Goede kanten
Het mooie van de Kersttijd is dat het gelegenheid geeft om in alle rust even terug te kijken. Het bracht mij tot de conclusie dat de huidige financiële crisis goede kanten heeft. Het bedrijfsleven, het beleggingswereldje en de consumenten begonnen hier en daar toch wel wat veel ongezonde trekjes te krijgen.
Falen
‘Het huis als pin-automaat’, ‘beleggingsrendementen en groei in dubbele cijfers’, ‘(te) complexe producten’, ‘uit de hand gelopen beloningsstructuren’ zijn daar voorbeelden van. Maar ook falende mechanismen inzake toezicht, zowel aan de private als aan de publieke kant.
Bezinning
Tijd dus om ons te bezinnen, systemen en structuren te perfectioneren. Joel Bakan beschrijft het mooi in zijn boek The Corporation (2004), dat gaat over het pathologische streven naar macht en winst: ‘De macht van ondernemingen dient te worden uitgedaagd teneinde genegeerde waarden en praktijken als democratie, sociale rechtvaardigheid, gelijkheid en mededogen weer tot leven te brengen.’
Langere termijn
Waarvan akte. Het is de plicht van de huidige generatie voorgaande begrippen te revitaliseren. Dit om duurzaamheid – en daar hebben velen de mond van vol, zij het dat het vaak op lippendiensten gaat - aan toekomstige generaties over te kunnen dragen. De korte termijnvisie inruilen voor een die op de lange termijn is gericht.
Anders
Laat de les van nu dan ook zijn dat we hardhandig met de voeten op de grond worden gezet en dat het anders moet. Dat velen nu pijn hebben en nog een tijd zullen houden, werknemers van noodlijdende bedrijven voorop. Zij verdienen steun.
Oderwetse waarden
Wat dat anders is? Terug naar ouderwetse waarden: sparen voor mindere tijden en nazaten. Een hypotheek gewoon en regelmatig aflossen, fiscale regelingen ten spijt. Beleggen met geld dat je ook kunt missen en dat je niet hoeft te lenen. Beloningsafspraken die recht doen aan geleverde inspanningen en die recht doen aan de totale maatschappelijke context. Genoegen nemen met minder groei. Controlemechanismen die zijn bemensd door functionarissen die hun verantwoordelijkheid gewoon nemen waar nodig en wel ingrijpen. Kortom: meer rationaliteit en realisme.
Waarschuwingssignalen
Ik ben geschrokken van de grote hoeveelheid (genegeerde) waarschuwingssignalen de laatste tijd. Sommigen, bijvoorbeeld die in de zaak Madoff, lijken zo evident dat je je afvraagt hoe het kan dat commissarissen, accountants, overheidstoezichthouders, professionele partijen en particuliere beleggers deze hebben kunnen negeren.
Derivatenbubbel
Ik eindig waar ik begon: met Bubbels, naar het gelijknamige boek van Marius van Nieuwkerk en Cherelt Kroeze. Het gaat over spraakmakende financiële crises uit de geschiedenis en stamt uit 2007. Het gaat over negen crises uit het verleden en sluit af met een vooruitblik op ‘De derivatenbubbel van 2011’. De auteurs van het hoofdstuk, Frits Beutick en Jos Dreessens, hadden een vooruitziende blik. Ze zaten er alleen drie jaar naast.
Marcel Pheijffer
Marcel Pheijffer is hoogleraar Accountancy aan de Universiteit Nyenrode en hoogleraar Forensische Accountancy aan de Universiteit Leiden.Wat vindt u van de column? Geef uw mening:
©RTLZ.nl