Mongolië is het dunst bevolkte land ter wereld. Het ligt ver van de zee en het landklimaat zorgt voor extreme weersomstandigheden. De zomers zijn heet en de winters koud met temperaturen van min vijftig graden. Het immense land ligt grofweg ingeklemd tussen Rusland en China en is over bereikbaar met de Transsiberië express (link). Je kunt ook vliegen naar de hoofdstad Ulaanbataar vanaf Moskou, Peking of Seoul.

Onafhankelijk
Na de ineenstorting van de Sovjet Unie in 1990 kon Mongolië zich losmaken van de jarenlang Sovjet-overheersing. De Mongolen mochten eindelijk weer over hun grote leider spreken, Dzjengis Kahn, wat letterlijk opperste leider betekent. De Sovjet-leiders hadden hem in de ban gedaan omdat hij symbool staat voor de kracht van Mongolië.

Geniaal 'barbaar'
Dzjengis Kahn wist in de 12e eeuw de 81 nomaden stammen te verenigen. Delen van Mongolië zijn tot op de dag van vandaag betwist gebied. In het zuiden is Binnen Mongolië een autonome regio in China, terwijl de Mongolen vinden dat het gebied bij Mongolië hoort. In het noorden vormden de Russen altijd een bedreiging.

Groot Mongoolse Rijk
Dzjengis Kahn dacht de aanval is de beste verdediging. Onder de nomaden bevonden zich sterke strijders. Barbaren in de ogen van de Europeanen, maar die schrokken zich dood toen de Mongolen ineens aan de oevers van de Donau stonden. In het zuiden werden grote delen van China veroverd en zo ontstond het Groot Mongoolse Rijk.

Ulaanbataar
Omdat het zo lang is verboden hun oppperste leider te eren slaan de Mongolen nu enigszins door. Een bruiloft in Ulaanbataar is bijvoorbeeld niet compleet zonder een bezoek aan zijn standbeeld. Ulaanbataar is naar Mongoolse begrippen een moderne stad. Overal zie je de vooruitgang opdoemen, in de vorm van westerse én aziatische reclames, maar het land wordt nog niet overspoeld door toeristen, want 8 maanden per jaar is het hier te koud om aangenaam over straat te gaan.

Met een Urtz over de uitgestrekte vlaktes
Maar je komt niet naar Mongolië voor de hoofdstad. Je wilt over die oneindige lege vlaktes trekken. Dat doe je met een Urtz: een vierwielaangedreven Russische minibus. Een overblijfsel uit de Sovjet tijd. Je kunt je niet voorstellen dat mensen hier kunnen overleven. Toch trekken nomadenstammen hier nog steeds rond met hun vee. Alsof Dzjengis Kahn elk moment kan opdoemen.

Overnachten bij nomaden
Mongolen zijn zeer gastvrij dus schroom niet bij een nomadenstam te vragen om de nacht door te brengen. De families slapen in een ronde tent van vilt en hout, een zogenaamde ger. Je bouwt hem in twee uur op en hij staat zonder haringen! Mongoolse nomaden verplaatsen zich zo’n 4 keer per jaar. De indeling is altijd hetzelfde: de ingang is pal zuid, in het midden staat de kachel en achterin een familiealtaar. Meer dan de helft van de mongolen woont in een ger, zelfs veel mensen in de steden.

Ger etiquette
Bij het benaderen van een ger roep je hier bij binnenkomst niet ‘volluk’, maar “Nokhoi khor!”, ofwel “houdt de hond binnen!”. Als je bij een nomadenfamilie wilt overnachten is het beleefd om je vooraf te verdiepen in de ger-etiquette.

Proef altijd van wat u wordt aangeboden. Lust je het niet, doe dan tenminste alsof en plaats je hand boven de schotel of kom om te vermijden dat ze bijvullen.

Wanneer een oudere een snuifdoos aanbiedt, neem dan een beetje snuiftabak tussen wijsvinger en duim. Breng het bij je neusgat, adem lang en diep in en glimlach zo breed mogelijk.

Indien de snuifdoos leeg is (omdat hij geen snuiftabak kan betalen), maak daar dan geen opmerking over, maar doe alsof

Leun nooit tegen de centrale steunpalen

Fluit nooit binnenin een ger

Vuur is heilig. Stamp geen vuur uit, gooi er geen water overheen en verbrand er zeker geen vuilnis in

Sta nooit met je rug voor het huisaltaar, tenzij je naar buitengaat

Neem nooit eten aan met je linkerhand

Raak nooit iemand zijn hoed aan

Rol uw hemdsmouwen niet op. Probeer zelfs uw polsen niet te ontbloten

Laat uw wapens buiten

Schrijf niets op in rode inkt

Richt nooit een mes naar iemand

Mors geen melk

Als je per ongeluk tegen iemands benen schopt, geef hem dan onmiddellijk een handdruk

Paardrijden
's Ochtends word je gewekt door de kuddes. Misschien kan je nog even meehelpen de koeien melken. Chris gaat op weg naar zijn eerste van drie beproevingen om Dzjengis Khan strijder te worden. De Mongolen zijn allemaal uitmuntende paardrijders. Het zijn ware acrobaten en ze halen capriolen uit zoals je kent van Indianen uit de Amerikaanse westerns. Er is ook maar 120 kilometer asfalt in het land. De Urtz loopt regelmatig vast. Paardrijden is sneller. Niemand kan je beter leren paardrijden. Traditioneel gebruiken mongolen houten zadels. Voor gasten hebben ze zadels van leer. Chris slaagt er uiteindelijk in een lasso van de grond te pakken en een 'wild' paard te vangen.

Boogschieten met monniken
Vervolgens reist hij door naar de eerste hoofdstad van Mongolie. Hier staat het oudste klooster van het land. In 1990 werd het klooster weer in gebruik genomen. Er wonen nu vijftig monniken, vroeger waren het duizenden. Ze zijn eerst door de Chinezen vermoord. In 1930 kwam Stalin door nog eens over heen.

De monniken leren hem boogschieten, de nationale sport. Zowel mannen als vrouwen beoefenen de sport. Kinderen beginnen op hun twaalfde. Jongens moet vier keer hun leeftijd overbruggen, meisjes drie keer. Zo leren ze geleidelijk een grote afstand te overbruggen.

Worstelen op de hoogvlakte
Een andere populaire sport is worstelen. Chris volgt een korte training op de hoogvlakte. De symboliek voor de wedstrijd beheerst hij snel. De worstelaars benaderen elkaar altijd met de armen in de lucht. Hiermee beelden ze een arend uit. De roofvogel staat voor kracht en evenwicht. Hiermee toon je je macht. Chris is echter niet bestand tegen het schudden, uit elkaar trekken en bestormen van zijn tegenstander. En dat terwijl hij toch veel afgetrainder oogt.