DEN HAAG (Dow Jones)--Dat stelt econoom Michiel Vergeer van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Al heeft het CBS nog geen nieuwe gegevens, Vergeer verwacht dat door de recessie variabele belonigscomponenten, zoals bonussen en vergoedingen voor overwerk, zullen wegvallen, wat de besteedbare inkomens drukt, zo stelde hij woensdag bij de presentatie van het boek De Nederlandse economie 2008 in Den Haag.
De stijging van lonen, zoals overeengekomen in collectieve arbeidsovereenkomsten (cao), zal hier iets tegenwicht aan bieden. Maar Vergeer voorziet dat ook deze stijging zal terugvallen, net als in 2003 en 2004, toen Nederland ook door een recessie ging.
"De cao-loonstijging was aan het begin van het jaar nog erg hoog, met 3,6% in januari-maart, maar is nu duidelijk afgevlakt: 2,4% in augustus", zegt Vergeer.
Over heel 2008, toen een jaar geleden de eerste tekenen van de kredietcrisis al zichtbaar waren, groeide het besteedbaar inkomen met "maar" 0,5%. Dit ondanks "forse cao-loonstijgingen" en groeiende werkgelegenheid, aldus de CBS-econoom.
De consumptieve bestedingen namen in 2008 met 1,3% toe, meer dus dan de besteedbare inkomens. In de eerste zes maanden van 2009 kromp de consumptie echter met 2,5%. "Het is dus onjuist dat huishoudens al in 2008 de hand op de knip hielden, dit geldt wel voor de eerste helft van 2009", aldus Vergeer. "Waarschijnlijk zijn huishoudens nu voorzichtig geworden."
Naast de genoemde daling in variabele beloningen, speelt de terugval van vermogens hierbij een rol, aldus Vergeer. Nederlandse huishoudens zagen vorig jaar 27% van hun aandelenvermogen verdampen, ofwel EUR66 miljard.
Pensioenfondsen en verzekeraars verloren 33% op hun aandelen, gelijk aan EUR160 miljard. De verliezen van banken op hun aandelenpakket bedroegen vorig jaar ruim 21%, of EUR25 miljard.
Het ergste leed lijkt wat dit betreft geleden. "In het eerste kwartaal daalden deze waarden nog wel, maar in het tweede kwartaal vond een herstel plaats dat groter was dan de verliezen in het eerste."
Volgens de econoom zitten de huizenprijzen nog wel in een dalende trend. "De prijzen zijn met 4,4% gezakt en transacties worden uitgesteld. Men anticipeert op lagere prijzen."
Overigens worden bepaalde bedrijfssectoren en bevolkingsgroepen wel geconfronteerd met inkomensdaling. Al steekt het Nederlands werkloosheidspercentage met 5% nog altijd gunstig af tegen andere landen, de recente krimp van de werkgelegenheid is vooral afgewenteld op zogenaamde flexibele arbeid. Hieronder vallen uitzendbanen en zelfstandigen zonder personeel (zzp-ers).
Volgens Vergeer weten 55-plussers en vrouwen vooralsnog "te ontsnappen" aan de gevolgen van de crisis. De eerste groep heeft vaste contracten met uitgebreide rechten en zijn duur om te ontslaan. Vrouwen werken meer in veiligere sectoren als de overheid en de zorg, aldus de CBS-econoom.