Er bestaat een verkeerd beeld over het Heilige land, vindt Israël. En wie zijn daar de schuld van? Natuurlijk, wij, de buitenlandse journalisten.  

Maar Israël zal Israël niet zijn, als ze daar weer een antwoord op hebben. Dit keer zetten ze groots in: iedere Israeliër die naar het buitenland gaat, en dan praat je toch over een paar miljoen mensen, wordt opgeleid tot ambassadeur van het joodse land.  

Alle misverstanden die er bestaan over Israël moeten zij tijdens vakantie of zakenreis in het buitenland maar even rechtzetten. Een miljoenen-kostende campagne is deze week van start gegaan. Via internet krijgen Israëlische reizigers een spoedcursus 'diplomaat zijn' en waarom die diplomaten nodig zijn, laten een paar acteurs vermomd als buitenlandse journalisten zien in filmpjes, die suggereren dat wij Israël als een dom en geweldadig land laten zien.  

FILMPJE

Zo zouden wij de indruk wekken, dat Israeliërs nog op kamelen reizen in eigen land; dat ze primitief eten in de open lucht en natuurlijk dat er iedere seconde oorlogsgeweld is in het land. Vanzelfsprekend kennen wij de feiten niet als het gaat om de bezetting; het afsluiten van de Gazastrook; het wel of niet vrede willen; nederzettingen en de door Israël geannexeerde Golan hoogvlakte.  

Als voorzitter van de buitenlandse persvereniging kreeg ik er mee te maken. Eén van mijn bestuursleden vond het een goed plan om een 'Gouden Kameel Prijs' in het leven te roepen en die uit te rijken aan de Israëlische overheid. Leuk, ja, je kunt erom lachen, maar ook weer niet, want de vijandige sfeer tegenover de buitenlandse pers in Israël is op zich al erg genoeg. En deze campagne - met de duidelijk beschuldigende vinger richting journalisten - vinden wij dan ook zorgwekkend en helemaal niet grappig.  

Dat Israël's imago er slecht voorstaat, heeft namelijk niets met ons, maar met Israël zelf te maken. Zijn wij verantwoordelijk voor de laatste twee oorlogen die Israël is begonnen in Libanon en Gaza met duizenden slachtoffers onder burgers in die landen? Zijn wij verantwoordelijk voor een Israëlische politiek de werkelijk alleen maar doet wat ze zelf goed vinden: gewoon doorbouwen met nog meer nederzettigingen in palestijns gebied, het platwalsen van arabische huizen in Oost-Jeruzalem en joodse kolonisten in datzelfde arabische deel van de stad maar hun gang laat gaan? Zijn wij verantwoordelijk dat er iedere week palestijnen wel ergens op de Westelijke Jordaanoever of Gaza worden doodgeschoten? Zijn wij verantwoordelijk dat er een extreem-rechtse Israëlische regering in het zadel zit, die palestijnen alleen maar in de wielen rijdt, met nog meer tegenstrijdige maatregelen, waardoor palestijnen weinig zin hebben om met ze aan tafel te gaan zitten?    

Waar zijn wij wel verantwoordelijk voor? Nou dat wij verslag doen van die feiten. Dat is onze taak en dat blijven we ook gewoon doen. Wij leggen uit wat hier gebeurt. De Israëlische toeristen in het buitenland moeten maar uitleggen wat zij denken wat goed is voor hun land, dat is hun goed recht. De grootste fout die deze overheidscampagne maakt, is naar mijn mening, de intelligentie van onze kijkers, luisteraars en lezers in Nederland, die slim genoeg zijn om door de Israëlische propaganda - die de feiten verdraait - heen te kijken.  

Conny Mus

Het is al weer een jaar geleden dat ik in Jeruzalem wakker werd van overvliegende F-16's. Het is geen unicum om de straaljagers te horen, ik woon op een aanvliegroute. Maar iets voelde die ochtend in december niet goed; dus snel de tv aan, laptop aan. Twee minuten later hang ik aan de telefoon met de redactie in Nederland om door te sluizen dat ruim 200 Palestijnen zijn omgekomen bij Israëlische bomaanslagen in de Gazastrook. Daar sta je dan in je pyjama als rookie-journalist. Breaking news in het Midden-Oosten.

Conny vliegt vlug over vanuit zijn vakantiebestemming en drie weken lang doen we verslag van een oorlog, waar nauwelijks verslag van te doen is. We mogen de Gazastrook niet in. Aan de grens doet Conny kruisgesprekken en zo goed en kwaad als het kan maken we reportages, met hulp van onze collega's in de Gazastrook. Zij riskeren hun leven. Twee van onze collega's daar raken gewond na een volle inslag op het kantoor in Gazastad.

Een jaar later zijn onze collega's in de Gazastrook van hun wonden genezen. Maar in de strook zelf lijkt weinig veranderd sinds de oorlog. Huizen staan nog steeds op instorten, er is een tekort aan bijna alles en Hamas heeft de touwtjes nog stevig in de handen . In Sderot – het Israëlische grensplaatsje - lijkt men gelukkiger met de uitkomst van de oorlog. Het luchtalarm gaat nog maar een paar keer per maand af en de Kassamraketten vallen af en toe nog in een open veld. Wonen in Sderot is financieel, mede door overheidsubsidies, erg aantrekkelijk geworden en de huizenprijzen zijn ruim 30% gestegen het afgelopen jaar.

Vrede is echter nog ver te zoeken. Het jaar na de Gaza-oorlog zijn Israël en de Palestijnse gebieden in een vreemdsoortig status quo terecht gekomen. Er wordt (nog) niet onderhandeld over vrede, maar er zijn ook nauwelijks bom- of terreuraanslagen. Het is kalm, maar er is geen vertrouwen. Er is onrecht, maar er is amper spanning.

Met deze onmogelijk kalme situatie is het grote speculeren begonnen. Wellicht komt de Amerikaanse George Mitchell komende week met een kant en klaar vredesplan in zijn koffer. Wie weet wordt de droom van de Palestijnse premier Fayyad (ook bekend als ' the man with the plan' ) werkelijkheid, en komt die Palestijnse staat binnen twee jaar. Of, zoals een bevriend diplomaat van me voorspelt, gaat het aantal aanslagen weer omhoog, waardoor onschuldige mensen wederom de dupe worden van dit oeverloze conflict, terwijl politici blijven praten over wanneer ze nou eindelijk eens gaan beginnen met praten.

Als we de Israëlische premier Netanyahu echter vanmorgen moet geloven is " de tijd rijp voor vrede " en is "de tijd van uitwegen voorbij". Nou Bibi, kom maar op. Nieuw decennium, nieuwe kansen.

Irene de Kruif
Producer RTL Nieuws Jeruzalem

Heel even stond Jeruzalem op scherp. 2500 man politie op de been, helikopters in de lucht en het hele medialeger klaar voor actie. Israëlische kranten kopten “Derde intifada onderweg?” en in de West-Bank lezen we “Palestijnen verdedigen Al-Aqsa moskee tegen Israëlische overname”. Ja, we hebben twee interessante weken gehad op onze post hier in Jeruzalem.  

Het begon allemaal de dag voor Jom Kippoer, de grote verzoendag, een joodse feestdag. Een groepje touristen - er gaan talloze geruchten over dit clubje, waren ze joods? Religieus? Wellicht Frans? - betreden het plein van de Al-Aqsa moskee, ook bekend als de tempelberg. Wie deze mensen ook zijn, het bezoek blijkt controversieel te zijn. En controversiële bezoekjes aan de tempelberg kunnen behoorlijke gevolgen hebben, dat leert de geschiedenis ons. Toen premier Sharon in 2000 een zelfde soort bezoek pleegde, betekende dat het begin van de tweede initifada. Ook nu – zeker met de spanning die de Joodse feestdagen met zich meebrengen, dagen waarbij grote delen van de Westelijke Jordaanoever hermetisch worden afgesloten –  breken er rellen uit tussen Palestijnen en Israëlische politietroepen.  

In de kiem smoren lijkt het credo van de Israëliers. Vanaf Jom Kippoer mogen alleen nog mannen boven de 50 en vrouwen het plein betreden. De Palestijnen lezen iets heel anders in deze regels. Israeliërs die bepalen wie er op heilige moslimplekken mogen komen en wie niet, vinden ze maar niets. En wederom breken er relletjes uit.  

Met nadruk op ‘relletjes’. Want, ja, er zat spanning in de lucht. Ja, er zijn agenten gewond geraakt. En ja, er zijn tientallen Palestijnen gearresteerd. Maar die derde intifada bleef uit.   

Ik kon het niet helpen, maar ik had een ‘Joris Luyendijk’-momentje. Twee weken lang kregen wij indrukwekkende beelden binnen van nieuwsagentschappen. Ze toonden stenengooiende jongeren en traangas. Maar wie goed kijkt, ziet niet meer dan een handjevol jongens.

Ook de nieuws-sms-dienst stond roodgloeiend. Soms wel tien ‘newsflashses’ in een uur, alleen maar over Jeruzalem. Hoogte- of dieptepunt was toen de sms-dienst berichtte dat er brandjes waren in Abu Tor... de wijk waar zowel Conny als ik en talloze andere journalisten wonen. Na een snelle blik vanaf mijn balkon en een rondje door de wijk blijkt er niet veel aan de hand. Vals alarm.  

Nu, ruim twee weken na de uitbraak van de relletjes, heerst er vooral verbazing. Hoe hebben de rellen zo klein kunnen blijven? Is er dan echt niemand uit op een derde intifada? ‘Nee’, lijkt het antwoord te zijn. Experts hebben het over de verbeterde economische situatie van de Palestijnen of zeggen dat de West-Bank intifada-moe is. Ondanks de uitzichtloze vredesonderhandelingen en de interne onenigheid tussen de diverse Palestijnse groeperingen lijkt stenen gooien – voor nu - erg 2002 te zijn. Maar wie weet voor hoe lang. We zullen het in de smiezen blijven houden, groot én klein nieuws.  


Irene de Kruif
Producer RTL Nieuws Jeruzalem 

De joodse rechter Richard Goldstone neemt geen blad voor zijn mond: Israёl heeft zich schuldig gemaakt aan oorlogsmisdaden en heeft mensenrechten geschonden. Het VN rapport , dat onder Goldstone tot stand kwam, is het meest vernietigende wat Israёl ooit heeft moeten slikken sinds de oprichting van de joodse staat.  

Mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International en het Internationale Rode Kruis  kwamen eerder al tot dezelfde conclusie. En ook de 100 procent Israёlische club Breaking the Silence concludeerde dat Israёl oorlogsmisdaden heeft begaan. Met Nederlands overheidsgeld interviewden zij 26 Israёlische militairen die tijdens de Gaza oorlog dienden. En ook zij beaamden wat eerdere rapporten, en nu ook het vernietigende VN rapport weer duidelijk maakt.  

Ondanks het feit dat het VN rapport onder leiding van een jood en zionist tot stand kwam weigerde Israёl alle medewerking. Sterker nog, er werd van alles aan gedaan om Goldstone en zijn medewerkers buiten Gaza te houden. Maar uiteindelijk kwamen ze via Egypte toch binnen om hun gedegen onderzoek uit te voeren.  

Vernietigend
Nu het rapport op tafel ligt, is het dan ook als een bom ingeslagen. Israёl wist dat er een kritisch rapport zou komen - uiteindelijk weten zij als geen ander wat er zich afgespeeld tijdens hun militaire offensief in Gaza - maar dat het zo vernietigend zou zijn, daar hadden ze niet op gerekend. Nooit eerder werd Israёl keihard en duidelijk aangeklaagd voor oorlogsmisdaden.  

Israёl’s antwoord op het rapport - net als op al die andere rapporten - is vrij simpel; Het rapport is eenzijdig, het klopt niet en het is allemaal politiek gekleurd door mensen die Israёl in een slecht daglicht willen zetten. Dat is min of meer het antwoord dat Israёl altijd kant en klaar heeft liggen als er kritiek is op het beleid en of militair optreden van het land.  

Diplomatiek offensief
Nu wordt er een diplomatiek offensief, eentje zonder wapens natuurlijk, geopend door Israёl om de mogelijke gevolgen van het rapport te ondermijnen. Want die gevolgen kunnen grote problemen gaan opleveren. Als de Verenigde Naties het rapport gaan bespreken tijdens de algemene vergadering, dan zou het kunnen gebeuren, dat ze het Internationaal Gerechtshof in Den Haag opdracht geven Israёl aan te klagen. Dat betekent dat Israёlische officieren, generaals, maar ook Israёl’s premier en andere ministers verantwoordelijk voor deze oorlog, zich moeten verantwoorden voor het Internationaal Gerechtshof in onze regeringsstad Den Haag. Zo niet, dan lopen zij het risico gearresteerd te worden zodra zij buiten Israёl op reis gaan.  

Minister Verhagen
Israёl doet er dus alles aan om dit rapport zo snel mogelijk te laten verdwijnen.Wat Nederland betreft hebben ze geen problemen. Onze minister Verhagen staat bekend als een vriend van Israёl. Hier wordt hij de pro-Israёl minister uit Nederland genoemd. Minster Verhagen was het niet eens met de commissie Goldstone toen deze haar opdracht kreeg en antwoordt nu dat hij het jammer vindt, dat het rapport over de oorlog gericht is op Israёl en niet op Hamas. Jammer, oke dit is ook het Israёlische standpunt. Maar dan heeft minister Verhagen het rapport niet gelezen, want ook Hamas heeft volgens het rapport zich schuldig gemaakt aan oorlogsmisdaden en moet zich ook verantwoorden. Ja, minister Verhagen, dat staat erin.  

Hebben we iets verkeerd gedaan?
De Israёlische media is eensgezind, maar toch zie je verrassende artikelen. Natuurlijk vraagt iedereen zich af, hoe het kan dat een joodse rechter, nota bene een zionist, wiens dochter elf jaar uit joods idealistische overtuiging in Israёl woonde, met zo’n harde conclusie komt. Niemand vraagt zich af: was er iets mis met ons militaire optreden? Eerder in de geschiedenis heeft Israёl zelf onderzoek gedaan naar misstanden. Zowel in Libanon als in de Palestijnse gebieden. De conclusies van die onderzoeken waren ook vaak vernietigend. De Libanonoorlog in 2006, heeft Israёl zelf onderzocht en de Israёlische rechter die aan het hoofd van dat onderzoek stond, was net zo vernietigend in zijn eindconclusie als Goldstone met zijn VN onderzoek. Overigens traden Israёl’s minister van defensie en de opperbevelhebber van het leger af, naar aanleidng van Israёl’s eigen onderzoek naar de Libanonoorlog.  

Het verschil is echter, dat dit een internationaal onderzoek is. De gevolgen daarvan kunnen verschrikkelijk zijn voor Israёl. Niet in Nederland hoor, daar kunnen de verdachten uit Israёl rustig op vakantie blijven gaan. Ze hebben uiteindelijk minister Verhagen als vriend en reisleider. Maar verder in de wereld zullen ze zeker in de problemen komen.  

Nieuw jaar – Shana tova
De rechtse Israelische krant, hier ook wel de spreekbuis van de joodse kolonisten genoemd, verraste mij volledig met een artikel van Larry Derfner. Hij maakt gehakt van Israёl´s reactie op het rapport . Dit schreef hij over Israёl’s opdracht aan alle ministers en ambassades in de wereld om een diplomatiek informatie offensief te openen:  

“ Het heeft geen zin. We kunnen de informatie oorlog niet winnen, en de reden is dat wij geblinddoekt zijn. We hebben die blinddoek zelf opgedaan. We deden dat, omdat we niet willen zien wat we in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever doen.  

Maar verder ziet iedereen het.  

Onze vriend, de Obama regering, probeert het ons te vertellen en we willen niet luisteren. Nu heeft onze vriend rechter Goldstone het ons verteld, alleen wat minder voorzichtig. Zal dit helpen? Zal deze waarschuwing ons wakker schudden. Zal dit het keerpunt zijn. Ik weet het niet. Maar ik weet wel, dat deze man voor ons een mitzva (goede daad) heeft gedaan, en een dappere. Uit de naam van in ieder geval enkele Israeliёrs, wil ik zeggen, Dank rechter, Shana Tova (gelukkig joods nieuw jaar) ook voor U.”  

Joden vieren nu het begin van het nieuwe jaar 5770. De traditie volgens het joodse geloof is, dat je God dan vraagt je zonden te vergeven en zo met een schoon geweten het nieuwe jaar in te gaan. Maar ook volgens de joodse traditie neemt God nooit overhaaste beslissingen. En ook hij zal wel enige tijd nodig hebben om al die rapporten over de Gaza oorlog te bestuderen.  

Conny Mus
Correspondent RTL Nieuws Jeruzalem

Het was een van de hevigste regenbuien die ze in de afgelopen 80 jaar hebben gezien, maar toch had erger voorkomen kunnen worden. Tientallen doden, gewonden en enorme schade die nu al op meer dan 40 miljoen euro wordt geschat. Vrachtwagenchauffeurs die slapend in hun cabines worden verrast en verdrinken. In de ochtendspits worden auto’s met hun inzittenden meegezogen door kolkende waterstromen, huizen lopen onder, het water komt op sommige plaatsen tot 2 meter hoog te staan. En dat allemaal dankzij een aantal dagen regen. Veel regen, enorm veel regen.

Istanboel is groter dan de provincie Utrecht. Er wonen 16 miljoen inwoners, van wie er vier miljoen zonder de vereiste bouwvergunningen hun huizen in de stad of vakantiehuizen aan de kust gebouwd hebben. Alleen dat zorgt al voor veel problemen, de stad groeit uit zijn jasje, maar er is meer. Architecten en bouwkundigen waarschuwen al lang dat er niets klopt van de infrastructuren, waaronder de afvoer van regenwater, maar ook het rioleringssysteem laat te wensen over. De Turkse overheid belooft na iedere ramp weer beterschap, maar er gebeurt steeds weer niets of veel te weinig.  

Dit keer raakte op veel plaatsen in en rondom Istanboel de afvoer verstopt. Vuil, zand en takken van bomen zorgden ervoor dat de afvoerkanalen - die toch al te klein en onvoldoende waren - verstopt raakten en het water zocht buiten de afvoerbuizen en kanalen zijn eigen weg. Mensen in huizen, en automobilisten op de wegen die altijd overvol zijn, werden verrast in de vroege ochtenduren, in de spits of simpelweg aan het ontbijt in huis. Mensen vertelden dat werkelijk binnen seconden er 2 meter water stond in hun huis. Wegen en straten in woonwijken veranderden in kolkende rivieren.  

Aan de kust, in een van de buitenwijken van de wereldstad, gingen wij de dag na de overstroming kijken. Tragische beelden. Auto’s die waren meegesleept lagen overal in het rond alsof ze daar neergegooid waren. In de zee en op de strandjes lagen tientallen nieuwe auto’s voor oud vuil, onder de modder verstopt en/of in het zeewater.  

Het meest tragische was dat hier nog acht mensen werden vermist. Wij ontmoetten een vrouw die zat te wachten totdat duikers met goed of slecht nieuws over haar vader kwamen. Ze was erbij toen zijn auto uit de zee werd gevist. Ze vertelde ons met tranen in haar ogen dat mensen haar hadden verteld dat omstanders nog hadden geprobeerd hem te redden. Hij stond aan het einde van het straatje dat naar de kust leidt, te kijken toen hij werd meegesleurd door het stromende water en kansloos in zee verdween.   

Toen wij op bezoek gingen bij de directrice van de architectenvakbond, kregen wij te horen wat we eigenlijk al wisten. De overheid werd al zo lang gewaarschuwd dat er van alles mis is in de stad. Zij hadden al zo lang gewaarschuwd dat dit kon gebeuren, maar ze spraken tegen dovemansoren. Eerst moest er wat gebeuren blijkbaar. Maar de architecten hebben weinig hoop dat er nu snel maatregelen genomen worden. De geschiedenis heeft geleerd dat het bij mooie woorden en beloftes zal blijven.  

Zo was het tien jaar geleden ook bij de verschrikkelijke aardbeving in Turkije. Meer dan 20.000 slachtoffers, en tienduizenden mensen dakloos. Toen zag je overduidelijk dat in één straat huizen in de grond verdwenen als gevolg van de aardbeving, en het huis van de buren, weliswaar scheuren had opgelopen, maar nog boven de grond stond. Slechte fundering en cement waren de oorzaak voor de huizen die werden opgegeten door de aarde. Aannemers die het niet zo nauw hadden genomen met de voorschriften. Enkele werden veroordeeld, maar de meesten niet. Nog steeds treedt de overheid niet hard genoeg op tegen dit soort praktijken.  

Turkije wordt regelmatig geteisterd door aardbevingen, of, zoals nu, hevige regenval. Hoewel de regen van deze week wel heel buitensporig was. En toch kun je je wapenen tegen natuurrampen, waardoor je heel veel levens kunt besparen en erger kunt voorkomen. Maar dan zal Turkije toch beter zijn best moeten doen: de regels moeten beter worden gehandhaafd; er moet beter toezicht komen op de bouw en de materiaalkeuze en moet worden gezorgd voor de juiste funderingen. Als het gaat om de infrastructuur, de waterhuishouding en vooral de opvang van en afvoer van regenwater, is het helemaal niet zo moeilijk ervoor te zorgen dat die veilig zijn.  

De natuur is natuurlijk vaak machtiger dan wij mensen. Maar toch kun je je ertegen wapenen en er in ieder geval voor zorgen dat je erger kunt voorkomen. Maar die les hebben ze in Turkije nog steeds niet geleerd...  

Conny Mus
Istanboel

De Israelische politiek maakt niet echt reclame deze week. Twee ex-ministers melden zich bij de gevangenispoort om hun straf uit te zitten. Abraham Hirchson (ex-minister van financien) gaat voor 5 jaar achter de tralies, omdat hij ten tijde van zijn ministerschap, ruim 200.000 euro verduisterde. Nou ja, niet helemaal verduisterd. Het stond op zijn eigen bankrekening. Hirchson maakte deel uit van de regering onder Premier Olmert.

Shlomo Benizri van de  religieuze Shas partij gaat vier jaar achter de tralies nadenken over zijn zonden. Hij heeft zich laten omkopen en was verwikkeld in duistere zaken met het geven van werkvergunningen aan buitenlandse werknemers.  

En alsof het niet genoeg is, is de rechtzaak tegen Mosche Katsav, de voormalige president van de staat Israel, begonnen. Hij moet zich verdedigen voor aanranding en andere seksuele misstanden tegenover een drietal vrouwelijke werknemers. De rechtzaak wordt voorlopig achter gesloten deuren gehouden, gebruikelijk bij seksdelicten, en vooral om de vrouwen  die hem aangeklaagd hebben, te beschermen. De oud-president ontkent in alle toonaarden, maar de openbare aanklager denkt daar heel anders over.  

Maar het is nog niet genoeg, want deze week is ook bekend geworden, dat ex-premier Olmert terecht moet gaan staan voor niet minder dan drie zaken. Ook hier gaat het om heel veel geld wat hij onterecht in eigen zak heeft gestoken; dat hij de belastingdienst heeft opgelicht; en dat hij niet minder dan 500.000 Euro aan donaties niet heeft aangegeven en voor prive zaken heeft gebruikt. Als de voormalige president van Israel en de voormalige premier van Israel veroordeeld worden, moeten ook zij zich voor vele jaren achter de tralies gaan melden bij de gevangenispoort in Israel.  

Israelische kranten en televisie smullen van dit alles en staan er bol van. Dit kleine en eigenlijk nog zo jonge landje, heeft natuurlijk wel wat anders aan zijn hoofd, maar dat is even niet belangrijk. Nooit eerder in de geschiedenis van dit land kwamen een premier en president in het verdachtenbankje te staan. En ministers die voor jaren gevangenisstraffen moeten uizitten is ook ongekend.  

De Democratie werkt. Het feit dat leiders niet ongestraft hun gang kunnen gaan is positief. Maar tegelijkertijd is het niet vreemd dat Israeliers meer en meer het vertrouwen in de politiek aan het verliezen zijn. Bij de laatste verkiezingen maakte de officieel nog nette en keurige politici er handig gebruik van. Toch is het schokkend om te zien wat er deze week gebeurt. In een week tijd twee ministers die hun straf gaan uitzitten, en de ex-premier en president van het land, die met hun billen bloot moeten voor de rechtbank. In het geval van de ex-president bijna letterlijk. Als straks de pikante details naar buiten gaan komen, is het smullen voor de Israeliers. Maar wel smullen van iets, waar je niet trots op hoeft te zijn.  

Conny Mus
Correspondent RTL Jeruzalem