Omzet
Trafigura is opgezet door Fransen en heeft tientallen kantoren over de hele wereld. Het moederbedrijf Trafigura Beheer is gevestigd in Amstelveen. Naar eigen zeggen is het een Nederlands bedrijf en bedraagt de omzet 20 miljard euro.Aftoppen
In 2001 zocht Trafigura toenadering tot de Iraakse regering, beschrijft het Volcker-rapport, dat de VN vrijdag naar buiten bracht. Een paar jaar eerder was Trafigura door de Iraki’s uit het programma gegooid. Iraakse topambtenaren stelden Trafigura voor mee te doen aan het ‘aftoppen’ van de olietanker de Essex. Bovenop de door de VN goedgekeurde hoeveelheid, werd extra olie ingeladen. Tachtig procent van de opbrengst van de gesmokkelde olie was voor Saddam Hoessein en zijn regering. De rest kwam terecht bij het bedrijf Ibex. Trafigura stuurde om het geld te ontvangen valse facturen naar Ibex, stellen de onderzoekers van de VN.Omgekocht
De Essex transporteerde de olie vanuit de Zuid-Iraakse haven Mina al-Bakr. De controle van de export van olie werd daar gedaan door het Nederlandse bedrijf Saybolt uit Vlaardingen. Om te voorkomen dat Saybolt aangifte zou doen van de smokkel bij de VN, is het hoofd van Saybolts team ter plaatse, de Portugees Armando Carlos Oliveira, omgekocht door de Iraakse regering. Oliviera kreeg cash geld, de VN-commissie vermoedt ruim 100.000 dollar. Daarnaast kreeg hij ook 2 procent van de opbrengst van de afgetopte olie.Non-actief
Oliveira heeft altijd ontkend dat hij is omgekocht, maar de VN-commissie zegt voldoende bewijzen te hebben verzameld die omkoping aantonen. Oliveira werd in 2005 door Saybolt op non-actief gezet. Volgens Saybolt had het bedrijf toen pas nieuwe informatie gezien waaruit bleek dat de Portugees zich misschien had laten omkopen. Saybolt heeft in 2001, nadat een Griekse kapitein bij de VN melding maakte van een vermoeden van smokkel, zelf onderzoek gedaan. Daarbij kon Saybolt geen informatie over omkoping vinden. Voor dat onderzoek baseerde het Nederlandse bedrijf zich vooral op verklaringen van Oliviera zelf, aldus het VN-rapport.Onderzoeken
In november 2001 werden in Nederland, Frankrijk, de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, de Bahama’s en Venezuela onderzoeken gestart naar het aftoppen van de olietanker Essex. Tot nu toe is tegen geen enkel bedrijf of individu dat betrokken was bij de smokkel via de Essex vervolging ingesteld, maar in de VS en Nederland wordt nog actief onderzoek gedaan, schrijft de VN-commissie.Ontkend
Trafigura heeft altijd ontkend dat het wist van de fraude rond het olie-voor-voedselprogramma. "Trafigura is slechts een uitvoerder," zegt Jan Maat, extern adviseur van Trafigura. "We verscheepten de olie voor andere partijen. Van het aftoppen van de Essex wisten we niets. Het gerechtelijk vooronderzoek loopt al sinds 2001."Sancties
Het olie-voor-voedselprogramma van de VN liep van 1996 tot 2003. Volgens dat programma mocht Bagdad olie verkopen als het de opbrengst besteedde aan voedsel en medicijnen voor de burgers. Die moesten zo worden beschermd tegen de gevolgen van de VN-sancties tegen Irak in de jaren negentig.Lees ook:
Hoofdstuk 2 van het Volcker-rapport (Trafigura vanaf pagina 176).Zwitserland vervolgt misbruikers VN-programma Irak©RTL Z, Henk Willem Smits