RTL Z

DNB: onevenwichtigheden blijven, nieuwe dip dreigt

    
Thu, 25 Mar 2010 16:38:35 +0100( LAATSTE UPDATE: Thu, 25 Mar 2010 17:38:35 GMT )
President Nout Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt donderdag voor de gevaren van blijvende onevenwichtigheden in de wereldeconomie die een nieuwe dip kunnen veroorzaken.

In zijn toelichting op het donderdag gepubliceerde jaarverslag van de DNB, wijst de bankpresident op bijzonder soepel monetair beleid, ontspoorde overheidsfinancien, kunstmatig laag gehouden wisselkoersen, scheve handelsbalansverhoudingen en nog steeds in een aanpassingsproces verkerende financiele instellingen als bedreigingen voor duurzaam economisch herstel.

Na een ongekende krimp van de wereldeconomie in 2009, konden de meeste economieen door "een combinatie van geluk en wijsheid" de recessie onverwacht snel achter zich laten, aldus het DNB-jaarverslag. Maar daarmee is het leed volgens de centrale bank nog niet geleden.

Wellink wijst in zijn toelichting op het "buitengewoon expansief monetair en budgettair beleid" dat monetaire autoriteiten en overheden hebben gevoerd. "Aan het toegediende medicijn zijn ook gevaren verbonden. Om een toekomstige inflatiegolf te voorkomen, moet worden teruggekeerd naar meer normale monetaire verhoudingen."

Het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) zal de komende tijd dan ook in het teken staan van het terugdraaien van de monetaire verhoudingen. De ECB is daarmee reeds van start gegaan.

Aangezien de interbancaire geldmarkt langzaam maar zeker weer tot leven komt is begonnen met het ontmantelen van de bijzondere maatregelen. "Wat dit betekent voor het rentebeleid, valt op voorhand niet precies te zeggen", stelt DNB in het jaarverslag. Tijdens de persconferentie houdt Wellink het hier bij.

De grootste aanpassingslast ligt op dit moment evenwel bij de overheden, schrijft de centrale bank verder. Nederland zou er goed aan doen in 2011 te beginnen met het ombuigen van budgettaire tekorten. Wellink vindt de steun onder de Nederlandse bevolking bemoedigend voor terugdringing van het tekort in 2013 tot onder de 3% van het bruto binnenlands product.

Maar er is volgens hem meer nodig. "Zo moet de ambitie in Nederland tenminste zijn om aan het einde van de nieuwe kabinetsperiode de begroting dicht bij evenwicht te hebben", voegt hij eraan toe.

Voor een aantal eurolanden is echter acuut actie geboden, aldus Wellink. Vooral in Griekenland, Spanje en Portugal, met tekorten van respectievelijk 13%, 11% en 8% in 2009, dreigen de overheidsfinancien volledig uit de hand te lopen.

Ook koppeling van valuta van opkomende landen als China aan de dollar zal op de schop moeten, aldus Wellink: "Hoe sneller, hoe beter."

De Chinese autoriteiten hebben thans een beleid van zeer geleidelijke aanpassing. De exportstimulerende werking brengt echter grote handelstekorten elders teweeg.

Verder noemt Wellink de zwaar getroffen financiele sector die nog voor een ingrijpend aanpassingsproces staat. Vertrouwen moet worden teruggewonnen en balansen moeten worden versterkt, terwijl de overheid zich uit de banken- en verzekeringswereld terugtrekt.

Aanpassingen in het pensioenstelsel zijn eveneens geboden. "Naarmate premieverhogingen moeilijker zijn door te voeren, worden de pensioenuitkomsten onzekerder en is er meer aanleiding het ambitieniveau neerwaarts bij te stellen", aldus Wellink. "Verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd zou een belangrijke bijdrage aan de houdbaarheid van het stelsel leveren. Het opgetreden uitstel valt daarom te betreuren."

Gevraagd om een voorspelling, zegt Wellink uit te gaan van een economische groei die terugkeert op het structurele niveau van zo'n 1,75%, al is dit door de genoemde onevenwichtigheden "maar onzeker".

Ook hangt, voor een open economie als de Nederlandse, veel af van het buitenland. En economisch herstel in Europa wordt meestal weer voorafgegaan door herstel in de VS, wijst de bank. "De kans dat het eurogebied op eigen kracht weer op het oude groeipad komt, is daarom klein."

Als een van de lichtpuntjes signaleert de monetaire instelling dat de arbeidsmarkt in Nederland tot nu toe minder hard is getroffen dan een jaar geleden werd voorzien. Dit verklaart DNB door de krappe arbeidsmarkt en doordat de crisis mensen ontmoedigde zich aan te bieden op de arbeidsmarkt.

Er zijn echter sterke aanwijzingen dat de aanpassing in gewerkte uren in Nederland aanzienlijk groter was dan die in personen, aldus de bank. Daarnaast heeft bijna een derde van de zelfstandigen zonder personeel, die buiten de statistieken van het CBS vallen, in 2009 minder gewerkt dan normaal, waarmee zij een belangrijk deel van de klap op de arbeidsmarkt opvingen.

Ook hebben regelingen zoals deeltijd-ww het verlies aan arbeidsplaatsen in het eurogebied beperkter gehouden dan in de VS, waar bijna 10% van de beroepsbevolking werkloos is. Gezien de trage aanpassingssnelheid van de Europese arbeidsmarkt is het echter waarschijnlijk slechts een kwestie van tijd voordat de gevolgen van de recessie ook in de ontwikkeling van de werkloosheid in Europa zichtbaar worden.

 

Best gelezen artikelen

Best bekeken video's