Woningen worden steeds beter geïsoleerd. Daardoor hoeven we in de winter minder te stoken en dat is beter voor het milieu. Maar zonder gaten en kieren in huis komt er geen frisse lucht binnen en wordt de lucht in huis muf, vochtig en blijven ongezonde stoffen binnen hangen. De afvoer van deze lucht en de aanvoer van frisse lucht is beter voor het behoud van je huis én beter voor je gezondheid.
Daarom moeten we ventileren. ‘Natuurlijk’ ventileren is uiteraard het meest energiezuinig. De lucht wordt dan door natuurlijke luchtstromen (de wind) via ventilatieroosters boven de ramen naar binnen en naar buiten gelaten.
Beter is het om die luchtstromen een handje te helpen met een ventilator.
Er zijn twee verschillende effectieve mechanische ventilatiesystemen:
Vraaggestuurde ventilatie
Gebalanceerde ventilatie (met warmteterugwinning)
Om de ventilator te laten werken is energie nodig. Maar als je met deze ‘energiebehoevende’ ventilatiesystemen goed omgaat, hoeven ze helemaal niet zoveel energie te kosten om toch goede ventilatie in huis te hebben.


Vraaggestuurde ventilatie
Dit is een systeem waarbij de ventilator de hele dag lucht wegzuigt uit de woning en de frisse lucht via ventilatieroosters boven de ramen weer naar binnen komt. Voor de binnenkomende lucht is geen ventilator nodig: die wordt gewoon door natuurlijke luchtstromen (de wind) naar binnen geblazen.
Vaak is het niet nodig om dit in iedere ruimte van het huis constant te doen. Je kunt ervoor kiezen om alleen te ventileren in de ruimte waar je je bevindt. Met een ‘vraaggestuurde ventilatie’ gaat dat automatisch. Er wordt dan alleen geventileerd als het ook echt nodig is.
Vraaggestuurde ventilatie gebeurt met een sensor die de CO2-concentratie meet en op basis daarvan meer of minder gaat ventileren. Indien nodig stuurt de sensor een signaal naar de centrale computer, die automatisch de roosters openzet en de ventilator aanzet om vervuilde lucht af te voeren. Met zo’n systeem kun je bijvoorbeeld ook de luchtvochtigheid in de badkamer meten. De ventilator gaat dan vanzelf werken als er gedoucht wordt.
Voordeel hiervan is dat je er geen omkijken naar hebt, het is energiezuinig omdat het systeem alleen werkt als het nodig is en je hebt zo min mogelijk luchtverplaatsing in huis, dus het voelt comfortabel aan.


Gebalanceerde ventilatie met warmteterugwinning
Bij dit systeem wordt continu lucht uit de woning weggezogen en voorverwarmde lucht in de kamers naar binnen geblazen. Er wordt net zoveel lucht naar binnen geblazen als er wordt weggezogen. Dit heet ‘gebalanceerde ventilatie’.
Bij warmteterugwinning wordt de warmte van de weggezogen lucht opgevangen en weer afgegeven aan de inkomende lucht. Dat gebeurt door de warmtewisselaar die in de ventilator is ingebouwd. Zo wordt de verse lucht voorverwarmd en is er minder energie nodig om deze lucht op te warmen.
In de uitzending zagen we Ad van der Aa, adjunct directeur van het ingenieursbedrijf
Cauberg - Huygen. Hij legde uit hoe deze systemen precies werken. Ad van der Aa kan dit weten als geen ander: zijn bedrijf zorgt ervoor dat problemen in gebouwen die bijvoorbeeld met de klimaathuishouding te maken hebben, voorkomen of verholpen worden. Op de foto’s hieroboven zie hem bij het warmteterugwin systeem van een mechanisch, gebalanceerd ventilatiesysteem.
Aanbevelingen voor kopers van een nieuwe woning:
Let op dat het systeem correct wordt aangelegd: vraag bij oplevering van de woning om een opleveringsrapport van het ventilatiesysteem. Hieronder kun je een model-opleveringsrapport downloaden (pdf);
Gedegen onderhoud bevordert de levensduur van het systeem: reinig de filters daarom regelmatig en laat jaarlijks een onderhoud aan het systeem uitvoeren.
Model-opleveringsrapport natuurlijke toevoer
Model-opleveringsrapport mechanische toevoer
Informatie bij de opleveringsrapporten:
Bij oplevering van een ventilatiesysteem is het belangrijk dat de
installatie wordt gecontroleerd op ondermeer kwaliteit, uitvoering en
veiligheid en goed functioneren. Hiervoor is een 'model opleveringsrapport'
beschikbaar. Aan de hand hiervan kan deze controle worden uitgevoerd. De
opleveringsrapporten zijn opgesteld aan de hand van ISSO-publicatie 62. Door de rapporten volledig en juist in te vullen, krijgt de gebruiker de garantie dat de installatie goed en naar tevredenheid functioneert.
Meer informatie?
Ventileren
Warmte terugwinsysteem (WTW-systeem)
Cauberg - Huygen
Alusta Natuurlijke Ventilatietechniek: hier wordt nog eens haarfijn uitgelegd hoe vraaggestuurde ventilatie werkt en kun je brochures van verschillende systemen downloaden.
Bergschenhoek Luchtcomfort. Dit is een leverancier van hoogwaardige ventilatiesystemen.