RTL Nieuws wint rechtszaak DSB-DNB: een analyse en een toelichting van hoofdredacteur Harm Taselaar
Geen geheimhouding
RTL Nieuws heeft geen geheimhoudingsplicht, dus mag het de stukken blijven publiceren. Ook het feit dat DSB failliet is, weegt zwaar.
Lees hier de volledige uitspraak
De voorzieningenrechter van de rechtbank te Amsterdam heeft heden beslist dat RTL geen vertrouwelijke stukken inzake de DSB-Bank (waaronder een advies van de advocaat van De Nederlandsche Bank) van haar website hoeft te verwijderen.
Reactie DNB
DNB reageert teleurgesteld op de uitspraak. Ze gaan hem eerst goed bestuderen voor ze een besluit nemen over een hoger beroep. "De wettelijke geheimhouding is zo cruciaal voor ons werk dat we niet anders konden dan het aan de rechter voor te leggen. Geheimhouding is geen doel op zich, maar een essentiele voorwaarde om goed toezicht te houden. "
Voor de fijnproevers:
'Geheim'
Maandag diende hierover een rechtszaak. DNB had het kort geding tegen RTL aangespannen. RTL heeft de documenten, zeven in totaal, gebruikt voor nieuwsuitzendingen en de duiding van de verhalen. Daarnaast zijn ze integraal geplaatst op de eigen website. DNB vindt dat het om geheime stukken gaat.
DNB liet problemen DSB ontsporen: een reconstructieDNB zet kort geding om DSB tegen RTL Z door
Lees ook de column van professor Marcel Pfeijffer van Nyenrode Business Universiteit: DNB – DSB: zit Nout fout? Een analyse van de geheime documenten door Marcel Pheijffer
Uit de uitspraak: 4.1. In de nadere uitwerking van dit vonnis zal in ieder geval het volgende worden overwogen: Toewijzing van de vorderingen van DNB houdt een beperking in van het recht op vrijheid van meningsuiting van RTL, als neergelegd in artikel 10 lid 1 EVRM. Een dergelijke beperking dient te voldoen aan de eisen die artikel 10 lid 2 EVRM hieraan stelt. In dit geval betekent dit dat een beperking bij wet moet zijn voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk moet zijn in het belang van onder meer het voorkomen van de verspreiding van vertrouwelijke mededelingen. Vooralsnog wordt geoordeeld dat er geen rechtstreekse wettelijke grondslag is op grond waarvan RTL een plicht zou hebben de desbetreffende stukken geheim te houden. De geheimhoudingsplicht die is opgenomen in artikel 1:89 lid 1 Wft richt zich niet tot RTL. De gedragsregels op grond waarvan advocaten een geheimhoudingsplicht hebben, doen dat evenmin. Voor de vraag of een wettelijke grondslag om het publiceren van de stukken door RTL tegen te gaan kan worden gevonden in artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad), dient een afweging van belangen plaats te vinden waarbij alle omstandigheden van het geval meewegen. Het belang van RTL is om kritisch, informerend en opiniërend op te treden en daarbij haar kijkers en de bezoekers van haar website zo goed mogelijk voor te lichten. Op dit moment staat de vraag of de toezichthouders in de financiële markt hun taken naar behoren hebben vervuld in het middelpunt van de publieke belangstelling. Met name ook is onderwerp van het publieke debat de vraag of DNB voldoende toezicht heeft gehouden op de DSB-bank, die failliet is gegaan. Het faillissement heeft tal van gedupeerden opgeleverd. RTL vervult haar journalistieke taak als ‘public watchdog’ door aan deze discussie bij te dragen. Zij heeft een onderzoek verricht naar de gang van zaken rond het toezicht op de DSB-bank, daaraan nieuwsuitzendingen gewijd en artikelen over dit onderwerp op haar website geplaatst. Bij het onderzoek heeft zij gebruik gemaakt van de ten processe bedoelde stukken. Vooralsnog is niet aannemelijk geworden dat RTL heeft meegewerkt aan het lekken van de stukken. Het enkele feit dat deze stukken “ergens” gelekt zijn, leidt nog niet tot die conclusie. RTL heeft ervoor gekozen de stukken die aan de nieuwsberichten en artikelen op de website ten grondslag liggen integraal op haar website te plaatsen. RTL stelt de bezoekers van de website hierdoor in staat te controleren en te verifiëren of de nieuwsberichten en de conclusies die RTL trekt juist en gerechtvaardigd zijn. RTL heeft in dit verband nog aangevoerd dat de berichtgeving over het toezicht van DNB op de DSB-bank niet altijd eenduidig is en dat het om die reden van het grootste belang is dat de kijkers en de bezoekers van de website de onderliggende stukken zelf kunnen lezen. Geoordeeld wordt dat de door RTL in deze zaak gemaakte keuze om de onderliggende stukken naast de publicatie op de website te plaatsen niet zonder enige gegronde reden is. Daar komt bij dat DNB de inhoud van de berichtgeving, die op die stukken is gebaseerd, niet gemotiveerd heeft betwist. Hiertegenover staat het belang dat DNB heeft bij vertrouwelijkheid van gegevens die zij uitwisselt met die instellingen waarover zij toezicht uitoefent. Indien die vertrouwelijkheid wordt aangetast, kan DNB haar toezichthoudende taak niet adequaat uitoefenen. Voorts heeft DNB aangevoerd dat de gepubliceerde stukken een onjuist beeld geven omdat zij een door RTL samengestelde selectie zijn van de stukken die behoren tot het “DSB-dossier”. Tenslotte acht DNB een zwaarwegend belang dat het hier gaat om stukken waarvoor een geheimhoudingsplicht geldt. In het onderhavige geval weegt zwaar dat de stukken een bank betreffen die inmiddels failliet is gegaan en waarop DNB derhalve geen toezicht meer behoeft uit te oefenen. Voorts geldt dat in de hiervoor genoemde maatschappelijke discussie met name ook speelt de vraag of DNB niet eerder had moeten optreden en of DNB niet te lang heeft volgehouden dat de vermogenspositie en de liquiditeit van de DSB-bank aan alle normen voldoen. Het op de website gepubliceerde advies van het advocatenkantoor van DNB, dat hier ook onderwerp van geschil is, werpt op deze vraag een zeker licht. Dat RTL een selectie van de stukken heeft gemaakt, is begrijpelijk. Zij heeft in de berichtgeving en in de artikelen bepaalde stellingen ingenomen en alleen die stellingen heeft zij willen staven. Het was aan DNB om aan te tonen dat de informatie in de nieuwsuitzendingen en in de artikelen onjuist was en de gepubliceerde stukken derhalve een onjuist beeld gaven. DNB heeft dat niet gedaan en ter zitting aangegeven dat zij dat niet kan doen op grond van haar geheimhoudingsplicht. Vooralsnog wordt geoordeeld dat DNB daarmee niet had kunnen volstaan. Zij had immers de onjuistheid van de berichtgeving en van de artikelen in een besloten (gedeelte van de) zitting bij de rechter naar voren kunnen brengen. Zij heeft daar echter niet om verzocht. Dat het hier gaat om stukken waarvoor een geheimhoudingsplicht geldt, maakt de publicatie van de stukken niet zonder meer onrechtmatig. Het is een omstandigheid die bij de afweging van de belangen moet worden betrokken. Een afweging van alle betrokken belangen leidt ertoe dat de belangen van RTL onder de gegeven omstandigheden zwaarder wegen dan die van DNB. De vorderingen 1 en 2 worden derhalve afgewezen. De vordering onder 3 treft datzelfde lot omdat thans niet geoordeeld kan worden of de openbaarmaking van de in die vordering bedoelde stukken of documenten onrechtmatig is. Ook dat zal afhangen van de wederzijdse belangen en de omstandigheden op het moment van een (voorgenomen) openbaarmaking. De vordering onder 4 wordt afgewezen omdat deze te algemeen is en ook hier te zijner tijd een belangenafweging dient plaats te vinden. Het voorgaande betekent overigens niet dat RTL thans een vrijbrief heeft om alle in haar bezit zijnde stukken of stukken die zij nog verkrijgt aangaande het “DSB-dossier” afkomstig van DNB of haar adviseurs mag publiceren. Zoals RTL ook heeft beaamd, dient van geval tot geval te worden bezien of een publicatie van een dergelijk stuk rechtmatig is. DNB moet betalen 4.2. DNB zal als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van RTL worden begroot op: - vast recht EUR 262,00 - salaris advocaat 816,00 Totaal EUR 1.078,00
©RTLZ.nl