Panama 2008
Vanaf 30 maart 2008 kun je rechtstreeks van Amsterdam naar Panama City vliegen. Panama ligt ingeklemd tussen Costa Rica en Colombia en verbindt Midden met Zuid-Amerika. De S-vorm van het land kun je met een beetje fantasie zien als de brug tussen beide Amerika's. Als je Panama vanaf Costa Rica binnenkomt rijd je over de Panamericana richting Panama City. Onderweg kom je veel moois tegen, waaronder het plaatsje El Valle
El Valle
De naam zegt het eigenlijk al. El Valle, de vallei, ligt in een krater van een reusachtige vulkaan. Dat maakt de omgeving ook zo groen en vruchtbaar. Het ligt op ongeveer honderd kilometer van Panama. De rijken van de hoofdstad trekken hier in het weekend massaal naar toe te genieten van de rust en natuur.Het rustig dorpje El Valle stroomt op zondag vol. Zondag is namelijk marktdag. De officiële munteenheid is de Balboa, maar de Panamezen zien liever Amerikaanse dollars.
Het kanaal
Iedereen weet waar Panama ligt. De reden: het kanaal. Het is eigenlijk een aaneenschakeling van kanalen dat de Pacific via het meer van Gatun met de Caraïbische zee en dus ook Atlantische Oceaan verbindt. De schepen moeten 26 meter hoogteverschil overbruggen via meerdere sluizen. En het zijn niet de kleinste bootjes. Jaarlijks varen er ongeveer 14000 schepen door het kanaal. En daar moet voor betaald worden.
Niet voor niets
De gemiddelde prijs voor een doortocht is ongeveer 80000 dollar. Het gewicht van het schip bepaalt de hoogte van het bedrag. Het record staat op naam van een Noors cruiseschip waarvan de kapitein 313.000 dollar moest aftikken in oktober 2007. Richard Halliburton hoefde in 1928 slechts 36 dollarcent af te rekenen. Hij is in tien dagen door het kanaal gezwommen. Onder leiding van een Nederlands bedrijf begint Panama binnenkort aan een uitbreiding van de sluizen en kanalen om de capaciteit te verdubbelen.
Virtuele Amerikaanse kolonie
Nadat in 1881 een Franse poging strandde om de twee grote oceanen met elkaar te verbinden, begonnen de Amerikanen in 1904 opnieuw. Zij slaagden wel en in 1914 werd het kanaal geopend voor de scheepvaart. Kosten 350 miljoen dollar. Dat moest natuurlijk wel worden terugverdiend. Tot 1999 waren de VS hier de baas en hadden ze troepen gestationeerd in Panama. Het beeld van een virtuele kolonie van de VS heeft Panama altijd een slecht imago gegeven. Nergens in Midden-Amerika is de Amerikaanse cultuur zo dominant aanwezig.
Kruispunt van de wereld
Aan de andere kant is Panama altijd een belangrijk kruispunt in de wereld geweest. En kruispunten trekken handel aan. En handel trekt weer verschillende culturen. Net zo goed als Amerikaanse tref je hier Spaanse, Afrikaanse, Chinese, Indiase en Europese invloeden. Panama City wordt wel een vergelelen met zijn Aziatische tegenhangers Hongkong en Singapore. Er is één verschil. Op slechts 30 kilometer van de wolkenkrabbers van Panama City leeft de inheemse Embera-bevolking in het regenwoud. Welke hoofdstad kan dat zeggen.
Panama-hoed
Toen de Amerikaanse president Roosevelt, die andere, een bezoek bracht aan de bouw van het kanaal, droeg hij een cremekleurige hoed met een zwarte band. Vanaf dat moment sprak iedereen over de Panama-hoed. Ze worden overigens gemaakt in Ecuador.
Panama City
Casco Viejo is de oudste wijk van Panama City. Hier is de stad ontstaan tenminste als je Panama Viejo buiten beschouwing laat. Engelse kanonnen verwoestten dit stadsdeel dusdanig dat de Spanjaarden een nieuwe stad bouwden buiten bereik van de Engelsen. Het is jarenlang een achterstandswijk geweest omdat de rijken en de middenklasse verhuisden naar het gebied buiten de stadsmuren. De laatste jaren wordt er volop gerestaureerd en keert de ouderwetse allure langzaam terug. De wijk kent vele historische plekken. Zo werd op het plein voor de kathedraal in 1903 de onafhankelijkheid uitgeroepen. Tot dat jaar was Panama nog een provincie van Colombia. De opstand werd gesteund door de Amerikanen die graag het kanaal wilden aanleggen.
Ten koste van vele levens
Plaza de Francia is opgedragen aan de 22000 Franse arbeiders die omkwamen bij de eerste poging het kanaal te graven. De belangrijkste doodsoorzaak was malaria en gele koorts. Na 25 jaar ploeteren werd het stokje overgedragen aan de Amerikaanse overheid. Zij klaarden de klus in tien jaar, maar ook hier was de prijs hoog: 5000 doden.
Miami van het zuiden
Het modern Panama City is naar goed Amerikaanse voorbeeld hoog en groot. Vanuit Casco Viejo stap je een andere wereld binnen. Het Miami van het Zuiden wordt het ook wel genoemd. Op de boulevard zie je dat een beetje terug. Er zijn veel restaurants en barretjes. De mensen komen elkaar hier bekijken. Een prima plek als je van flaneren, cocktails en zonsondergang houdt.
Natuurlijke rijkdom
Costa Rica heeft de wereldwijde faam verworven als eco-bestemming, maar Panama heeft weing reden om jaloers te zijn op zijn buurman. De kustlijn aan de Pacific bedraagt 1600 kilometer. Aan de andere kant van het land loop de Caraibische kust. Bijna 1300 kilometer met vele onbedorven strandjes en koraalriffen. Meer dan de helft van het land bestaat uit tropische regenwoud. Hier leven bijvoorbeeld 900 soorten vogels, meer dan in heel Noord-Amerika. Groot gebieden worden beschermd door nationale parken en natuurreservaten.
Toerisme in de kinderschoenen
Waar Costa Ricaanse overheid al in de jaren tachtig in de gaten kreeg dat het groen kon worden om gezet in goud is het groen in Panama altijd verborgen gehouden voor de buitenwereld. Een degelijke infrastructuur om de natuurreservaten te bezoeken ontbreek. Het toerisme staat nog in de kinderschoenen. Dat maakt een reis door de Panamese regenwouden ook heel aantrekkelijk, want een avontuur. Er hangt nog geen travellers-scene, zoals in zoveel andere landen.
Een eiland voor iedere dag
De natuurlijke rijkdom beperkt zich niet alleen tot het mooie regenwoud. Voor de Caraibische kust ligt een aantal paradijselijke eilandjes. De San Blas archipel bestaat uit liefst 365 eilanden, een voor iedere dag zoals de Kuna, de inheemse bewoners van de eilanden, zeggen.
De kuna zijn een saamhorig volkje. Ze wonen hutje mutje op het hoofdeiland. En dat terwijl er toch veel onbewoonde eilanden in de omgeving liggen om de drukte te ontvluchten. Gezinnen met veel dochters kunnen flink uitdijen. Het is gebruikelijk dat de man na het huwelijk intrekt bij de schoonfamilie.
Betalen met een kokosnoot
Tot ver in de jaren negentig was de kokosnoot de belangrijkste valuta. De jaaroogst werdt gebruikt voor de ruilhandel met het vasteland. De chiefs stelden elk jaar de waarde vast. En als je daar niet aan hield, werd er streng opgetreden. Overtreders kregen stokslaggen of moesten een paar dagen zittend slapen.
Onbewoond eiland
Een deel van de inkomsten wordt nu ook het toerisme gehaald. Op een aantal eilanden zijn een paar hutjes neergezet waardoor de droom van bijna iedere toerist waarheid wordt: een nacht op een (bijna) onbewoond eiland. Kuanidup is zo'n paradijsje. En het is betaalbaar. Afhankelijk van het seizoen heb je een hut voor 30 dollar.
Een dansvloer van zand
Je gaat hier niet helemaal back to basic. WC en douche moet je delen, maar ze zijn er. In het restaurant worden drie maaltijden per dag geserveerd en 's avonds is er dansen in de bar discotheek. It's raining man op een dansvloer van zand. Er komt wel eens een echte tropische storm voorbij, maar die zijn vaak snel weer over gewaaid. De minste regen valt hier van december tot mei. Warm is het wel altijd. Zo'n 27 graden.
< terug