorgingstehuis
Uiteraard kunt u als patient ook in een verpleeg- of verzorgingstehuis terecht zonder palliatieve unit.
Ziekenhuis
De afdeling palliatieve zorg in het ziekenhuis is afgestemd op korte opnames. Op deze afdeling worden patiënten met zeer complexe problematiek tijdelijk opgenomen. Zij worden voorbereid op een verblijf thuis, in een verpleeg- of verzorgingstehuis of hospices en bijna-thuis-huizen.
Vragen die u kunt stellen
De volgende vragen kunnen u helpen om een keuze te maken:
Thuis:
Welke medische zorg/ pijnbestrijding is beschikbaar?
Is deze zorg op tijd aanwezig als ik het nodig heb?
Weet de huisarts of wijkverpleging genoeg om mijn klachten te verhelpen/verlichten
Welke hulpmiddelen zijn beschikbaar om thuis sterven mogelijk te maken (van hoog/laag bed tot infuus of beademing)?
Wat kunnen vrijwilligers van de VPTZ voor mij doen?
Kan ik eens met iemand anders praten zodat ik niet mijn familie belast met mijn vragen of onzekerheden?
Kan ik ook ’s nachts hulp krijgen om bijvoorbeeld te waken?
Als het te zwaar wordt voor mijn omgeving, kan ik dan ook tijdelijk even ergens anders terecht?
Niet thuis:
Hoeveel privacy heb ik (met hoeveel lig ik op een kamer, kan ik de deur dicht doen als ik daar behoefte aan heb)?
Kan ik eigen spullen meenemen naar mijn kamer?
Mag mijn huisdier ook mee?
Is er een huisarts of verpleegkundige in de hospice of bijna-thuis-huis?
Hoe vaak kan ik bezoek ontvangen en hoeveel?
Kan mijn partner/familie ook blijven slapen als het nodig is?
Is er altijd iemand aanwezig als ik iemand nodig heb?
Als ik langer dan drie maanden leef, moet ik hier dan weg?
Kan ik na mijn dood ook opgebaard worden in het hospice?
Bespreek deze vragen met uw huisarts om tot een keuze te komen die het best bij u past. Of kijk voor meer informatie op het internet.
Meer informatie
Vereniging Vrijwillige Palliatieve Terminale Zorg
Stichting Agora: ondersteuningspunt voor palliatieve en terminale zorg
Internationale Dag van de Palliatieve Zorg (za. 8 oktober 2005)
terug