Nieuwe Wegen
Nederland is steeds onderweg. Ook Rijkswaterstaat staat niet stil. Steeds op zoek naar innovatie, test Rijkswaterstaat via de afdeling Wegen naar de Toekomst de nieuwste technologieën en opvattingen.
In deze aflevering worden we wijzer op de weg met nieuwe systemen voor verkeersbeheersing en kijken we hoe de Betuweroute en HSL zuid ervoor staan.
Bekijk de aflevering:
Nieuwe Wegen, deel 1
Nieuwe Wegen, deel 2
Nieuwe Spoorlijnen
Hoever zijn ze met de HSL zuid en de A16? Drie jaar geleden was knooppunt Princeville nog een grote bouwput. De A58 heette nog N58 en boven de A16 hingen halve viaducten.
Nu zijn ze zelfs zover dat in de nacht van maandag 14 op dinsdag 15 maart de laatste verbindingsboog van knooppunt Princeville werd opengesteld voor verkeer. Dit is de verbindingsboog van Antwerpen (A16) richting Roosendaal (A58). Hiermee is knooppunt Princeville na vier jaar gereed. Tevens wordt een nieuw gedeelte van de A16 tussen de Liesboslaan en de Leursebaan in gebruik genomen.
De A16 wordt gedeeltelijk verlegd en verbreed van 2x2 naar 2x3 rijstroken. Niet alleen om een betere doorstroming te garanderen, maar ook voor de veiligheid van de weggebruiker. De A16 wordt volgens de nieuwste normen gereconstrueerd. Zo komen er in de toekomst overal vluchtstroken, worden de toe- en afritten verlegd en wordt de rijstroken ruimer opgezet.
De Betuweroute is ook bijna klaar. De nieuwe spoorlijn voor het goederenvervoer van en naar Duitsland begint op de Rotterdamse Maasvlakte en loopt de eerste 40 kilometer op bestaand spoor langs de N15 en het eerste stuk van de A15.
Via de Sophia spoortunnel komt de spoorlijn weer langs de A15.
De Betuweroute gaat eerst bij Zwijndrecht onder de A16, daarna bij Papendrecht onder de A15 en ligt dan over een afstand van zo’n 120 kilometer in de berm van de A15. Wie regelmatig over die snelweg rijdt, heeft de spoorlijn zien groeien. Ruim driekwart van de nieuwe spoorlijn ligt in de berm van de A15.
Stil Transport
We gaan naar Ravenstein op de A50. Hier wordt in het kader van het innovatieprogramma geluid een bijzonder wegdek aangelegd. Het geheim daarvan zit vlak onder het asfalt. Stil Transport is een 2-laags ZOAB-systeem bestaande uit ZOAB als onderlaag, een ZSA (Zeer Stil Asfalt) als toplaag en daartussenin een bitumineus membraan. Dit membraan ken je al: het is hetzelfde materiaal als de dakdekkers gebruiken om platte daken mee bedekken.
Stil Transport reduceert in plaats van het bandgeluid, het motorgeluid van auto’s. Dit is een interessant concept voor situaties waarbij motorgeluid van vrachtwagens dominant is ten opzichte van het rolgeluid, dus voor de rechterrijstrook en spitsstrook. Dit is een van de innovaties voor de problemen rond de wegen in de nabije toekomst.
De eerste baan van het membraan ligt er bijna in: 1,5 meter breed en 300 meter lang. Een deel van het proefvak wordt aangelegd zonder membraan om de verschillen in geluidreductie te meten en te checken of het membraam inderdaad bijdraagt aan de vermindering van motorgeluid.
Baggerspeciematras
De komende 10 jaar komt er 100 miljoen m3 bagger uit kanalen, rivieren en sloten. Dit slib is deels verontreinigd. Binnen het innovatieprogramma Wegen naar de Toekomst kijkt Rijkswaterstaat of het mogelijk is om de snelweg ook te gebruiken om verontreinigde baggerspecie schoon te maken.
Een weg aangelegd op baggerslib - dikke, donkere yoghurt. Zo speel je in op toekomstige problemen.
Voordat je die als weg kan gebruiken, wordt het slib onder meer gemengd met schuimvormers en organische vezels om het luchtig en waterdoorlatend te maken. Daarna gaat er een bindmiddel doorheen om het hardingsproces te starten. Dit is nu een bouwstof: sterk, licht van gewicht en waterdoorlatend.
Eerst gaat er op een werkvloer een waterdicht folie om contact met het grondwater te vermijden. Daar bovenop komt een drainagelaag van grof zand om het regenwater af te voeren. Als laatste voorbereiding wordt er een bak van kleiachtig materiaal aangelegd, waarin het dan nog vloeibare, luchtige slib kan worden opgespoten. Al binnen enkele dagen is dit slib voldoende opgestijfd en hebben we een baggerspeciematras.
Dan kan de weg worden afgebouwd. De constructie op het baggerspeciematras is gelijk aan die van de meeste wegen en bestaat uit een drainagelaag van zand, een funderingslaag en een asfaltverharding.
Direct naast de weg ligt inmiddels een ecologische zone, die bestaat uit een filter van turf of veen, een zuurstofarme sloot en een moerasgebied. Op die manier kan de weg zichzelf reinigen.
Het water van het wegdek loopt via de zijkanten naar de ecologische zone. Geleidelijk komen de verontreinigende stoffen uit de specie vrij. Die gaan door het filter van turf of veen waar de meeste stoffen worden gebonden. Het restant wordt opgevangen in de rietkragen.
Je ziet er niets van. Je rijdt gewoon door een typisch Hollands landschap met riet en biezen langs de weg. Zo krijg je een lichte weg, die reinigt terwijl je eroverheen rijdt.
Wijs op Weg
Om de doorstroming van de wegen te verbeteren, moet je het niet alleen in de wegen zoeken. De bestuurders kunnen natuurlijk ook altijd beter.
Hiervoor hebben ze bij Wegen naar de Toekomst een aantal systemen bedacht. Die systemen noemen we ADA, Advanced Driver Assistance.
Met Advanced Cruise Control houd je automatisch een veilige afstand tot de voorganger. Het systeem werkt met een radar waarmee de afstand tot de auto voor je wordt gemeten. Komt de auto nu binnen de marge die je hebt ingesteld, dan remt de auto gelijkmatig af.
Bij een Lane Departure Warning en een Lane Keeping Systeem kijkt de camera naar de lijnen van de rijstrook. Wijkt de bestuurder teveel af, dan geeft het systeem een signaal. Het systeem kan twee dingen doen. Of de bestuurder waarschuwen of actief tegen sturen. Bij het waarschuwingssysteem lichten lampjes op, klinkt een geluidssignaal of begint de zitting van de bestuurder te trillen.
Deze systemen moeten zich in de praktijk nog bewijzen. Gebeuren hierdoor minder kop-staart botsingen of zijwaartse botsingen? Zijn smallere rijstroken mogelijk met bijvoorbeeld Lane Keeping? Als dat zo is, dan kunnen er beduidend meer voertuigen over een stuk asfalt. En bij wegwerkzaamheden kunnen de auto’s dicht, maar toch veilig, naast elkaar rijden.
Binnenkort start een proef met auto’s waarin deze nieuwe systemen zijn ingebouwd. Eerst nog op de busbaan langs de A6 en A1 en straks gewoon op de Nederlandse wegen. We onderzoeken welke effecten de systemen hebben op de verkeersveiligheid, het comfort voor de automobilist en de doorstroming op de autosnelwegen.
Meer over deze onderwerpen
