Aflevering 8 - Nieuw in 2007
In de laatste aflevering van Nederland Onderweg nemen we een kijkje in de keuken van Rijkwaterstaat. Wat kunnen we verwachten aan innovaties? Welke proeven worden er gedaan?
Ook zien we de laatste handelingen op de A4-A10. Het groot onderhoud van de zomer van 2006 zit erop. En nu?
Bekijk de aflevering:
Nieuw in 2007 - deel 1
Nieuw in 2007 - deel 2
Groot Onderhoud
27 augustus 2006, dag 38 van het groot onderhoud van de A4-A10. Vijf kilometer snelweg wordt vandaag geschouwd: voor oplevering gaan Rijkswaterstaat en de aannemers nog een keer de weg op om te kijken of de weg alweer gebruiksklaar is.
Staan de borden goed, doet de verlichting het, zijn de voegen wel netjes, ligt er geen rotzooi op of naast de weg? Kort samengevat: is alles gedaan wat moest worden gedaan?
Modieslab
Op de A12 bij knooppunt Oudenrijn zijn ze nog even aan het werk. Hier leggen ze een heel bijzondere weg. Modieslab heet die en dat is een weg op palen. Modieslab is een van de nieuwe stille wegdekken die worden getest. Met dit modulaire systeem krijg je de weg net als bij tweelaags ZOAB 6 dB stiller.
Op de A12 wordt een proefvlak A12 van 100 meter gelegd. Al is het idee nog zo mooi en vernieuwend, het moet wel flink worden getest. Je kan namelijk niet zomaar een nieuw soort wegdek op de Nederlandse snelwegen leggen zonder dat je weet hoe het zich gedraagt. Dit wegdek is wel al een eind op weg in de ontwikkeling. Ze weten al goed hoe Modieslab zich gedraagt en hoe ze het meest optimaal kunnen laten werken.
Alle onderdelen van dit stille wegdek komen rechtstreeks uit de fabriek. Op de palen komen betonplaten van 7,2 meter lang en 3.6 meter breed met een dikte van 3,8 cm. Een betonplaat weegt maar liefst 20.000 kilo.
Dan is het alleen nog maar een kwestie van stapelen en stellen, want de weg moet natuurlijk wel perfect liggen. Een goed alternatief voor asfalt, zo’n betonnen weg? Nou, het is zeker wel stiller: zo’n 6 à 7 dB stiller dan normaal asfalt, als je er met 100 km/u over heen rijdt.
Het betonnen wegdek aanleggen is wel veel duurder, maar dat betaalt zich weer terug in het gebrek aan onderhoud. Je hoeft veel minder vaak onderhoud te plegen aan een betonnen wegdek dan aan een asfalt wegdek.
Rollpave
Een ander nieuw stil wegdek is rollpave, asfalt op de rol. Op de A35 bij Hengelo ligt sinds vorig jaar een proefvak. Dit stille wegdek wordt niet ter plekke op locatie neergelegd, maar in de fabriek onder ideale omstandigheden.
Alles zit erop en erin, zelfs de belijning en de detectielussen. Eerst wordt er een mooie laag asfalt gemaakt op het fabrieksterrein. Daarna worden de detectielussen er in gefreesd en de belijning er op gezet. Als alles klaar is, dan wordt het stuk asfalt opgerold en naar de snelweg gebracht. Daar wordt supersnel het asfalt weer uitgerold en aan de onderlaag gehecht.
Fileproof
Op een zaterdag verzamelen 250 mensen en net zo veel auto’s zich voor de luchtbasis Twente. Hier wordt niet geprotesteerd, maar vrijwillig in de file gestaan!
Op de luchtbasis is een parcours van ongeveer 5 kilometer uitgezet waar deze automobilisten hun rondjes gaan rijden. Er wordt een ongeluk in scène gezet, waardoor 1 weghelft gedeeltelijk is afgezet, de weggebruikers moeten dus onverwacht ritsen.
Een van de oplossingen die worden getest:
Twee weginspecteurs laten steeds een blok van zo’n acht auto’s rijden. Eerst de ene strook, dan de ander. Zo kunnen zo’n tweehonderd auto’s per uur meer passeren dan
bij traditioneel ritsen. In de loop van dit jaar wordt deze nieuwe manier van invoegen getest op de snelwegen.
ADAS
Een andere nieuwigheid, alleen dan in de auto zelf: Advanced Driver Assistant Systems. Een geavanceerde cruisecontrole. Hiermee kan je niet alleen je snelheid constant houden, de afstand tot je voorganger wordt ook in de gaten gehouden. Uit de proeven die Rijkswaterstaat heeft gehouden, kwam naar voren dat je 3% minder brandstof verbruikt en 5% minder emissie.
Als 80% van de auto’s dit systeem zou gebruiken, zorgt het voor 8% minder ongevallen én 9% minder files. Naar mate dit soort systemen meer wordt gebruikt, zullen er op dezelfde hoeveelheid asfalt meer auto’s kunnen rijden. Dit komt natuurlijk omdat iedereen in constante snelheid met gepaste afstand blijft rijden. Zo blijft de doorstroming veel beter.
Calamiteitenscherm
Als er dan toch een ongeval is gebeurt, kan de doorstroming worden gewaarborgd door calamiteitenschermen. De weginspecteur kan hartstikke snel het ongeval afschermen, zodat de passerende weggebruikers niet meer nieuwsgierig de rem intrappen om te kijken wat er aan de hand is. Zo voorkom je gevolgongelukken en meer files.
Het calamiteitenscherm is van aluminium en heeft gaten met flappen ervoor, zodat de wind er wel ongehinderd doorheen kan waaien. Binnen 10 minuten kan de weginspecteur met 3 collega’s 200 meter afschermen.
Stille Banden
Rijkswaterstaat heeft nu ook een proef lopen met stille banden. Je weet het misschien niet, maar bijna alle fabrikanten van autobanden hebben ook stille banden in het assortiment zitten. Voor elke maat is wel een stille variant te vinden. Door deze stille band is het contactgeluid van band op weg veel minder.
Als alle auto’s op stille banden rijden, dan zal er 3 dB minder geluid zijn. Dit betekent dat de auto’s de helft minder geluid maken! Stel je voor: zelfs in de spits is het altijd zondagmorgen. Wat geluid betreft dan. De drukte is er dan nog wel.
Maar waarom zou je op stille banden gaan rijden als je zelf niet aan een snelweg of drukke weg woont? Dan profiteer je er toch zelf niet van?
Denk dan even aan het volgende. Rijkswaterstaat moet door wetten en afspraken het verkeer onder bepaalde geluidsnormen houden. Hier zijn ze druk mee bezig, kijk bijvoorbeeld naar Modieslab. Dit zijn enorme investeringen. Kiezen de weggebruikers massaal voor stille banden, dan kan Rijkswaterstaat het geld gereserveerd voor onderzoeken naar geluidsarme wegdekken in andere innovaties steken!
Dijken
In 2001 werd er door Rijkswaterstaat een project opgezet om te kijken hoe we op een slimme, duurzame manier de dijken zouden kunnen versterken: Inside. Universiteiten, hogescholen en bedrijven werden uitgedaagd om met zo’n vernieuwend idee te komen. Inside is nu met 3 verschillende oplossingen gekomen om de dijken op een vernieuwende manier te versterken en op te hogen.
Waarom moet het vernieuwend zijn? Je kan de dijken toch gewoon ophogen tot ze de ideale hoogte hebben bereikt? Dat klopt maar gedeeltelijk. Als je een dijk ophoogt, moet hij ook worden verbreed. Anders stort de dijk gewoon in. Denk maar aan vroeger, toen je nog in de zandbak speelde: een hoge toren kon je alleen maar bouwen als je onderkant, de basis, breed en stevig genoeg was.
Dat verbreden is nou net het probleem. Achter de dijk is het meestal helemaal volgebouwd met woningen en bedrijven, die dan allemaal weg moeten om de dijk ruimte te geven. En bewoners van deze huizen willen echt niet weggaan.
Daarom wil Rijkswaterstaat dus nieuwe methodes om de dijken te versterken en later op te hogen.
Met welke oplossingen komt Inside?
1. Mixed in place.
Met een enorme kraan wordt een buis van boven de dijk in geboord. Al draaiend spuit deze buis een mix van sneldrogend beton de grond in. Doordat de buis draait, wordt het beton met de aarde van de dijk vermengd. Het resultaat? Betonnen kolommen in een dijk van aarde.
Zo voorkom je dat een dijk door te veel (of te weinig) water zomaar instort.
2. Dijkvernageling
Met deze techniek verankeren ze stalen buisnagels van wel 14 meter lang in de dijk. Deze worden vanaf de achterkant van de dijk schuin naar beneden geplaatst. Hierdoor zorg je er voor dat dijk niet kan afbrokkelen en kan je de dijk nog een meter hoger maken zonder te verbreden.
3. Expanding columns
“Schouders onder de dijk en hakken in ’t zand”, zo wordt deze techniek ook wel genoemd. De voeten staan in de Pleistocene zandlaag: dit zand kan verschrikkelijk veel gewicht dragen. De “schouders” worden juist onder de onderste lagen van de dijk gezet. Zo ondersteunen deze kolommen de dijk en zorgen ze ervoor dat hij niet gaat afbrokkelen. Doordat het onderste gedeelte van de kolommen ook nog uitzet en wordt opgevuld met een soort cement, drukken de kolommen de omringende grond flink samen, waardoor de basis van de dijk nog steviger wordt.
In de afgelopen jaren zijn deze technieken getest en goed bevonden. En ze zijn niet eens duurder dan het ouderwetse verbreden en verhogen van de dijken.
Hup, aan de slag! zou je denken. Nou, niet helemaal. Rijkswaterstaat gaat namelijk niet over het onderhoud van de dijken.
De waterschappen moeten nu overtuigd worden dat dit goede alternatieven zijn voor het ouderwetse verbreden en ophogen van de dijken.
