20 miljard
Als het kabinet zich houdt aan zijn eigen begrotingsregels dan zal het enorm moeten bezuinigen. De pers meldde vanochtend tot het bedrag kon oplopen tot 20 miljard. Maar: 20 miljard bezuinigen? Dat is natuurlijk ondenkbaar. Vergelijkbaar met een klapband in een haarspeldbocht op een steile berg: rechtdoor de diepte in.
Keynesiaans
Het is dus onvermijdelijk om ouderwets Keynesiaans conjunctuurbeleid te voeren om de bandenspanning een beetje op peil te houden. We weten uit de jaren zeventig welke risico’s conjunctuurbeleid met zich brengt. Ongericht geld in de economie pompen helpt niet, want dat lekt weg naar het buitenland, wordt in onproductieve sokken gestopt en verkeert al snel in zijn tegendeel van oplopende tekorten en toenemende werkloosheid.
Maatwerk
Maatwerk is dus geboden: overheidsimpulsen voor activiteiten die maatschappelijk nuttig zijn en de werkgelegenheid zoveel mogelijk op peil houden. Dan kom je al snel uit bij versnelde uitvoering van werk in de bouw, aanleg van infrastructuur voor verkeer en elektriciteitsproductie.
Milieu
Dan kan het mes ook aan twee kanten laten snijden. Scheppen van werk door overheid, woningbouwcorporaties (waar geld nu toch in oude sokken onder het matras ligt) en energiebedrijven (die rijk zat zijn) in de renovatie van oude energielekkende woningen, in de verbetering van wegen en openbaarvervoer en de aanleg van windparken op zee.
Toekomst
Investeren in renovatie betekent ook investeren in de toekomst: huizen en wijken worden meer waard en de afschrijftermijnen worden verlengd. Nieuwe energie- en verkeersinfra die veel waard zullen blijken te zijn als de olieprijzen volgend jaar weer de pan uit gaan rijzen.
Waardestijging op lange termijn
Op deze manier geven we ook gehoor aan de andere les van Keynesiaans stimuleringsbeleid die we leerden in de jaren zeventig. Geld in de economie pompen is goed en mag op korte termijn tot oplopende tekorten leiden als daar tenminste op lange termijn waardestijging of kostenvermindering tegenover staat.
Helemaal verkeerd
Lesjes economie voor de Havo zijn dat (tegenwoordig). En daar zag je van de week de schoen weer knellen. De roep voor korte termijn impulsen voor de economie was alom hoorbaar. Weinigen verbonden daar echter de wijsheid aan om ook aan te geven hoe de lange termijn waardestijging of kostenvermindering ingevuld zou worden. Sterker; politiek, werkgevers en werknemers maakten in koor alle lange termijn kostenbesparing tot een onbespreekbaar politiek issue. Dus geen discussie over aftopping van de hypotheekrenteaftrek, over verhoging van de AOW-leeftijd, over de afschaffing van de aanrechtbelasting.
Aanpassingen
Maar het is simpel: impulsen op korte termijn vereisen aanpassing op lange termijn. Doen we dat niet dan geven we de euro twee keer uit en zadelen we onze kinderen op met een dubbele schuldenlast. Wijsheid geboden: wie op korte termijn snelheid wil maken, moet ook de scherpe bochten verderop in het oog houden.
Gerard Keijzers Hoogleraar Duurzaam Ondernemen Directeur van het Nyenrode Center for Sustainability Business Universiteit Nyenrode
Wat vindt u van de column? Geef uw mening:
©RTLZ.nl