The day after: nagenieten, uithuilen en vooral praten

• Jolande Sap blijft leider GroenLinks ondanks nederlaag
• Henk Kamp wordt verkenner formatie
• Coalitie VVD, PvdA, D66 en CDA meest kansrijk

18:42 uur: Liveblog gesloten

Met het einde van deze persconferentie sluiten wij ons liveblog. Dank voor de aandacht. Meer nieuws over de verkiezingsuitslag op onze site RTLNieuws.nl.

18:41 uur: Geen gesprekken Senaat gepland

Kamp heeft nog geen gesprekken met fractievoorzitters in de Eerste Kamer gepland. Hij begint voorlopig met gesprekken met alle fractievoorzitters van de nieuwe Tweede Kamer. De persconferentie is nu voorbij.

18:38 uur: Kamp wist gisteren nog van niets

Kamp zegt dat hij gisteravond nog niet wist dat hij deze opdracht zou kunnen krijgen.

18:37 uur: Kamp: Instrument van Kamer

Kamp zegt dat hij niet de rol van de koningin overneemt: "Ik ben slechts een instrument van de Kamer." Waarom hij gevraagd is? "Ik heb vroeger ook bij de katholieke verkenners gezeten."

18:35 uur: Kamp begint morgen om 08:00 uur

Kamp wil morgen beginnen met zijn verkenning. Hij zal 24 uur voor het debat van donderdag 20 september verslag uitbrengen. Hij krijgt hulp van een kleine staf.

18:26 uur: Live persconferentie Henk Kamp

Kijk nu live naar de persconferentie van verkenner Henk Kamp.

18:00 uur: Jolande Sap blijft leider GroenLinks

Jolande Sap blijft aan als partijleider van GroenLinks, meldt de partij aan RTL Nieuws. De Amsterdamse wethouder Andree van Es gaat een commissie leiden die de verkiezingsuitslag gaat evalueren.

"De partijtop bestaande uit Tof Thissen, fractieleider in de Eerste Kamer, Judith Sargentini leider van de GroenLinks-delegatie in het Europees Parlement en partijvoorzitter Heleen Weening, is verheugd over het besluit van Jolande Sap", laat GroenLinks weten.

Voorzitter Heleen Weening: "Jolande heeft een inhoudelijke en eerlijke campagne gevoerd. Wij zijn trots op de keuzes voor een groen en duurzaam Nederland en de passie en energie waarmee Jolande door het land is getrokken om onze idealen uit te dragen".

17:39 uur: Ruzie in DPK

Het Democratisch Politiek Keerpunt van Hero Brinkman heeft gisteren schamele 8000 stemmen gehaald. Nummer 2 Carlo Strijk haalt flink uit naar Brinkman in een interview met de Volkskrant en stapt uit de partij. Strijk zegt dat Brinkman hem en anderen censuur oplegde en enkel 'egocentrisch op zoek was naar zijn eigen plekje in de Kamer'.

17:25: ANP: GroenLinks toch 4 zetels, PvdA 38

Het ANP past zijn prognose aan: GroenLinks heeft waarschijnlijk toch 4 zetels gehaald, wat ten koste gaat van een zetel voor de PvdA, die uitkomt op 38. Dit heeft te maken met het berekenen van de restzetel. Het ANP had dat eerst gedaan op basis van een foutieve regel. De restzetels worden namelijk tussen partijen met een verbinding verdeeld op basis van het grootste overschot, in plaats van op basis van het grootste gemiddelde.

17:11 uur: Kamp geeft persconferentie

Henk Kamp zal om 18:30 uur op een persconferentie een toelichting geven over zijn rol als verkenner in de formatie.

17:07 uur: Halsema: Ik zat alleen bij P&W op verzoek Sap

Er is kritiek op Femke Halsema omdat zij na het lijsttrekkersdebat aanschoof bij Pauw en Witteman in '1 voor de verkiezingen' om over Jolande Sap te praten. Halsema noemt de kritiek 'dom en tendentieus'. Halsema reageert: "De enige reden dat ik bij Pauw en Witteman ben verschenen is dat het op uitdrukkelijk verzoek was van Jolande Sap."

17:05 uur: Rutte prijst Kamp

VVD-leider Mark Rutte beschouwt zijn partijgenoot Henk Kamp als 'een voortreffelijke politicus' die zeer goed in staat is om tijdens de eerste, gevoelige fase van de kabinetsformatie de boel te verkennen. Volgens Rutte wordt Kamp breed gerespecteerd en geniet de minister van Sociale Zaken gezag en vertrouwen van alle partijen. Rutte verwacht uiterlijk woensdag een schriftelijk verslag van de bevindingen van Kamp als verkenner.

16:52 uur: Kamp cameraschuw

Chef Haagse redactie Kees Berghuis "Henk Kamp ontloopt de camera's. Vlucht vermoedelijk via de Raad van State binnendoor naar de Eerste Kamer."

Volg Kees op Twitter

16:32 uur: Kamp nu bij griffier

Het gesprek van Roemer en Kamp is inmiddels ten einde. De verkenner spreekt nu met de griffier van de Tweede Kamer.

16:31 uur: Roemer wilde voorgesprek met Kamp

Het gesprek van Kamp met Roemer wordt gevoerd op verzoek van de SP-leider. Roemer zei dat hij daar behoefte aan had, maar wilde verder geen toelichting geven. Kamp en Roemer kwamen tijdens de verkiezingscampagne flink met elkaar in aanvaring. Kamp noemde Roemer zielig, de SP-leider oordeelde op zijn beurt hard over het beleid van Kamp als minister van Sociale Zaken.

16:16 uur: 'Griekenland heeft derde steunpakket nodig'

Ondertussen, in de rest van de wereld, meldt de Wall Street Journal dat Griekenland een derde steunpakket nodig heeft, volgens een belangrijke functionaris van het IMF.

16:13 uur: Fotoserie: The day after

Bekijk onze fotoserie over deze dag in Den Haag.

16:10 uur: Bijzonderheden over Kamp

Het ANP meldt de volgende bijzonderheden over minister Henk Kamp: Kamp was op de kostschool bij de paters Carmelieten klasgenoot van de latere SP-leider Jan Marijnissen. Was als rechtlijnige minister van Defensie die altijd staat voor zijn mensen zeer populair onder militairen. Is geheelonthouder.

16:05 uur: Kamp direct aan het werk

Verkenner Kamp is voortvarend begonnen aan zijn opdracht. Hij is momenteel in overleg met SP-leider Emile Roemer.

15:39 uur: Top GroenLinks overlegt over positie Sap

De top van GroenLinks, bestaande uit Jolande Sap, voorzitter Heleen Weening, fractievoorzitters Tof Thissen uit de Eerste Kamer en Judith Sargentini van het Europees Parlement en nummer 2 bij de Kamerverkiezingen Bram van Ojik, bespreekt nu wat het minst schadelijk is voor de partij: het aanblijven of het aftreden van Jolande Sap. Het is nog niet duidelijk wanneer een beslissing valt. Sap wil zelf graag blijven.

Ook wordt de structuur van de partij besproken door deze groep. Er komt een commissie die de verkiezing zal evalueren.

15:21 uur: Kamp verkenner op voordracht Rutte

Kamp gaat als zogenoemde verkenner aan de slag op verzoek van VVD-leider Mark Rutte, die als winnaar van de verkiezingen het voortouw heeft bij de kabinetsformatie. De andere partijen hebben ingestemd met het voorstel van Rutte. Kamp gaat uitzoeken wat de opdracht voor een of meerdere informateurs zou kunnen zijn bij de vorming van een nieuw kabinet.

15:20 uur: 20 september debat

De nieuwe Tweede Kamer zal op 20 september debatteren over het verdere verloop van het formatieproces. De fractievoorzitters van alle partijen hebben dat zojuist afgesproken in het overleg dat zij hadden met Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet.

15:17 uur: VVD-minister Henk Kamp verkenner

VVD-minister Henk Kamp wordt aangesteld als verkenner voor de formatie.

15:09 uur: Reactie Jolande Sap

14:28 uur: Wat betekent deze uitslag?

Wat betekent deze verkiezingsuitslag voor jouw hypotheekrenteaftrek en zes andere beleidsterreinen? Bekijk ons overzicht.

14:24 uur: Buma en Wilders: Voortouw bij VVD

De voorzitters van de woensdag gekozen fracties in de Tweede Kamer zijn donderdagmiddag nu bijeen op de kamer van Gerdi Verbeet. CDA-leider Sybrand Buma zei vooraf dat hij vooral gaat luisteren. Het initiatief ligt bij de VVD en hij hoopt nu te horen wat zij gaan doen. Ook PVV-leider Geert Wilders zei dat het voortouw nu ligt bij de VVD.

14:06 uur: Sap: Gesprek met top over klap

Jolande Sap wil nog niet zeggen of zij opstapt of niet. Ze zegt dat ze nog steeds met de partijtop van GroenLinks in overleg is. Ze is nu bij Kamervoorzitter Verbeet, maar daarna zal het overleg binnen GroenLinks over de toekomst weer verder gaan. Ze zegt dat haar eigen positie 'nu niet aan de orde' is.

14:02 uur: Meeste fractievoorzitters binnen

De meeste fractievoorzitters zijn in de kamer van Kamervoorzitter Verbeet aangekomen om te overleggen over de komende formatie.

13:58 uur: Sap in Kamergebouw voor overleg

Jolande Sap is aangekomen bij het Kamergebouw voor het overleg van de fractievoorzitters bij Verbeet.

13:48 uur: Samsom: Nog geen radiostilte afgesproken

Diederik Samsom laat weten dat er nog geen radiostilte is afgepsroken tussen de fractievoorzitters. Hij zegt dat het van het overleg bij Kamervoorzitter Verbeet afhangt. "Ik ben altijd heel open", aldus Samsom.

13:42 uur: Samsom spreekt PvdA toe

13:34 uur: Dibi en Van Tongeren over Sap

13:28 uur: Koningin ontvangt vaste adviseurs

Koningin Beatrix ontvangt op Paleis Huis ten Bosch niet alleen Gerdi Verbeet, maar ook haar andere vaste adviseurs. Ze wordt door hen geļnformeerd over de actuele politieke situatie en het verdere verloop van de procedure die de Tweede Kamer volgt bij de kabinetsformatie. De vaste adviseurs van het staatshoofd zijn de voorzitters van Eerste Kamer en Tweede Kamer en de vicepresident van de Raad van State.

13:21 uur: Roemer krijgt applaus en taart

SP-leider Emile Roemer kan rekenen op veel vertrouwen van zijn fractie. Die ontving hem met applaus en taart. SP-Kamerlid Renske Leijten zei zeer trots te zijn op Roemer die volgens haar zichzelf is gebleven. "En de partij is gebleven die ze was."

13:14 uur: Verbeet naar koningin

Kamervoorzitter Gerdi Verbeet heeft gemeld dat zij, na het overleg met fractievoorzitters, een bezoek gaat brengen aan koningin Beatrix. Waarschijnlijk heeft zij vanmiddag om 14:00 uur een bespreking met de fractievoorzitters. Bij GroenLinks gaat men er nog altijd vanuit dat Jolande Sap daar bij is.

13:08 uur: Samsom spreekt fractie toe

PvdA-leider Diederik Samsom spreekt nu de PvdA-fractie toe. Hij bedankt iedereen voor de overwinning. "Een tijdje geleden stonden we op 17 zetels, toen zei ik dat het zwaar zou worden. Vandaag zijn we hier, en we hebben negen-en-dertig zetels! Heel erg bedankt."

13:03 uur: Omtzigt in Kamer

CDA'er Pieter Omtzigt heeft volgens zijn eigen telling een zetel via voorkeursstemmen binnen. Omtzigt komt na contacten met hoofden van stembureaus en burgemeesters op ruim 19.000 stemmen, waar ongeveer 15.600 stemmen nodig zijn voor een eigen zetel. Omtzigt stond op nummer 39 bij het CDA.

12:59 uur: Opvallende radiostilte Rutte

Chef Haagse redactie Kees Berghuis "Die radiostilte van Rutte is raar. Anders had hij vandaag na advies aan koningin openheid moeten geven."

Volg Kees op Twitter

12:44 uur: Vergadering VVD voorbij

De fractievergadering van de VVD is voorbij. Mark Rutte wil niets meer kwijt over welke stappen gezet moeten worden om te komen tot de vorming van een kabinet. Wel zei hij dat hij bij een eventueel overleg tussen de fractievoorzitters op initiatief van Gerdi Verbeet aanwezig zal zijn.

12:38 uur: Top GroenLinks vergadert

De top van GroenLinks is net na het middaguur bijeen gekomen om de verkiezingsnederlaag te bespreken. Het gaat om partijleider Jolande Sap, partijvoorzitter Heleen Weening, voorzitter Tof Thissen van de Senaatsfractie en de leider van de GroenLinks-fractie in het europarlement, Judith Sargentini. Sap is dus niet bij het overleg met fractiemedewerkers in Den Haag.

12:35 uur: 'RTL-debat beslissend'

Ook campagne-experts in de Volkskrant wijzen, terugblikkend op de campagne, op het premiersdebat van RTL als beslissend moment. Vanaf toen was Samsom ineens een serieuze uitdager van Rutte.

12:31 uur: Reacties prominenten GroenLinks

12:26 uur: Buma: CDA niet aan zet

Ondertussen bij de andere partijen: volgens CDA-leider Buma is het niet aan hem hoe het nu verder gaat bij de vorming van een kabinet. "Wij wachten af waar VVD en PvdA mee gaan komen."

12:25 uur: Ineke van Gent in tranen

Fons Lambie meldt: Ineke van Gent in tranen over ontslag fractiemedewerkers. Over Sap geen duidelijkheid.

12:10 uur: 'Dodelijke zin'

Verslaggever Fons Lambie "Linda Voortman sprak net een dodelijke zin tegen collega Helma Huizing: 'Het is aan Sap.'"

Volg Fons op Twitter

12:09: Omtzigt: Ik kom in Kamer via voorkeursstemmen

CDA'er Pieter Omtzigt is flink op weg om via voorkeursstemmen opnieuw in de Tweede Kamer te komen. Omtzigt meldt dat hij - officieus - uit zeven gemeenten al ruim 11.000 voorkeursstemmen binnen heeft. Om op eigen kracht in de Kamer te komen zijn ongeveer 15.600 voorkeursstemmen nodig. Omtzigt stond op nummer 39.

11:52 uur: Taart bij VVD

Bij de VVD is er taart. Kamerlid Karin Straus twittert deze foto:

11:48 uur: Ontslagen bij GroenLinks

Verslaggever Fons Lambie "Verslagenheid bij GroenLinks is groot. In de gangen nu medewerkers die zometeen hun ontslag te horen krijgen. "

Volg Fons op Twitter

11:47 uur: PVV emotioneel

Verslagger Steven Schoppert op Twitter: Harm Beertema komt net uit emotionele PVV-fractievergadering. Conclusie: "Nederland was nog niet klaar voor onze boodschap over EU."

11:39 uur: Van Ojik: Sap kan blijven

Bram van Ojik, nummer 2 op de lijst van GroenLinks, vindt dat Jolande Sap kan aanblijven als partijleider van GroenLinks. Vanmiddag komt het strategisch beraad van de partij bij elkaar.

11:24 uur: Van Tongeren en Van Ojik in Den Haag

Van Ojik en Van Tongeren hebben eerder al buiten Den Haag overlegd, maar zijn nu in het Tweede Kamergebouw aangekomen. Ze gaan ook met de fractiemedewerkers praten over de toekomst van de partij.

11:17 uur: Jolande Sap niet bij fractie-overleg

Op dit moment vindt in Den Haag fractie-overleg van GroenLinks plaats. Jolande Sap is daarbij niet aanwezig. Dat betekent dat het overleg alleen uit de twee overgebleven Kamerleden Van Ojik en Van Tongeren bestaat.

11:12 uur: CDA uit het veld geslagen

Verslaggever Fons Lambie "Deze uitslag doet heel veel pijn bij het CDA, ook al zeggen ze dat niet."

Volg Fons op Twitter

11:09 uur: Rutte onder luid gejuich ontvangen

Terwijl de GroenLinks-fractie voor crisisoverleg bij elkaar is, is Mark Rutte door een euforische fractie onder luid gejuich ontvangen. Rutte wordt vandaag gekozen tot fractievoorzitter.