Tijdens de crisis van 2008 lieten manipulatieve krachten de goudprijs wel dalen. In korte tijd daalde een ounce van $1000 naar $700. In de grote paniek werd het kind toen met het badwater weggegooid.
Tijdens een (onafwendbare) volgende crisis zou goud juist de enige werkelijke vluchthaven blijken, vertelde ik. Wel die tijd lijkt nu te zijn aangebroken. Terwijl ik dit zit te typen, dinsdagochtend 6.00 uur noteert de goudprijs $1770, honderd dollar hoger dan het begin van de goudhandel op.
Al jaren roep ik dat goud haar top pas gaat bereiken nadat we dag na dag stijgingen zien van $100 per ounce. De waarde van goud zou dan in betrekkelijk korte tijd kunnen verdubbelen. Het gebeurde bij zilver vorig jaar toen we in korte tijd van $25 naar $50 liepen.
Toen beleggers eind 2008 doorkregen dat autoriteiten de geldpers zouden gaan gebruiken, misbruiken eigenlijk, om de situatie weer onder controle te krijgen, bleek de daling van de goudprijs een fantastisch koopmoment. Sindsdien steeg goud maar liefst $1000 per ounce (31 gram). Een mandje goudaandelen (HUI-index) ging in deze drie jaar zelfs vier keer over de kop.
Het grote verschil tussen deze en de vorige crisis is dat we nu precies weten hoe de autoriteiten ook dit keer de crisis te lijf zullen gaan. Net als de vorige keer gaat de geldpers in een volgende versnelling. De belofte van de ECB zondagnacht dat men slechte leningen uit Italië en Spanje gaat kopen, betekent niets anders dan het inzetten van de nucleaire (monetaire) optie.
Centrale bankiers weten als geen ander dat het altijd mogelijk is om de geldpers, waar zij feitelijk het monopolie over hebben, te misbruiken om voor rekening van de centrale bank van alles mee op te kopen. Alan Greenspan heeft al in 2003 eens laten doorschemeren dat zelfs bedrijfsobligaties zouden kunnen worden opgekocht als de markt het laat afweten.
Via Twitter kreeg ik deze week de vraag hoe dat nou technisch in zijn werk gaat. Heel simpel. Een centrale bankier tikt in zijn computer een bedrag in van zeg 1000 miljard en op dat moment kan er voor dat bedrag aan “assets” worden gekocht. Deze krijgen dan een plaats op de balans van de bank. Er is dan inderdaad voor 1000 miljard aan nieuw geld, uit het niets, gecreëerd. Op deze manier heeft de Fed haar balans sinds 2008 al zien oplopen van $700 naar $3500 mrd.
Maar hier kun je tocht niet eeuwig mee doorgaan, was de vervolgvraag. Nee, maar wel net zolang als wij als burgers het waardepapier dat de betreffende centrale bank in circulatie brengt als geld blijven accepten. De balans van een centrale bank kan in principe onbeperkt blijven uitdijen.
Maar de waardedaling van de dollar en euro, de vlucht naar de Zwitserse franc en het goud laten zien dat meer en meer mensen beginnen te twijfelen over de toekomstige waarde van ons geld. Door steeds te kiezen voor de geldpers, in plaats van de weg van het faillissement, wordt de toekomst van een geheel geldsysteem in gevaar gebracht. Politici en economen zijn zo bang voor een kettingreactie dat geen enkel dominosteentje meer om mag vallen.
Liever het risico van een mogelijke (economische) dood over een aantal jaren, dan de vrijwel zekere dood nu, lijkt de achterliggende gedachte. De vermaarde econoom Kenneth Rogoff verwoorde het deze week bij de BBC als volgt, “Currency debasement through inflation is a risk that has to be taken”. (Geldontwaarding door inflatie is een risico dat we moeten nemen).
Obama vertelde dit weekend boos tegen de rest van de wereld dat de VS haar schulden altijd kan afbetalen door dollars bij te drukken. Maar schuldeisers vrezen deze dollars met steeds minder koopkracht. Daarom is een land als China al even bezig een deel van haar 3000 miljard aan reserves versneld om te zetten in “hard assets”. Daarbij kopen ze, net als wij, het liefst grondstoffen.
De hardste “asset” onder de “hard assets” is natuurlijk goud. Goud wordt door bankiers namelijk al duizenden jaren als geld gezien. De kelders onderin DNB of bij de Fed zijn daarvan het bewijs. De afgelopen tijd hebben we centrale banken van China, Rusland, Thailand, India, Mexico en nog een aantal kleinere landen grote hoeveelheden goud zien bijkopen. Hierdoor maken zij hun valutarisico’s door geldontwaarding kleiner. Doordat goud het enige geld is dat niet kan worden bijgedrukt zal het in geld uitgedrukt vrijwel zeker blijven stijgen zolang de geldpers aanstaat.
Voor beleggers wordt het nu interessant. De vraag naar goud van investeerders wordt steeds groter terwijl de goudmijnproductie al tien jaar op ongeveer hetzelfde niveau ligt (2500 ton). De totale waarde van de jaarlijkse goudmijnproductie heeft een omvang van minder dan $200mrd (0,2 biljoen). Afgezet tegen de ruim 200 biljoen aan vermogen dat door de wereld klotst wordt duidelijk dat er maar ruimte is voor 1 promille van al dat geld dat kan vluchten naar fysiek goud. De schaarste aan goud zal de komende jaren steeds duidelijk gaan worden. De vraag van de consumenten ( voor sieraden) uit alleen al China en India bedraagt al 1000 ton.
Er komt een punt dat duidelijk zal worden dat het fysiek in handen krijgen van goud moeilijker en moeilijker zal worden. Op dat moment rest beleggers, spaarders en investeerders feitelijk nog maar een veilige manier om aanspraak te kunnen maken op fysiek goud. Door het kopen van aandelen in mijnbouwbedrijven met ounces veilig in de grond. Daarom kopen wij die met ons fonds dag na dag. Liefst tegen zo laag mogelijke prijzen. Met dank aan de crash. Het verkopen van goudaandelen, uit angst voor een crisis, is dus zo ongeveer het domste dat je nu kunt doen.
Willem Middelkoop @ rtlz.nl
Willem Middelkoop is investeerder en auteur. Hij is oprichter van het Gold & Discoveryfund
=> Lees ook: Willem Middelkoop: Tussentijds herstel in Japan-scenario