De onderzoekers van ING stellen vast dat de opleving van de afgelopen twee jaar onvoldoende is geweest om bedrijven financieel te doen aansterken.
De nieuwe dip heeft vooralsnog een mild karakter. Niettemin zal de sector volgens ING dit jaar rekening moeten houden met lichte krimp.
Sinds de herfst van vorig jaar is het economisch klimaat flink verslechterd, aldus ING. De onzekerheid rondom de eurocrisis ondermijnt het vertrouwen van bedrijven en consumenten. Dit heeft zijn weerslag op bedrijfsinvesteringen en de koopbereidheid van consumenten, die ook dit jaar terughoudend zullen blijven. Dit komt bovenop de (extra) overheidsbezuinigingen, die dit jaar effect gaan krijgen.
De export laat het in tegenstelling tot vorig jaar enigszins afweten. Hier ondervindt Nederland veel hinder van en dat is voelbaar in de transportbranche.
De marktverandering komt op een moment dat de sector juist de opgaande lijn te pakken had. Dat het tot ver in 2011 nog relatief goed ging, blijkt uit de banengroei die anders dan in andere sectoren tot en met het derde kwartaal stand hield. Al met al komt de gemiddelde volumegroei over vorig jaar naar verwachting gemiddeld toch nog uit rond 2%. Bedrijven schroeven voorraden terug en dit zal in de eerste helft van het jaar het sterkste effect hebben op het fundament van de transportsector.
ING stelt de verwachtingen voor de sector voor dit jaar neerwaarts bij en gaat uit van een lichte volumekrimp van 0,8%. Het conjunctuurgevoelige vervoer door de lucht en over het water hebben het meest last van de terugslag. Het herstel zal langer duren.
De omzet steeg in 2011 nog flink. Met dank aan een sterke start heeft de transport- en logistieksector het jaar 2011 naar verwachting met een gemiddelde omzetstijging van 4% afgesloten.
Los van de binnenvaart is vooral opvallend dat het wegvervoer - nog altijd de grootste deelsector - een sterk eerste jaarhelft kende. Hierdoor zal er voor deze markt een omzetgroei van circa 6% uit de bus komen, waarmee de sector beter presteert dan verwacht.
In 2012 dreigt echter een daling. De prijzen in de transport- en logistieksector hebben zich in het verleden sterk gevoelig getoond voor veranderingen in de economie. ING gaat voor het lopende jaar uit van hoogstens een stabilisering van de vervoersprijzen en gaat er vanuit dat de omzet een lichte krimp zal vertonen. Per werknemer gaat het hierbij om een daling van circa EUR1.500.
De ervaring leert dat vervoersprijzen gemiddeld doorgaans met 1 tot 2 kwartalen vertraging reageren op een daling van de vervoersvraag en aangezien de vervoersvraag na de zomer van vorig jaar in moeilijker omstandigheden terechtkwam, zal dit in het begin van dit jaar, traditioneel ook een moment voor nieuwe contractonderhandelingen, merkbaar gaan worden.
Afgezien van de relatief hoge kosten van huisvesting en materieel is het niet de verwachting dat de loonkosten een pas op de plaats maken. Ook is de verwachting dat de brandstofkosten in 2012 onverminderd hoog zullen blijven. Het Centraal Plan Bureau (CPB) voorziet voor 2012 een gemiddelde olieprijs van $112, terwijl ook voor de toekomst van een aanhoudend hoog niveau wordt uitgegaan.
Dit betekent dat de brandstofkosten bij niet of onvoldoende afdekking druk zullen blijven uitoefenen op de resultatenrekening. Dit alles heeft een negatief effect op de financiele positie van de transport- en logistiekbedrijven. Efficiente inzet van personeel en materieel is het komende jaar volgens ING cruciaal om het rendementsverlies te beperken.
Gemiddeld is een achteruitgang in rendement naar verwachting niet te vermijden. Het Economisch instituut voor Midden- en kleinbedrijf (EIM) gaat voor de transportsector uit van een daling van het resultaat met gemiddeld 6,5% voor dit jaar. Veel bedrijven hebben geringe reserves.
Zoals al aangegeven heeft het wegvervoer met 2011 een redelijk jaar achter de rug. Dat is opvallend, aangezien de detailhandelsverkopen, een indicator voor het distributievervoer, ook vorig jaar licht zijn gedaald.
Vooral in de eerste helft van het jaar is de omzet van wegtransporteurs met 9% flink hoger uitkomen dan in 2010. Een belangrijke verklaring hiervoor is dat de bouwsector, goed voor circa 25% van de vervoersvraag, zich enigszins heeft kunnen herstellen. Daarnaast heeft ook het wegvervoer geprofiteerd van de exportgroei. Overigens zal de omzet na dit jaar nog wel zo'n 5% onder het piekniveau van 2008 blijven steken.
Vorig jaar zijn transporteurs voor het eerst weer in staat geweest om de vrachtprijzen per saldo met 4% te verhogen. Hiermee is het gemiddelde rendement ook voor het eerst sinds jaren licht verbeterd en daarmee de negatieve trend tot staan gebracht.
Een nieuwe vertrouwensbreuk bij consumenten heeft het distributievervoer naar winkels geen goed gedaan. Ook de bouwsector vertoont opnieuw krimp die doorwerkt. Met name het eerste kwartaal zal daarmee jaar op jaar een forse terugslag te zien geven. Het eerste kwartaal van 2011 verliep overigens sterk. Naar verwachting zullen de kosten in het wegvervoer over heel 2012 met zo'n 2% oplopen en het zal lastig worden om dit door te berekenen aan opdrachtgevers.
Het vrachtvervoer door de lucht geldt als vroege logistieke indicator bij uitstek. Sinds de zomer van vorig jaar duikt de groei van de goederenoverslag op jaarbasis weer onder nul, en daarmee is het luchtvrachtvervoer een voorloper van de sector. De verwachting is dat het luchtvervoer in de tweede helft van 2012 weer in de groene zone belandt.
Het traditioneel zeer conjunctuurgevoelige zeevervoer heeft een jaar van grote tariefdruk achter de rug. De sector kampt met overcapaciteit en aangezien rederijen schepen vaak grotendeels vol moeten hebben om winst te maken, zorgt dit voor verlies.
Met de schaalvergroting en de afkoelende economie is de kans groot dat de vaarschema's zich weer meer gaan concentreren op de grote havens en daar kan Rotterdam van profiteren.
Bedrijven in de binnenvaart zien nog geen duurzaam herstel. Met de achteruitgang van de industriele productie en normalisering van de tarieven zal de omzet in de eerste helft van dit jaar aanzienlijk lager uitvallen dan vorig jaar.
Het spoorvervoer heeft het afgelopen jaar geprofiteerd van het lage water en de leveringsbetrouwbaarheid van de binnenvaart die daarmee onder druk kwam. De omzet is op jaarbasis naar verwachting met 3 tot 4% gestegen.
Door Andre Sterk; Dow Jones Nieuwsdienst; +31-20-5715201; andre.sterk@dowjones.com
(END) Dow Jones Newswires
January 24, 2012 07:50 ET (12:50 GMT)
©