Hoe reageren wij op de crisis?

De Nederlandse economie is in het derde kwartaal van 2011 met 0,3% gekrompen. Wat betekent de onzekerheid die dat oplevert voor het gedrag van de consument? Hoogleraar economische psychologie Fred van Raaij zette een aantal reacties van consumenten op slechte economische berichten op een rij.

Wat doen wij eigenlijk tijdens een crisis?

• We stellen grote duurzame aankopen uit. Auto’s, wasmachines, huizen: zolang de oude nog goed genoeg is, wachten we met het kopen van nieuwe. Dat betekent ook dat we juist meer gaan sparen, zodra we daar de kans voor hebben.

• We gaan massaal cocoonen: op bepaalde momenten, zoals met Sinterklaas en op verjaardagen, zetten we de crisis uit ons hoofd. We trekken ons veilig thuis terug, doen de gordijntjes dicht, kruipen gezellig tegen elkaar en kopen lekker dure cadeaus voor onze geliefden alsof die hele economische crisis niet bestaat.

• We gaan minder scheiden. Een huis dat is gekocht en nu in waarde is gedaald, de alimentatie, advocatenkosten: scheiden is duur. Vandaar dat in economisch slechte tijden het aantal scheidingen daalt.

• We besparen op de booschappen. Dat gaat in drie stappen. Eerst zoeken we in onze eigen supermarkt naar aanbiedingen. Als dat niet voldoende is, gaan we boodschappen doen in goedkopere supermarkten. Als er dan nog te weinig geld overblijft, dan pas besluiten we om sommige dingen niet te gaan kopen.

• We wachten met het boeken van een vakantie. Omdat we nog niet weten of we wel met vakantie kunnen, wordt het boeken ervan zo lang mogelijk uitgesteld.

• We hebben het zwaar. Ongeveer 40% van de mensen heeft moeite de eindjes aan elkaar te knopen: aan het eind van het geld is er altijd nog een stukje maand over.