Boot: 'Lehman was radertje in verziekt systeem'RTL Z

Een jaar geleden werd het internationale financiële systeem ontwricht door de val van Lehman Brothers. Toch liep de financiële crisis niet alleen door Lehman uit de hand, zegt hoogleraar Arnoud Boot. "Bijna alle financiële instellingen waren instabiel, het was wachten op een schok."

Vlak voordat Lehman ten onder ging werden de hypotheekbanken Freddie Mac en Fannie Mae door de Amerikaanse overheid gered. Enige dagen later werd verzekeringsreus AIG overeind gehouden.

Waarom werd Lehman niet gered?

Boot: "Men dacht dat de markt zich voldoende had kunnen voorbereiden op de problemen van Lehman. Dat de impact van het faillissement daardoor mee zou vallen en dat de onderlinge verbanden ontrafeld konden worden. Maar dat liep allemaal anders."

Was het een blunder van de Amerikaanse overheid om Lehman ten onder te laten gaan?

,,Als men had geweten welke crisis eraan kwam, dan was dit risico zeker niet genomen. Dan was alles gered wat bewoog. Maar er is een compleet verkeerde inschatting gemaakt van de mate waarin andere banken afhankelijk waren van Lehman. Dat was ook moeilijk, maar het beleid had zich veel meer moeten richten op het beschermen van de andere financiële instellingen. Als de overheid hun posities had gegarandeerd, dan had Lehman er tussenuit kunnen vallen." Na de val van Lehman gingen de financiële markten op slot, stortte de wereldhandel in en raakten de wereldeconomie in de diepste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog. Heeft de val van Lehman die recessie veroorzaakt? ,,Het hele financiële systeem was verziekt, Lehman was daarin slechts een radertje. Het systeem bleek een tijdbom, door de hoge schuldenlast bij zo'n beetje elke bank en de grote afhankelijkheid van de financiële markten was het wachten op een schok. De financiële sector fokte zichzelf op zonder enige tegendruk tegen de hele hoge risico's en via de internationale markten zat iedereen aan elkaar vast. Uiteindelijk ging alles dezelfde, verkeerde kant op."

Zijn de juiste lessen daarvan wel geleerd?

,,Impliciet wordt er nu wel beter op gelet dat banken niet te veel risico nemen, en er is algemene overeenstemming dat banken meer kapitaal moeten aanhouden. Maar structurele maatregelen moeten nog komen, dat gaat niet hard genoeg. Het is ook lastig om middenin de crisis de juiste maatregelen te nemen; je wacht liever wat langer om een verstandige beslissing te nemen. Maar als je te lang wacht, neemt de lobby tegen die maatregelen alweer toe."

Het blijft verleidelijk om de geschiedenis van de economische crisis te verdelen in een periode voor en na Lehman Brothers. Is dat terecht?

,,Historische analyse zal moeten uitwijzen wat de rol van Lehman is geweest. Het is te gemakkelijk deze gebeurtenis nu al als waterscheiding aan te duiden. Zo zijn er studies waaruit blijkt dat de echte schokbeweging op de financiële markten pas tien dagen na het faillissement was. Deze crisis is zo groot dat pas op termijn blijkt of deze gebeurtenis werkelijk zo'n grote invloed heeft gehad. Het echte inzicht over de crisis in de jaren dertig kwam ook pas tientallen jaren later."

Zie ook onze uitgebreide dossiers:

Dossier Bankensector wereldwijd in de problemen
Dossier Nederlandse economie in recessie of in herstel?
Dossier economie Amerika: van diepe recessie naar enorme groei?

©RTLZ.nl