Carrousel
De lijsttrekkers draaien elke dag rondjes als in een carrousel op de mediakermis. Al rijdend op hun stokpaardjes bewegen zijn heftig op en neer maar de onderlinge afstand blijft onveranderd groot. Pas als de kiezers tijdens de Tweede Kamerverkiezingen op 9 juni hun stem hebben uitgebracht wordt het duidelijk welke waarheid schuil gaat achter de wolken van woorden die de lijsttrekkers uitspreken.
Peilingen
Peilingen zijn dagkoersen en elke partij beschikt over een ruim assortiment aan afwerende excuses en bezwerende spreuken om tegen- of meevallende zetelaantallen weg te zetten. Het is relevant om te zien wat de trend is en in welke mate de peilingen de laatste ontwikkelingen na elk debat of incident lijken af te spiegelen. Maar zulke peilingen zijn weinig behulpzaam zodra de vraag op tafel komt welke coalitie ons de komende 4 jaar te wachten staat (aannemend dat het nieuwe Kabinet de rit dan wel zal uitzitten).
Een lach en een traan
In mijn laatste column De VVD wint de verkiezingen besprak ik het profiel van de 8 grootste partijen dat rolt uit het CPB rapport Keuzes in Kaart. Uit deze door de macro economie ingekleurde analyse bleek een coalitie tussen D66, de VVD, de SGP en/of de ChristenUnie te behoren tot de mogelijkheden. Inmiddels is het lijsttrekkersdebat de economie al weer zowat voorbij en werpen de lijsttrekkers elkaar pijlen toe op andere beleidsterreinen. In de campagne is het nu tijd voor emotie en gevoel in plaats van klare cijfers uit economische modellen die volgens velen rustig genegeerd mogen worden; immers het CPB kon de kredietcrisis niet voorspellen. Welnu, de uitslag van de verkiezingen op 9 juni wordt waarschijnlijk bepaald door een lach en een traan. Jan Peter Balkenende en Mark Rutten weten waarover ik het heb.
Ondernemers en managers
Op 17 en 18 mei nam MWM2, een onderzoeksbureau dat zich specialiseert in online onderzoek, voor Nyenrode Business Universiteit in samenwerking met FD Intelligence een peiling af onder 353 (67%) managers in dienst van een organisatie en onder 173 (33%) ondernemers met een eigen bedrijf. Dit leverde naast het rapport Nyenrode Monitor een berg gegevens op die ons inzicht geeft over welke verwachtingen ondernemers en managers koesteren over de nieuwe coalitie. In totaal 526 personen namen deel aan de enquête waarvan 298 (57%) mannen en 228 (43%) vrouwen. De verdeling naar leeftijd en branche ziet u in de hiernavolgende twee diagrammen.
Spectramap diagram: coalitie zelf kiezen
De Spectramap hieronder laat het contrast zien van de politieke partijen ten opzichte van elkaar op basis van de eigen keuze voor een coalitie. In het diagram is elke ondernemer/manager weergegeven met een oranje punt en elke politieke partij met een blauw vierkant. De grootte van het vierkant geeft het aantal ‘coalitie voorkeursstemmen’ weer. Ook uit deze gegevens rolt de VVD als winnaar uit de bus, zoals al eerder bleek uit mijn column Volgend kabinet wordt hemelsblauw met de analyse van het CPB rapport Keuzes in Kaart, maar dat mogen we verwachten gegeven de achtergrond van de onderzochte populatie. Deze voorkeur voor de VVD als coalitiepartner is dus zeker niet representatief voor Nederland als geheel.
Klik op het diagram om deze te vergroten
Welke partijen gaan volgens deze managers en ondernemers als coalitie in het volgende kabinet zitten? Wel, als zij de coalitie zelf mogen kiezen blijkt dat sprake is van de klassieke tegenstelling tussen links en rechts. We zien duidelijk een links georiënteerde coalitie van GroenLinks, de SP en de PvdA op de linkerhelft van de Spectramap. De rechts georiënteerde coalitie is wat minder vanzelfsprekend dan op het eerste gezicht lijkt. De VVD en het CDA staan wel duidelijk bij elkaar op de rechterhelft van de Spectramap maar de dikte van de omtreklijn verschilt. Dit geeft aan dat de VVD boven het projectievlak staat want een dikke omtreklijn terwijl het CDA onder het projectievlak staat want een dunne omtreklijn. Anders gezegd, bij
een fors aantal managers en ondernemers is sprake van twijfel over een coalitie met de CDA en VVD: dat zorgt voor afstand in de diepte op deze Spectramap. Let ook op de positie van de PVV. De PVV staat op dezelfde ‘hoogte’ als de VVD (dikke omtreklijn) maar wel op grote afstand aan de onderkant. D66 is de tegenpool van de PVV op grote afstand aan de bovenkant. Deze visualisatie laat zien dat de keuze voor een coalitie op links tamelijk eenduidig is maar dat bij een coalitie op rechts sprake is van minder vanzelfsprekende partijkeuzes.
Alle overige partijen—SGP, ChristenUnie, Partij van de Dieren en Trots Op Nederland—blijken geen uitgesproken coalitiepartner te zijn omdat deze partijen nabij het centrum op de Spectramap staan. In de ogen van de ondernemers en managers zijn deze partijen min of meer in dezelfde mate coalitiepartner in elk denkbare combinatie. Anders gezegd, deze partijen kunnen altijd aanschuiven in de Trêveszaal ongeacht de politiek-ideologische kleur van de coalitie. Merk op dat een gering aantal personen van mening is dat een minderheidskabinet ook nog tot de mogelijkheden behoort.
Spectramap diagram: welke coalitie is waarschijnlijk?
Opmerkelijk is het grote verschil tussen wat managers en ondernemers zelf kiezen en de coalitie die zij het meest waarschijnlijk vinden. De Spectramap hieronder visualiseert het contrast tussen de meest waarschijnlijke coalitiepartners.
Klik op het diagram om deze te vergroten
Horizontaal tekent zich een ordening af tussen mogelijke coalitiepartijen op de rechterhelft en de partijen die minder waarschijnlijk deel zullen nemen aan een coalitie op de linkerhelft. Alle partijen die hoog scoren als meest waarschijnlijke coalitiepartij staan op de rechterhelft van de Spectramap. Duidelijk is dat managers en ondernemers het geloof in een linkse coalitie hebben verloren. GroenLinks en de SP doen niet meer mee. D66 maakt haar rol als bruggenbouwer waar tussen de VVD en de PvdA. Is hiermee dan toch een paars kabinet het meest waarschijnlijk? De volgende Spectramap is gelijk aan de vorige met dit verschil dat de associatie van partijen met de PvdA (rood) en de VVD (blauw) met kleur is gecodeerd.
Klik op het diagram om deze te vergroten
Vanzelfsprekend is het coalitievlak tussen de VVD en de PvdA fraai paars ingekleurd met een Yves Klein blauwpaars D66. Echter, let op het blauw van het CDA. In de ogen van managers en ondernemers is een coalitie met VVD, D66 en het CDA kennelijk net zo waarschijnlijk als een paars kabinet.
dr Eric Melse MBA Nyenrode Business Universiteit Program Director of the fulltime Master of Science in Management program
Wat vindt u van de column? Geef uw mening:
©RTLZ.nl