Door Archie van Riemsdijk en Anton Reijinga
Van DOW JONES NIEUWSDIENST
DEN HAAG (Dow Jones)--De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiele Markten (AFM) hadden daadkrachtiger moeten optreden bij DSB Bank en er hadden meer eisen gesteld moeten worden aan toekenning van de bankvergunning, oordeelt de Commissie Scheltema in zijn dinsdag gepresenteerde onderzoeksrapport.
DNB heeft de gebreken in de bestuursstructuur van DSB onvoldoende onderkend en ook de AFM had slagvaardiger kunnen zijn, concluderen de onderzoekers.
DSB heeft zijn ondergang echter over zichzelf afgeroepen. "DSB heeft zijn verdienmodel niet tijdig genoeg aangepast", aldus professor Michiel Scheltema, de voorzitter van de commissie, in een toelichting.
Bij verlening van een bankvergunning aan DSB, had DNB meer voorwaarden moeten stellen. "Financieel was de zaak in orde", zegt Scheltema. "Maar DNB had meer eisen moeten stellen alvorens een bankvergunning te verlenen."
Hierbij had DNB er volgens Scheltema op moeten wijzen dat DSB "een bestuursstructuur had die niet past bij een bank" en zich "op het standpunt moeten stellen dat fundamentele wijzigingen nodig waren".
Toen DNB uiteindelijk besloot in te grijpen was het te laat, omdat het volgens Scheltema werd "doorkruist door Lakeman". Het optreden van Peter Lakeman, die spaarders opriep hun tegoeden op te eisen, was "bepaald onwenselijk", zegt de commissievoorzitter.
Een van de conclusies van de commissie is daarom dat dergelijk optreden, voor zover dat niet al het geval is, strafrechtelijk verboden zou moeten worden.
Zonder de oproep van Lakeman aan spaarders om massaal hun spaargeld weg te halen bij een DSB, had een faillissement mogelijk kunnen worden voorkomen, stelt Scheltema.
Zowel de AFM als het ministerie van Financien zeggen, in afzonderlijk van elkaar verzonden persberichten, de conclusies en aanbevelingen van de commissie te onderschrijven.
Minister Jan Kees de Jager stelt bij het in ontvangst nemen van het rapport, dat de toezichthouders lessen moeten trekken en dat waar nodig de bevoegdheden van de toezichthouders moeten worden verruimd. Hij zegt de wet zo snel mogelijk te willen aanpassen.
Het onderzoeksrapport, waarvan de presentatie herhaaldelijk werd uitgesteld, werd op voorhand vooral gezien als test voor DNB-president Nout Wellink.
Dirk Scheringa, voormalig directeur en eigenaar van DSB, heeft gezegd dat zijn bank is 'kapotgemaakt' door DNB en de andere Nederlandse banken, die niet bereid waren DSB te redden. Scheringa claimt in het faillissement meer dan EUR250 miljoen te hebben verloren.
De in het Noord-Hollandse Wognum gevestigde bank viel in oktober 2009 om, nadat spaarders op grote schaal hun tegoeden hadden opgevraagd en een poging van DNB om de noodregeling op DSB toe te passen uitlekte. Rekeninghouders die de bankrun niet voor waren, claimden uiteindelijk EUR3,4 miljard onder het deposito garantie stelsel.
Door Anton Reijinga en Archie van Riemsdijk; Dow Jones Nieuwsdienst; anton.reijinga@dowjones.com; +31-20-571 5213