Mens of maatregelen
Op 9 juni bepaalt u in het stemhokje welke partijen de verantwoordelijkheid mogen nemen om een nieuw kabinet te vormen. Het tijdperk van de grote politieke idealen ligt allang achter ons. Zowel aan de ‘linkerzijde’ als aan de ‘rechterzijde’ van het politieke spectrum is toch wel sprake van ideologisch verval. Zowel commentatoren als wetenschappers ventileren met enige regelmaat dat de kiezer haar houvast heeft verloren. Dat maakt zowel de politicus als de verkiezingsuitslag onzeker.
Verandering
Electorale onzekerheid is een wereldwijd fenomeen. Kiezers zorgen voor ongebruikelijke uitkomsten. In de Verenigde Staten hebben kiezers zich herpakt met hun keuze voor Barack Obama. Nog afgezien van zijn afkomst en achtergrond was de verkiezing van deze President een politieke koerswending van formaat. In het Verenigd Koninkrijk bleek onlangs bij verkiezingen het onmogelijke ineens mogelijk. Niet alleen is een coalitieregering gevormd door de Conservatives en de Liberal Democrats maar zelfs een fundamentele wijziging van het kiesstelsel is daar nakende. Welke verandering mogen we in Nederland tegemoet zien?
Keuzes in kaart
Het Centraal Planbureau (CPB) doet daarover vanzelfsprekend geen uitspraken in het vandaag gepresenteerde rapport Keuzes in Kaart. De rekenmeesters van het CPB rekenden in hun modellen slechts de effecten door van negen verkiezingsprogramma's op economie en milieu. Het rapport is nadrukkelijk geen stemadvies maar bedoeld als een dienstverlening aan de Nederlandse kiezer, aldus prof. dr. Coen Teulings, directeur van het CPB. Dus stort ook deze columnist zich op tekst en tabellen in de hoop en verwachting na consumptie zelf een overwogen keuze te kunnen maken.
Samenvattend overzicht
Gelukkig heeft het CPB de hoofdlijnen van de verkiezingsprogramma's samengevat in een overzicht met bijbehorende tabel:
Klik op de tabel om deze te vergroten
Houdbaarheid
Maatregelen om de overheidsfinanciën op lange termijn weer in het gareel te krijgen mogen we beschouwen als het allesbepalend fundament voor de vergelijking van de verkiezingsprogramma’s. De indicator ‘Verbetering houdbaarheid’ van de overheidsfinanciën is met de verticale as weergeven in het diagram.
Klik op het diagram om deze te vergroten
De horizontale as geeft het effect weer van de ‘Verbetering van het EMU-saldo’ wat één manier is om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën te verbeteren. De positie van de VVD valt op in de zin dat zowel het EMU-saldo per 2015 maximaal is verbeterd als de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. De PvdA tracht met Groen Links en de SP de Verbetering houdbaarheid van de overheidsfinanciën te realiseren zonder Verbetering van het EMU-saldo. De PVV echter weet met haar maatregelen het EMU-saldo te verbeteren maar dit resulteert niet in een substantiële verbetering van de overheidsfinanciën. Als dat het streven is moeten we na de VVD zijn bij D66, ChristenUnie en Groen Links. CDA, SGP en PvdA vormen het peloton in het midden waarbij de PvdA net als GroenLinks en de SP het EMU-saldo het minst weet te verbeteren.
Werk, winst en koopkracht
Vanzelfsprekend wil elke kiezer weten welk effect het CPB verwacht van de verkiezingsprogramma’s op werk en inkomen. Wel, het volgende diagram toont duidelijk dat de beleidsmaatregelen van de VVD het grootste effect heeft op de ‘Structurele werkgelegenheid’.
Klik op het diagram om deze te vergroten
De verhouding tussen het effect ‘Koopkracht huishoudens’ en ‘Winst bedrijven’ plaatst de SGP extreem aan de kant van de huishoudens en het CDA aan de kant van het bedrijfsleven. Het beleid van de overige partijen levert of een evenwichtspositie op (SP, PvdA en GroenLinks) of voordeel voor de huishoudens (ChristenUnie, PVV en D66). De positie van de SP naar het effect op de ‘Structurele werkgelegenheid’ is kansloos en hoogst merkwaardig gegeven haar achterban.
Onderwijs, innovatie en wetenschap
Zonder innovatie zal het bedrijfsleven geleidelijk aan inboeten aan concurrentievermogen. Zonder onderwijs zullen onze kinderen minder welvaart realiseren in de toekomst. Op deze beleidsterreinen mogen we daarom goede maatregelen verwachten van de politieke partijen.
Klik op het diagram om deze te vergroten
Met de PvdA en GroenLinks is de VVD koploper in het effect op het BBP met op het onderwijs gerichte maatregelen. Opmerkelijk hierbij is dat dit effect bij de VVD wordt gerealiseerd met een vermindering van het budget voor innovatie en wetenschap die vrijwel gelijk is aan die van de SP en het CDA. De SGP en D66 zijn na de VVD de volgende in de rangorde van het ‘BBP-effect onderwijs’ maar zij verhogen wel het budget voor innovatie en wetenschap. Van de PVV hoeven we in dit kader weinig te verwachten: forse bezuinigingen en met de SP het laagste ‘BBP-effect onderwijs’. De conclusie dringt zich op dat de VVD veel ‘BBP-effect onderwijs’ weet te bereiken tegen minder kosten.
Woningmarkt
Belangrijk voor uw kwaliteit van leven is het overheidsbeleid op het gebied van de woningmarkt. Dat hier wat staat te gebeuren lijkt een gegeven waar geen partij om heen kan. Maar ook hier is het verschil aanzienlijk in het effect van de verkiezingsprogramma’s.
Klik op het diagram om deze te vergroten
Zowel D66 als de VVD bewerkstelligen met hun maatregelen een hoge prijsstijging in de huursector (10%). Zij verschillen echter aanzienlijk van elkaar waar het de prijsverandering van koopwoningen betreft: VVD -2% en D66 -10%! Afgezien van het CDA en de PVV is bij alle overige partijen de prijsverandering van koopwoningen aanzienlijk (tussen -5 en -7%). Afgezien van de PVV en de SP gaan de huren omhoog bij alle partijen. Als het om het loswrikken van de huursector gaat en het minste tumult op de woningmarkt dan is de keuze voor de VVD evident.
De VVD wint
Ik verheug mij op de komende lijsttrekkersdebatten waarbij ik hoop dat men elkaar nadrukkelijk aanspreekt op de inhoud van de verkiezingsprogramma’s. Ik ben het helemaal eens met Coen Teulings. Er valt dit keer inderdaad wat te kiezen op basis van de voorgestelde maatregelen en de CPB vergelijking. Dat lijkt mij de beste basis voor verandering in Nederland en verbetering van het overheidsbeleid in plaats van de subjectieve keuze voor dees of gene lijsttrekker. Als de kiezer zoekt naar maximaal effect zowel voor de overheidsfinanciën, de werkgelegenheid als de eigen welvaart nu en in de toekomst dan voorspel ik dat de VVD de verkiezingen wint op 9 juni.
dr Eric Melse MBA Nyenrode Business Universiteit Program Director of the fulltime Master of Science in Management program
Wat vindt u van de column? Geef uw mening:
©RTLZ.nl