Leegstand
Een van de oplossingen voor leegstand die vaak wordt genoemd: het slopen van capaciteit. Bijvoorbeeld door iedereen die een nieuw kantoor wil neerzetten te verplichten evenveel vierkante meters bestaand oppervlak ‘uit te nemen’ - slopen dus. Als bijkomend voordeel wordt soms genoemd dat nieuwe gebouwen energiezuiniger zijn, dus dat naast de projectontwikkelaars en beleggers, het milieu winst kan boeken. Dit laatste is echter de grootste onzin die er is. De ‘energie-terugverdientijd’ van sloop en nieuwbouw is circa 50 jaar. Dat komt omdat nieuwbouw ongelofelijk veel energie kost. Een groen huis is dus vooral een huis dat er al staat
Onzichtbare energie
Bij energie die nodig is voor wonen en kantoorwerken denken we vooral aan de operationele energie: het stoken, koelen en elektriciteitsverbruik van een woning of kantoor. Over het hoofd wordt gezien dat die energie in het niet valt bij het neerzetten van het gebouw: de zogenaamde ‘belichaamde’ energie. “Gebouwen zijn grote energievreters en ze zijn verantwoordelijk voor een flink deel van de uitstoot van broeikasgassen, vergelijkbaar met de ecologische impact van alle transportmiddelen samen” schrijft Kris de Decker in zijn onvolprezen energieblog. Volgens ondernemersvereniging De Groene Zaak wordt aan bouwen in Eurotermen 5% uitgegeven, doch wordt er 40% van de energie opgemaakt en 35% van de grondstoffen in verwerkt. Smelten van staal, produceren van cement en beton zijn allemaal enorm energie-intensieve processen die ergens ver uit ons zicht plaatsvinden. Het past geheel in ons kortzichtig energiedebat om de uitputting van fossiele voorraden en uitstoot van CO2 die daarbij horen over het hoofd te zien.
Voor de toekomst: Flexibel en afbreekbaar
Gelukkig wordt er bij nieuwbouw steeds meer rekening gehouden met energie, ook die voor het bouwen. Mede in het belang van de belegger zijn er oplossingen zoals het reeds in het ontwerp overdenken dat een gebouw later wel eens een andere bestemming moet krijgen, gemakkelijk demontabel is en de gebruikte grondstoffen gemakkelijk herwonnen worden. De uitdaging zit er nu in om ook voor bestaande gebouwen nieuwe bestemmingen te vinden. Het is fijn als daarbij ook gemeentes meewerken door bijvoorbeeld soepel om te gaan met het wijzigen van bestemmingsplannen.
Prikkel: een flinke Carbontax
Hoe kunnen we nou beleggers, gebruikers, bouwbedrijven, overheden en architecten bewegen rekening te houden met de energie die het kost om een nieuw gebouw neer te zetten, en dus met de energie die je weggooit wanneer je een gebouw sloopt? Heel simpel: energie moet veel duurder worden. Een flinke belasting op koolstof die door de hele keten voelbaar is (dus ook bij de smelter in India) zou zijn werk doen.
'Van het niet afbreken en het niet bouwen van huizen wordt niemand rijk' (Kris de Decker)
Maar helaas; het is crisis, de vastgoedsector is zielig, de overheid wil banen scheppen – reken er maar op dat er de komende tijd flink gesloopt zal worden.
