Afdekken kost geld
De 550 Nederlandse pensioenfondsen hebben in het vierde kwartaal van 2010 erg veel geld verloren op het afdekken van het risico van mogelijke renteverlaging. De rente steeg echter flink. Dat was goed voor de dekkingsgraad, maar erg slecht voor de feitelijke financiële positie van de fondsen. Zonder rente-afdekking was het herstel van de dekkingsgraad 2 x zo groot geweest.
34 miljard euro verlies
De totale derivatenposities (renteswaps en opties) van de fondsen daalden in het vierde kwartaal van 65,1 miljard euro naar 31 miljard euro eind 2010. Daarmee verloren de fondsen 4,5% van hun vermogen. Het verlies is bijna volledig te verklaren uit de (verplichte) renteafdekking door DNB. Het afdekken van aandelenposities komt veel minder voor, minder dan 10%. Rentestijging De 10-jaars rente van het eurogebied steeg in het vierde kwartaal van 3,5% naar 4,1%, hetzelfde niveau als van begin 2010.
Verplicht afdekken
Veel pensioenfondsen moeten het renterisico van de DNB afdekken, zelfs bij de huidige lage rentestanden. Afdekken reduceert het risico van de fondsen, het geeft een demping op de dekkingsgraad. Het geeft alleen wel een groot reëel risico.
Toezicht DNB
Verschillende directeleden van pensioenfondsen stellen aan RTLZ: "Slechts een enkel pensioenfonds heeft de dekking de laatste tijd afgebouwd, de meeste fondsen zijn te bang om wat doen met DNB in de nek." "Het toezicht van DNB is nominaal, ze willen dat de fondsen uiteindelijk de beloofde euro's kunnen uitbetalen, maar kijken niet naar reële koopkracht. De fondsen hebben allemaal een ambitie om een toeslag te kunnen betalen voor inflatie en loonstijgingen. Met het verlies van afgelopen kwartaal is er minder ruimte om de pensioenen te verhogen."
Vermogen nog steeds boven de 800 miljard euro
De fondsen verloren ook nog minimaal 8 miljard euro op de obligatieportefeuilles. Dankzij 17 miljard euro winst op aandelen bleef het totaal verlies beperkt tot 30 miljard euro. Daar waar de pensioenfondsen op 30 september 2010 nog een recordbezit noteerden van 831 miljard euro, daar was het vermogen op 31 december 2010 gedaald naar 801 miljard euro.
Jacob Schoenmaker: pensioenfondsen verliezen miljarden op rente-afdekkingJacob Schoenmaker: gestegen rente doet pensioenfondsen veel pijn
©Erik Rezelman en Jacob Schoenmaker @ RTLZ.nl