Dit is de voornaamste les die volgens Knot getrokken kan worden uit het debacle rond de opsplitsing van ABN Amro Holding en de daarop volgende nationalisatie van de Nederlandse bank- en verzekeringsonderdelen van Fortis en ABN Amro.
"We hadden nooit in een dergelijke situatie terecht mogen komen", aldus de centrale bankier. "We zouden nu geen toestemming meer geven voor het opsplitsen van een systeembank."
Knot was in de 48 uur waarbinnen in oktober 2008 tot de overname door de Nederlandse staat werd beslist, leider van de delegatie die onderhandelde in Belgie. Divisiedirecteur toezicht banken Rudi Kleijwegt was ziek, waarop Knot, destijds divisiedirecteur toezichtbeleid, zijn plaats aan de onderhandelingstafel innam.
Knot vertelt dat gedoe rond de deal die een weekend eerder was bereikt "voor de sfeer niet goed" was en dat de onderhandelingen bij tijd en wijle "grimmig" waren. De Nederlandse delegatie was vastbesloten om de aandelen van de betreffende onderdelen in handen te krijgen, maar "de Belgische collega's waren nog niet overtuigd" en verkeerden aanvankelijk "in een ontkenningsfase", aldus Knot.
De Nederlanders beschikten over de laatste cijfers over de liquiditeitspositie, die aantoonden dat de enige andere optie het onder curatele stellen van de Nederlandse delen was. Een overname door een andere partij was, na het afhaken van ING, volgens Knot geen reele optie.
Uiteindelijk nam de Nederlandse staat de aandelen van de bewuste bank- en verzekeringsonderdelen over voor EUR16,8 miljard. Met verschillende kapitaalinjecties zijn de kosten voor de staat onderhand opgelopen tot zo'n EUR30 miljard.
Knot kan niet zeggen of de betaalde prijs te hoog of te laag is. Hij vertelt echter dat in de onderhandelingen bewust niet laag is geboden, omdat daarmee het gevaar dreigde dat het Belgische financiele systeem zou instorten, wat ook voor Nederland weer negatieve gevolgen zou hebben gehad.
Zo werd niet uitgegaan van de liquidatiewaarde, maar betaalde Nederland een bedrag dat tussen de waarde bij gewone bedrijfsvoortzetting, als 'going concern', en de waarde waarbij uitgegaan werd van herstel, het zogenaamde 'through the cycle' scenario, aldus Knot.
Het Franse BNP Paribas ontfermde zich vervolgens over de Belgische bankonderdelen, waarbij een groot deel van de door Nederland betaalde overnamesom terecht was gekomen kwam. Hier keek Knot niet van op, omdat de Fransen ten tijde van de Nederlandse deal al bezig waren met een boekenonderzoek.
Knot zal vrijdag 9 december opnieuw voor de commissie verschijnen. Dan zal hij aan de tand worden gevoeld over de rol die hij speelt in zijn huidige functie van centrale bankpresident.
Dow Jones & Company, Inc.