Als het aan minister De Jager ligt worden tussenpersonen vanaf 2013 voor bepaalde verzekeringen niet meer betaald via provisies door de verzekeraar, (waarbij de klant indirect de kosten betaalt via afsluitkosten en/of een hogere rente of premie), maar worden ze direct door de klant betaald voor hun advies. Daarmee wordt de transparantie verhoogd en de onafhankelijkheid van de tussenpersoon versterkt. Immers, de productkeuze wordt niet bepaald door de hoogste provisie, maar wat het beste is voor de klant. Kortom: het lijkt of er alleen maar winnaars zijn bij het provisieverbod. Lijkt…
Want het provisieverbod leidt al maandenlang tot felle discussies. Zo stelde in aanloop naar het debat van 8 maart in de Tweede Kamer de branchevereniging van intermediairs, Adfiz, dat de beleidsvoornemens van minister De Jager voor uitvoering van het provisieverbod onvoldoende zijn. Afiz is vooral geprikkeld over het feit dat in tegenstelling tot zelfstandige adviseurs, direct verkopende banken en verzekeraars niet hun advies- en distributiekosten apart en rechtstreeks in rekening hoeven te brengen bij de klant. Daardoor dreigt de tussenpersoon overgeslagen te worden in het advies- en koopproces met alle consequenties vandien, stelt de Afiz. Ook de verzekeraars op hun beurt roeren zich in het debat.
Toch mis ik in al die kakofonie over het wel of niet doorgaan van het verbod en in welke vorm wel een stem: die van de klant. Want het provisieverbod mag dan volgens De Jager het redmiddel zijn consumenten te behoeden voor het kopen van complexe financiėle producten voor te veel geld, de vraag is of consumenten dat ook zo ervaren. Minister De Jager heeft het ze niet gevraagd.
Wij bij Meełs wel. En daaruit blijkt dat niet iedere consument staat te juichen om zo’n verbod. Er zijn klanten – ook bij ons- die graag gewoon één prijs betalen voor de diensten en deze is inclusief provisie. Ze kiezen echt voor provisie omdat dit het gemakkelijkst is.
Hoe komt dat? Simpel. Verzekeringen, hypotheken, pensioenen en risicoanalyses zijn gewoon niet top of mind bij consumenten en bedrijven. Een ondernemer die vijf ton vers vis opgeslagen heeft in zijn koelcel, denkt liever niet na over de risico’s van die opslag. Sterker: hij weet vaak niet eens welke risico’s hij loopt. Daar moet iemand met verstand van zaken hem op wijzen. En dan kan hij besluiten of hij dat uitbesteedt. En soms kiest hij daarvoor de meest makkelijke manier, zolang hij maar weet wat hij daarvoor krijgt en betaalt.
Daarnaast zijn er ook klanten die wel graag op fee basis werken en precies willen weten welk advies ze krijgen en hoe dat advies wordt berekend. En die daarvoor bewust kiezen, zelfs als dat bedrag uiteindelijk hoger uitvalt dan in het geval van provisie. Want dat kan wel degelijk, ook al hoor je ook daar niemand over in het hele debat. De consument heeft ook het recht om dat te weten.
Laat ik duidelijk zijn: ik ben een groot voorstander van het provisieverbod. Het is een extra push voor de tussenpersonen om nog onafhankelijker en transparanter te worden, maar uiteindelijk dwing je echte meerwaarde en deskundigheid voor de consument niet alleen met zo’n verbod af. Dat doe je wel door in eerste instantie goed te luisteren naar de klant en zijn wensen en zorgen. En transparant te zijn over (financiėle) gevolgen van een besluit. Ook die van een eventueel provisieverbod.
Jeroen Hertog @ rtlz.nl