WK 2018: de feiten op een rijRTL Z

De discussie over een mogelijk WK voetbal in Nederland en België lijkt te worden beheerst door emoties en meningen. Omdat RTL Z de discussie graag voert op basis van feiten gaat het hieronder in op een aantal uitspraken van de HollandBelgiumBid in onder meer Nova en de geschreven pers.

Eerdere artikelen over het WK voetbal in 2018:

Milieudeskundigen kraken groene plannen WK-organisatie
WK 2018: Nederland investeert 840 miljoen euro in stadions
Ook in België veel verzet tegen FIFA eisen WK 2018
Nederland gaat heel ver bij binnenhalen WK

Oordeel zelf

RTL verwijst hierbij zo veel mogelijk naar de relevante passages uit de relevante documenten die ook op de website van RTL staan. Op basis van de feiten mag een ieder vervolgens zelf oordelen.

Bidbook

RTL Z / RTL Nieuws heeft de uitspraken die vertegenwoordigers van de HollandBelgiumBid de afgelopen weken hebben gedaan in reactie op de berichtgeving van RTL vergeleken met de inhoud van het bid book, de garanties die de Fifa heeft gekregen en de zogenoemde host city agreements, die zijn ondertekend door de speelsteden Amsterdam, Eindhoven, Enschede, Heerenveen en Rotterdam.

Bidbook is niet openbaar

Het bid book is een niet openbaar document waarin Nederland en België uiteenzetten waarom het WK voetbal in 2018 of 2022 in de lage landen zou moeten worden georganiseerd. RTL zette delen van dit bid book op zijn website, zeer tegen de zin van de HollandBelgiumBid. Fifa wil namelijk dat het document geheim blijft. Tweede Kamerleden, noch gemeenteraadsleden beschikken erover. Journalisten die het in willen zien, kunnen daarvoor in Eindhoven terecht. Maar kopiëren mogen ze het stuk niet, laat staan het document integraal openbaar maken.

Garanties

De garanties die de Nederlandse en Belgische overheid Fifa hebben gegeven zijn op 20 april van dit jaar wel naar de Tweede Kamer gestuurd. Uitgebreid erover gedebatteerd, heeft de Kamer niet. Pas recent is een aantal vragen gesteld. De ministers van VWS en Justitie moeten op die vragen nog antwoorden.

Gemeenteraadsleden kennen documenten niet

De host city agreements zijn documenten van ongeveer 60 pagina's waarin tot in detail staat uitgelegd aan welke eisen de speelsteden moeten voldoen. In sommige speelsteden is het document ter inzage gelegd voor de leden van de gemeenteraad, maar RTL Z / Nieuws heeft vastgesteld dat maar weinigen het stuk kennen. Ook dit document wordt nu door RTL Z / Nieuws openbaar gemaakt.

Wordt wetgeving aangepast?

Nee, zegt HollandBelgiumBid. ´Er hoeven in Nederland en België geen wetten en regels te worden aangepast of ingesteld specifiek voor een WK voetbal. Omdat dit niet nodig is, is dit ook niet aan de FIFA toegezegd.`

Wetgeving wordt mogelijk aangepast

In Government Guarantee No.6, Protection and Exploitation of Commercial Rights, staat het volgende: The Netherlands represents and guarantees to FIFA and ensures to FIFA that the following measures and protections will be implemented and operative on the federal, state, municipal, local and other relevant levels by no later than 1 June 2013, if necessary by the issuance of special legislation. Als minister Klink (VWS) zegt dat volgens hem wetswijzigingen niet nodig zijn, dan is dat ter kennisgeving. Uit de garantie die hij namens Nederland heeft ondertekend blijkt dat indien noodzakelijk de wetgeving wel degelijk zal worden aangepast om de commerciële rechten van de FIFA te beschermen. U vindt het stuk hier.

Commerciële rechten

Ook uit de genoemde garantie: The Netherlands represents and guarantees to FIFA and ensures to FIFA that the following procedural measures and protections will be implemented and operative on the federal, state, municipal, local and other relevant levels by not later than 1 June 2013, if necessary by the issuance of special legislation. Indien noodzakelijk zal de wetgeving dus worden aangepast om de commerciële rechten van de FIFA te beschermen. Andere zinsneden uit de garantie zijn: - ambush marketing will be prohibited by law. Dat is het kennelijk nog niet. Het zal bij wet verboden worden. - special powers will be granted to local law enforcement officers to enforce this guarantee. - a restricted advertising and street trading zone will be created within, and in the airspace above, a 2 kilometre zone around each stadium and other official sites in which the right to conduct commercial activities is subject to approval by FIFA or its appointees. - expedited enforcement procedures will be implemented, including judicial procedures. Met andere woorden: snelrecht voor overtreders.

Speciale wetten

Ook uit de genoemde garantie: The Netherlands represents and guarantees to FIFA, and will insure, that the Netherlands will pass, to the extent necessary, special laws designed to ensure full protection of FIFA's ownership of all rights and shall provide FIFA with the support of officers of relevant authorities such as police and customs to assist in the protection of the rights. The Netherlands also represents and garuantees to FIFA, and will ensure, that there are and will be no legal restrictions or prohibitions on the sale, advertising or distribution of FIFA-products including food and beverages and that there will be no legal restrictions or prohibitions on the exploitation of the rights of FIFA. Met andere woorden: indien nodig worden speciale wetten aangenomen en barrières en obstakels die de FIFA hinderen weggenomen.

Betaalt de FIFA nu wel of geen belasting?

Nee, erkent HollandBelgiumBid (HBB): niet in Nederland en België. Maar volgens HBB is daar niets mee aan de hand. 'De FIFA betaalt belasting in Zwitserland en wil alleen maar vookomen dat het twee keer belasting betaalt. Alle buitenlandse organisaties kunnen betaalde BTW terugvorderen/verrekenen, dus ook de FIFA.' Uit Government Guarantee No.3, Tax Exemption: FIFA and/or FIFA-subsidiaries will be fully exempt from any taxes in the Netherlands. Government Guarantee No.3, Tax Exemption: FIFA and/or FIFA-subsidiaries will be fully exempt from any taxes in the Netherlands. Belastingvrijstelling Het springende punt is niet dat de FIFA wil voorkomen dat het twee keer belasting betaalt, of dat het BTW verrekend, maar dat de vrijstelling zo ruim is geformuleerd. Bij eerdere WK's in Duitsland en Zuid-Afrika waren de vrijstellingen beperkter. Duitsland gaf alleen een vrijstelling voor landelijke belastingen en niet voor lokale. Nederland heeft een vrijstelling gegeven voor alle belastingen, op alle overheidsniveaus. Duitsland verleende geen vrijstelling voor BTW. Nederland dus wel. Totale belastingvrijstelling voor de FIFA De vrijstelling in Nederland strekt zich verder uit over véél meer aan de FIFA-gelieerde partijen. In Duitsland en Zuid-Afrika was die kring rondom de FIFA veel kleiner. Uit de genoemde garantie: The full tax exemption is not limited to the events and is not limited time wise. It shall encompass all revenues, profits, income, expenses, costs, investments and any and all kind of payments, in cash or otherwise ... made by or to FIFA and/or FIFA-subsidiaries. FIFA-contractors will receive a limited tax exemption. Met andere woorden: het gaat om een totale belastingvrijstelling voor de FIFA en onderdelen van de FIFA en een gedeeltelijke vrijstelling voor 'onderaannemers' van de FIFA, partijen die worden ingeschakeld voor werkzaamheden voor de FIFA. 'Non-argument' Het argument dat FIFA wil voorkomen dat twee keer belasting wordt betaald is een non-argument, zegt hoogleraar fiscale economie Peter Kavelaars van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Daarvoor is de vrijstelling in Nederland niet nodig, aldus Kavelaars die ook directeur is van het Wetenschappelijk Bureau voor belastingadviseurs. Hij zegt dat twee keer belasting betalen ook zonder vrijstelling in Nederland al wordt voorkomen doordat er een belastingverdrag is tussen Nederland en Zwitserland. De belasting die in Nederland betaald zou worden, zou de FIFA in Zwitserland in mindering kunnen brengen of de inkomsten worden daar vrijgesteld. Er zijn twee mogelijke redenen waarom de FIFA er voor kiest om het anders te willen doen. 'Zwitserland' Mogelijkheid 1 is dat de belastingdruk in Zwitserland lager is. Door dan niet te vrij te stellen maar te kiezen voor betaling in Zwitserland zou per saldo minder belasting worden betaald. Dit is al helemaal het geval als de FIFA in Zwitserland is vrijgesteld van belasting. Dan betaalt de FIFA mogelijk geen belasting in Nederland en geen belasting in Zwitserland. Maar Kavelaars vindt dit niet waarschijnlijk. De FIFA is als vereniging mogelijk in beginsel vrijgesteld van belastingen, maar omdat het ondernemingsactiviteiten voert moet daarover vermoedelijk wel belasting worden afgedragen. BTW Wat geldt voor de fiscale vrijstelling geldt ook ten aanzien van de BTW. BTW kun je terugvragen in geval van duurzame goederen, zegt Kavelaars. En toeristen kunnen dat in principe ook. Maar toeristen kunnen niet de BTW van hun Italiaanse restaurantbezoek terugvragen. De FIFA kan dat wel van haar restaurantbezoek in Nederland. En niet alleen duurzame goederen vallen onder de vrijstelling, maar alle goederen, en diensten. Met andere woorden: de BTW-vrijstelling is vele malen ruimer dan gebruikelijk. Geen lokale belastingen In de zogenoemde host city agreements (speelstadovereenkomsten) is nog de volgende passage opgenomen ten aanzien van gemeentelijke belastingen: the host city agrees and acknowledges that all taxes, duties and levies ... shall be borne by the host city. The host city shall indemnify and hold free and harmless FIFA and/or FIFA's subsidiaries from and against any such tax payment. Met andere woorden: er worden ook geen lokale belastingen betaald.

Levert zo'n WK nou wel of geen inkomsten op?

Ja, zegt HollandBelgiumBid. ' Een WK in de lage landen levert veel op, ook financieel. Netto minimaal 300 miljoen euro en mogelijk 1,5 miljard euro voor de Nederlandse en Belgische schatkisten. Het Belgische planbureau heeft een positief saldo voor België geraamd van 1,1 miljard euro.' 'Nederland verdient niet aan WK HollandBelgiumBid noemt niet het onderzoek dat SEO Economisch Onderzoek uitvoerde in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Uit dat onderzoek blijkt namelijk dat Nederland waarschijnlijk niet verdient aan een WK. In het waarschijnlijke scénario kost een WK per saldo 154,8 miljoen euro. In een ongunstig scénario loopt dat bedrag op, to 1063,4 miljoen euro. Dat is iets meer dan 1 miljard. In een onwaarschijnlijk maar gunstig scénario levert een WK Nederland geld op, zegt SEO: 403,7 miljoen euro. 1,3 miljard winst of 520 miljoen verlies Volgend op deze uitkomsten heeft het HollandBelgiumBid (HBB) zelf onderzoek laten doen. De onderzoekers van HBB komen tot de conclusie dat een WK Nederland in het waarschijnlijke geval 202,4 miljoen euro oplevert. In een gunstig geval loopt dit bedrag op tot 1,28 miljard euro. In een ongunstig geval resteert een verlies van 520 miljoen euro. De onderzoekers van HBB geven overigens aan 'waar mogelijk vanuit een positieve grondhouding alternatieve berekeningen' te hebben gehanteerd. Het onderzoek van SEO maakt van een grondhouding - positief of negatief - geen melding. Economische Zaken

Het onderzoek in opdracht van HBB is betaald door HBB. Het onderzoek van SEO is betaald door het ministerie van Economische Zaken. HBB voert actief campagne voor een WK Voetbal in Nederland en België. Het ministerie van Economische Zaken naar het zich laat aanzien niet. Het onderzoek in opdracht van HBB vindt u hier.

Hoe zit het nu met de marketingrechten?

Er wordt niets onredelijks of onlogisch gevraagd, zegt HollandBelgiumBid. 'Er komt geen aparte wetgeving. De cirkel rondom de stadions omvat reclameuitingen op publieke borden/plaatsen. Fifa wil het recht hebben om die te verhuren aan de sponsors van Fifa en Fifa zelf. Er wordt dus gewoon voor betaald. Winkels/café's binnen deze cirkel hoeven niets aan te passen en kunnen verkopen wat ze altijd verkopen.'

Marketingrechten

Over wetgeving is al het nodige gezegd. Ten aanzien van de marketingrechten is één en ander neergelegd in Guarantee No.6, Protection and Exploitation of Commercial Rights: A restricted advertising and street trading zone will be created within, and in the airspace above, a 2 kilometre zone around each stadium and other official sites in which the right to conduct commercial activities is subject to approval by FIFA or its appointees.

'Controlled area'

In de host city agreement wordt dit gebied controlled area genoemd. De speelsteden moeten zorgen voor het volgende: - any advertisement and other commercial identification located within the controlled area will be removed or fully covered on match days and the days prior to them, to the extent permitted by applicable laws and regulations. Met andere woorden: reclameuitingen die de FIFA onwelgevallig zijn zullen zoveel mogelijk worden verwijderd en/of bedekt. - permits or other concessions for activities within the controlled area will not be granted and existing permits, concessions or licenses will be suspended. Met andere woorden: de speelsteden geven geen vergunningen af en trekken bestaande vergunningen in die de FIFA onwelgevallig zijn. - public sales of food, beverages, fan items, souvenirs or similar products or other products as decided by FIFA may not take place in or from any buildings, or any spaces, located within the controlled area. Met andere woorden: er mag niets worden verkocht dat de FIFA onwelgevallig is door mensen, organisaties en/of instellingen die de FIFA onwelgevallig zijn.

Reclameruimte

De borden en plaatsen voor reclame-uitingen waar volgens HollandBelgiumBid 'dus gewoon voor betaald wordt', moeten door de speelsteden 'om niet' ter beschikking gesteld. Dit blijkt althans uit de host city agreement: Outdoor advertising media owned by host city to be provided to FIFA for its own disposal, free of charge. Outdoor advertising media owned by host city but exploited by third parties or owned by third party to be provided free of charge with a first right to acquire at average market proces from two years prior to the start of the competition. Met andere woorden: er wordt misschien voor de reclameruimte betaald, maar niet aan de speelsteden. Die stellen de reclameruimte om niet beschikbaar aan de FIFA, die het uitvent aan sponsorpartners en daarvoor inderdaad betaald wordt.

Komen er nou aparte rijstroken of niet?

Nee, zegt HollandBelgiumBid. 'Er worden geen aparte rijstroken aangelegd of vrijgehouden voor wie dan ook.' Uit de host city agreement: The host city shall, upon FIFA and/or the local organisation committee's (LOC) reasonable request, at any time during the competition periods temporarily restrict public access, or close public access completely, to any roads within the host city and provide special traffic access lanes as well as police escorts for the participating teams, key representatives of FIFA and the LOC, VIP guests and further competition offcials. Met andere woorden: als FIFA of het Nederlandse organisatiecomité dat willen, worden wel degelijk aparte rijstroken vrijgehouden voor ´wie dan ook´. In het bijzonder voor de elftallen, belangrijke vertegenwoordigers van de FIFA, hoge gasten van de FIFA en/of andere FIFA-functionarissen.

Spitsstroken gereserveerd voor de FIFA

Uit het bidbook, hoofdstuk 11, Transport: Dedicated lanes are assigned for shuttle services and other authorised transport (football teams, officials, VIPs) to and from the stadiums. From the local roads to main roads and motorways a free pass route will be created. Peak hour lanes are already available. These lanes will be reserved for shuttle services between the P+R locations and the fan zones and stadiums. Other possible categories of users that can be authorised are football teams, coaches, staff, officials and VIPs. People who normally use these lanes will be informed about the reservation of these lanes for this special purpose, by messages on dynamic route informations panels, commercials and adverts. Met andere woorden: de bestaande (maar ook toekomstige nog aan te leggen) spitsstroken worden gereserveerd voor de FIFA.

©RTLZ.nl