AMSTERDAM (Dow Jones)--De Nederlandsche Bank (DNB) mocht het publiek niet waarschuwen voor problemen bij de IJslandse bank Landsbanki, omdat dit de taak was van de IJslandse toezichthouder. Dat concludeert een commissie in een rapport over de gang van zaken rond het Icesave-debacle vorig jaar, dat dinsdag werd aangeboden aan de Tweede Kamer.
Waarschuwen was niet alleen juridisch niet toelaatbaar, maar ook geen reele optie, stellen de onderzoekers. Dit had namelijk waarschijnlijk een run op de bank veroorzaakt van spaarders om hun geld veilig te stellen, zowel in Nederland als daarbuiten.
De commissie, die bestaat uit twee hoogleraren van de Universiteit van Amsterdam, meent dat DNB achter de schermen wel daadkrachtiger had kunnen optreden, toen de zorgen over de financiele positie van Landsbanki zich opstapelden. Ook had DNB zich terughoudender kunnen opstellen bij de acceptatie van Landsbanki's internetspaarbank Icesave in het Nederlandse depositogarantiestelsel.
Begin oktober vorig jaar raakten Nederlandse spaarders hun spaargeld bij Icesave kwijt, toen Landsbanki failliet ging. Bedragen tot EUR100.000 werden vergoed door DNB, op basis van het Nederlandse garantiestelsel. Voor bedragen boven EUR100.000 is er geen compensatie. IJsland zal de eerste EUR20.000 per spaarrekening over een termijn van vijftien jaar aan Nederland terugbetalen.
De twee UvA-onderzoekers adviseren het huidige Europese stelsel grondig te hervormen, zodat wordt voorkomen dat een land het risico draagt voor een financiele instelling, terwijl het nauwelijks instrumenten heeft om dat risico te bewaken.
De commissie ziet twee mogelijke oplossingen: meer bevoegdheden voor toezichthouders van de 'ontvangende' lidstaten, wat een terugkeer zou betekenen naar een oude situatie, of een ontwikkeling naar toezicht op Europees niveau, met betere samenwerking en conflictbescherming tussen de nationale toezichthouders.
DNB onderschrijft de conclusies van het rapport.
In een eigen rapport stelde de centrale bank vorige week dat het Nederlandse depositogarantiestelsel op een aantal punten moet worden verbeterd. Een Europees depositogarantiestelsel zou op termijn een alternatief zijn, maar is volgens DNB momenteel niet haalbaar, en slechts denkbaar in het kader van een brede herziening van het financiele toezicht in Europa.
Archie van Riemsdijk; Dow Jones Nieuwsdienst; +31-20-5715201; archie.vanriemsdijk@dowjones.com