Pensioen
In het persbericht zegt hij dat de afgelopen drie jaar veel van hem hebben geëist en dat het tijd wordt om zich op andere dingen dan alleen z’n werk te richten. Maar Jonsson is 59. In de loop van volgend jaar wordt hij 61, in Zweden is dat de leeftijd waarop je met pensioen kunt. Natuurlijk heeft Jonsson zware jaren achter de rug, maar waarom maakt hij de klus niet af? De prognoses van Victor Muller gaan er immers van uit dat Saab al in 2012 winstgevend is. Wat zou er mooier zijn dan met pensioen gaan op een dergelijk hoogtepunt? Waarom knapt Jonsson nu al af?
Slecht nieuws
“Extreem slecht nieuws” wordt het vertrek van Jonsson genoemd in Zweedse media. Want naast de extravagante Victor Muller en de Russische bankier Vladimir Antonov werd de tactvolle Zweed met z’n “granieten integriteit” gezien als de stabiele factor die het vertrouwen in Saab zou kunnen herstellen.
Tact
Victor Muller heeft vele deugden, maar om z’n tactvolheid staat hij niet bekend. Het plotselinge vertrek van Jonsson roept herinneringen op aan het vertrek van die andere partner van Victor Muller, jaren geleden, bij Spyker. Maarten de Bruijn was de bedenker van de sportwagen. Hij ontmoette zakenman Victor Muller die geloofde in de sportwagen en bedacht dat die de reïncarnatie van het oude Nederlandse automerk Spyker moest worden. Maar de samenwerking duurde niet lang. Muller wilde te snel en te veel, vertelt De Bruijn (geen familie van ondergetekende) in het boek “Spyker, een dollemansrit” van Robert van den Oever en Maarten van der Pas. De Bruijn werd overvleugeld. Muller luisterde niet meer naar hem. Muller wilde doorpakken. Auto’s bouwen, nieuwe modellen presenteren, of ze nou uitontwikkeld waren of niet. Spyker moest een toonaangevend sportwagenmerk worden, een klein Ferrari. De aanvankelijk enthousiast begonnen samenwerking eindigde in verbittering. Gebeurt nu hetzelfde bij Saab?
Overvleugeld
Voelde Jonsson zich, net als Maarten de Bruijn, overvleugeld door Muller? Botsten hun karakters? De stille, pretentieloosheid uitstralende man die rechtop bleef staan in de orkaan die Saab trof, tegenover de flamboyante Muller, innemend maar met een kort lontje. Bij wie, als iets ‘m niet zint, innemendheid plaatsmaakt voor een woedeuitbarsting als een plotselinge donderbui op een stralende zomerdag.
Gegoochel
Het lef van Muller wordt alom geprezen. Het moet gezegd worden: hij durfde het aan Saab te redden en wist de Zweedse autofabriek weer draaiende te krijgen.
Maar van Spyker staat hij ook bekend om z’n gegoochel met verkoopaantallen en prognoses. Keer op keer werd het moment waarop Spyker winstgevendheid zou zijn, vooruitgeschoven. Winst werd er slechts een keertje aangekondigd, ten tijde van het Formule-1 avontuur, maar na een herrekening bleek er toch sprake van verlies.Tegenvallers
Het is te vroeg om te stellen dat die geschiedenis zich nu bij Spyker herhaalt. Maar ook Saab haalde z’n eerste verkoopprognose niet. Aanvankelijk was die voor 2010 gesteld op 60.000 auto’s, later werd dat bijgesteld naar 45.000 en nog later naar 30 tot 35.000. Het werden er nog geen 32.000. Oorzaak was de tegenvallende herstart. Er moesten nieuwe contracten met leveranciers worden gesloten.
Maar de prognoses voor 2011 en 2012 werden gehandhaafd. Dit jaar 80.000, volgend jaar 120.000 auto’s. Dat moet ook, want in 2012 moet Saab winstgevend zijn en daarvoor moeten er bijna vier keer zoveel auto’s verkocht worden als in 2010. Hoewel… dankzij kostenbesparingen lukt het ook wel bij minder, zei Victor Muller bij de eerste verjaardag van de overname voor de camera van RTL. 90.000 in 2012 zou ook nog kunnen.Zweedse staat
De aanblik van Jan Åke Jonsson verraadt al dat hij daarin het tegendeel is van Victor Muller. Strak in het pak, onberispelijk. Bij hem geen gegoochel. En juist daarom was er vertrouwen dat het goed zou komen Saab. Ook al omdat hij het bedrijf, waar hij 40 jaar werkte, door en door kent.
In Zweden leven nu bange vermoedens dat het vertrek van Jonsson betekent dat hij er niet meer in geloofde. Dat hij niet meer voor Saab kan staan. En daarom is de schok groot. Het Zweedse rijksbureau voor de schatkist roept Saab op het matje. De autofabriek is belangrijk voor de werkgelegenheid in Zweden, maar de Staat heeft ook een direct financieel belang. Zweden staat immers garant voor een lening van 400 miljoen euro die Saab kreeg van de Europese Investeringsbank.Zomerhuisje
Jan Åke Jonsson wil meer tijd doorbrengen met z’n vrouw in z’n zomerhuisje in Oxelösund. Het is bijna de grootste catastrofe die Saab kan treffen, schrijft een Zweedse krant.
©Hans de Bruijn @ RTLZ.nl
©RTLZ.nl