Voorspellingen
Bij de vorige voorspelling, die in maart verscheen, ging het CPB nog uit van een economische groei dit jaar van 1,5% en 2% in 2011. De toename van het bruto binnenlands product (bbp) komt bijna volledig voor rekening van de uitvoer.
Kredietcrisis maakt CPB negatiever
CPB stelt groei naar beneden bij: onzekerheid troef
Het CPB heeft de Nederlandse werkloosheid heel erg slecht voorspeld: een analyse van Mathijs Bouman
CPB overschat werkloosheid in voorspellingen: Mathijs Bouman geeft de mogelijke redenen waarom
Sweder van Wijnbergen: VVD wil te snel bezuinigen, PvdA stelt alles uit, CDA weet helemaal niet wat ze willen
Werkloosheid
De werkloosheid loopt dit jaar op tot gemiddeld 5,75% van de beroepsbevolking, hetgeen neerkomt op 465.000 personen. In juni 2009 voorspelde het CPB nog een gemiddelde werkloosheid voor 2010 van 9,5%, 730.000 werklozen. een verschil van 265.000 werklozen! De werkloosheid loopt volgend jaar op tot 6%. Het CPB is zelf ook verbaasd over haar eigen slechte voorspellingen. Ze zijn aan het uitzoeken hoe dat komt...
Bezuinigen
De inflatie komt uit op 1,5% in 2010 en loopt volgend jaar licht op tot 2%. Bij ongewijzigd beleid loopt het begrotingstekort volgens de prognose terug van 6,3% bbp dit jaar tot 4,7% bbp komend jaar. Bij de huidige ramingen is geen rekening gehouden met eventueel nieuw beleid van het komende kabinet. Op basis van de onlangs door het CPB doorgerekende plannen van diverse partijen valt te verwachten dat er de komende jaren aanzienlijk bezuinigd zal worden. Afhankelijk van de mate waarin en de snelheid waarmee dat gebeurt, wordt de economische ontwikkeling op korte en middellange termijn meer of minder geremd.
Onzekerheid blijft groot
De onzekerheid rond de raming is groter dan gebruikelijk, zowel omtrent internationale als binnenlandse omstandigheden. Voor de stabiliteit van de euro is het nodig dat diverse landen met geloofwaardige hervormings- en bezuinigingsmaatregelen komen. Lukt dat, dan heeft dat wel nadelige gevolgen voor de kortetermijnontwikkeling van de relevante wereldhandel en daarmee voor de Nederlandse economie. Lukt dat niet, dan komen Europese banken mogelijk opnieuw in de problemen wanneer beleggers zich terugtrekken uit staatsobligaties van landen die begrotingsproblemen in hun ogen niet voortvarend genoeg aanpakken. Van belang voor de Nederlandse economie is daarnaast hoe snel, hoe sterk en op welke manier de nieuwe regering gaat bezuinigen. Zolang er nog geen nieuw regeerakkoord is, kan hiermee in de ramingen geen rekening worden gehouden.
Goedkope euro gunstig voor exporteurs
De relevante wereldhandel neemt dit jaar naar verwachting toe met 7,5% en in 2011 met 5,25%. Daarnaast is de euro de afgelopen maanden aanzienlijk goedkoper geworden. De goedkopere euro is een steun in de rug voor Europese exporteurs. De binnenslands geproduceerde uitvoer ligt door deze ontwikkelingen dit jaar naar verwachting 6% boven het niveau van vorig jaar. In 2011 bedraagt de toename zo'n 3,5%. De wederuitvoer doet het nog beter, met verwachte groeipercentages van respectievelijk 15% en 11,5%.
Nederland exporteert voor 75 miljard euro aan Duitsland
Geringe toename gezinsconsumptie
De consumptieve bestedingen van Nederlandse huishoudens nemen zowel dit als komend jaar naar verwachting toe met ¼%. Het reëel beschikbaar loon- en uitkeringsinkomen neemt in de ramingsjaren naar verwachting af, voornamelijk als gevolg van de dit jaar afnemende werkgelegenheid en de beperkte contractloonstijging, die lager ligt dan de geraamde inflatie. Ook het gezinsvermogen draagt per saldo nauwelijks bij aan de consumptie van huishoudens.
Bedrijfsinvesteringen op laag pitje
De bedrijfsinvesteringen dalen dit jaar verder, met naar verwachting zo'n 12%, vanaf het toch al lage niveau in 2009. Pas komend jaar vindt enig herstel plaats, met een bescheiden toename van 1%. Na de enorme productiedaling in 2009 hebben bedrijven voorlopig weinig behoefte aan uitbreidingsinvesteringen. De bestaande productie- en vervoerscapaciteit wordt momenteel bij lange na niet ten volle benut.
Stijging werkloosheid vlakt af
Naar het zich laat aanzien stijgt het werkloosheidspercentage van gemiddeld 4,9% in 2009 tot 5,75% dit jaar en 6% in 2011. Gezien de ongekende productieterugval vorig jaar en het beperkte herstel dit jaar, valt deze toename mee. De krimp van de werkgelegenheid in de marktsector in 2010 is geringer dan eerder was geraamd. Blijkbaar willen en kunnen bedrijven een deel van hun personeel langer in dienst houden dan in eerdere prognoses werd aangenomen.
Gematigde inflatie en contractloonstijging
De inflatie loopt volgens de raming op tot gemiddeld 1,5% dit jaar en 2% volgend jaar. De euro is de afgelopen maanden minder waard geworden ten opzichte van de dollar, waardoor de invoerprijs van producten die in dollars worden afgerekend, is gestegen. Daarnaast daalden de gas- en elektriciteitsprijzen in de eerste helft van 2009 nog scherp, maar veranderden deze sindsdien relatief weinig.
De contractloonstijging in de marktsector komt naar verwachting uit op 1% in 2010 en 1,5% in 2011. Vanwege de gevolgen van de kredietcrisis zijn vakbonden terughoudender met het stellen van forse looneisen.
Tekort op begroting in 2010 ruim 6% bbp
Het uitgangspunt in deze juniraming is het huidige, bekende beleid van het (demissionaire) kabinet. Met toekomstige maatregelen om het begrotingstekort terug te dringen, is geen rekening gehouden. Het begrotingstekort komt naar het zich laat aanzien uit op 6,3% bbp in 2010 en 4,7% bbp in 2011. De conjuncturele ontwikkelingen zijn een belangrijke oorzaak van de dieprode cijfers. Dat het geraamde tekort komend jaar terugloopt, komt onder andere doordat het stimuleringspakket afloopt, door enige al eerder vastgelegde tekortreducerende maatregelen en doordat de ontvangsten uit vennootschapsbelasting weer wat toenemen. De tekorten zorgen er samen met de ingrepen in de financiële sector van de afgelopen jaren voor dat de staatsschuld naar verwachting oploopt tot 68,0% bbp in 2011.
Europa nog niet uit crisis
Na de problemen bij private financiële instellingen dreigt de financiële crisis nu een volgende fase in te gaan, waarbij potentiële wanbetaling door overheden de financiële stabiliteit in gevaar brengt. De grote vraag is in hoeverre de hernieuwde financiële onrust het herstel van productie en werkgelegenheid zal schaden. In de hoogontwikkelde economieën is dat herstel nog maar net op gang gekomen.
Op grond van de ontwikkelingen in het eerste kwartaal zijn de prognoses van de groei van de wereldhandel en de groei van het mondiale bbp iets opwaarts bijgesteld. De Europese in- en uitvoer alsmede het bbp blijven echter sterk achter, wat een neerwaarts effect heeft op de voor Nederland relevante wereldhandel. Voor het eurogebied wordt een bbp-groei geraamd van slechts 1% in 2010 en 1,5% in 2011. Achter deze gemiddelden gaan grote internationale verschillen schuil.
In deze raming werd voor volgend jaar een werkloosheid voorzien van 6,5%. Het vorige rapport van het CPB was tevens een vooruitblik op langere termijn. Bij ongewijzigd beleid zijn tot 2015 voor 29 miljard euro aan bezuinigingen nodig, was een van de conclusies.
De CPB-ramingen vormen traditioneel de basis voor de nieuwe begroting van het kabinet, die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.
Moeten we alle voorspellingen van het CPB eigenlijk wel serieus nemen? Zie hier de dramatische, en niet uitgekomen, werkloosheids-vooruitzichten van 16 juni 2009:
CPB: historische krimp Nederlandse economie
Lees ook:
Dossier Nederlandse economie in recessie of in herstel?
Lees ook de berekeningen die het CPB vorige week al voor RTL Z maakte:
Staatsschuld loopt op tot meer dan 500 miljard euro23 juni 2010:
Alle kerngegevens voor Nederland, 2008-2011Zie hier alle voorspellingen van het CPB van de afgelopen 2 jaar:
Economen vegen vloer aan met bezuinigingsplan CPBCPB kraakt bezuinigingsplannen ambtenaren
'Vooruitzichten CPB voor economie te somber'
CPB handhaaft groeiverwachtingen voor 2010 en 2011
CPB ziet gemiddelde groei economie van 1,75% tot 2015
Financien: tekort hoger dan verwacht, CPB te optimistisch
CPB: economische groei 2 procent in 2011
CPB: niet laat gewaarschuwd voor crisis, situatie was extreem
CPB: groei 1,5% in 2010
Bevolking verwacht minder werklozen dan CPB
CPB ziet broos economisch herstel, omgeven met onzekerheden
CPB: voorspellingen voor volgend jaar kunnen nog alle kanten uit
CPB: vooruitzichten Nederlandse economie iets beter
Staatsschuld loopt op tot 380 miljard euro eind 2010
CPB: geen nieuwe ingrepen, crisispakket werkt
Wouter Bos bleek ingefluisterd door het CPB overigens ook niet zo'n goede voorspeller, zie hier ons verhaal van 27 februari 2008:
Bos blij met kredietcrisis©RTLZ.nl