Mijn loopbaan
De euro heeft een belangrijke rol gespeeld in mijn loopbaan. Mijn afstudeerscriptie schreef ik in 1996 bij DNB over beleidstrategieën van de toen nog op te richten ECB. Tijdens mijn eerste baan als econoom bij een grote commerciële bank zat ik in een sprekerspoule, die klanten warm moest maken voor de nieuwe munt. Ik was toen een oprecht en overtuigd voorstander van de nieuwe munt. Juist onze kleine open economie zou van het lagere wisselkoersrisico kunnen profiteren. De consensus was toen dat een land als Italië nooit zou worden toegelaten. Een collega werd zelfs ontslagen omdat hij een stuk had geschreven, waarin de Italiaanse deelname als kansrijk werd bestempeld.
Italië
Toen Italië zich (door problemen in Duitsland) toch kwalificeerde kregen we hier veel kritische vragen over. Ons antwoord was dan altijd dat er in het Verdrag van Maastricht een keiharde “no-bail out” clausule stond. Een land met zwakke overheidsfinanciën zou boetes worden opgelegd en zeker geen financiële steun krijgen.
Afspraken
Inmiddels zijn we zo’n 13 jaar verder en weten we dat de bovenstaande afspraak helemaal niets voorstelt. Een land met financiële problemen kun je geen boetes opleggen, want dan nemen de problemen alleen maar toe. De onderlinge verschillen tussen lidstaten blijken ook groter dan gedacht. Ik heb ook niets tegen een faillissement van een land als Griekenland, maar ik vraag me af of een lidstaat daarvan kan herstellen zolang het binnen de Eurozone blijft. Landen als Argentinië, Mexico, Equador en Rusland waren na hun default alweer snel in staat nieuw kapitaal aan te trekken, maar hadden wel een eigen munt. Om op eigen kracht na een default weer mee te kunnen doen moet de productiviteit op hetzelfde niveau zijn als in de overige lidstaten. Hoe kan een land als Griekenland zijn productiviteit op korte termijn in lijn brengen met die van bijvoorbeeld Duitsland? Dat zal wel een of twee generaties duren.
Muntunie
De muntunie is te hard gegroeid en bevat te grote onderlinge verschillen. Alleen permanente steun van Noord naar Zuid-Europa maakt het voortbestaan mogelijk. Gegeven de enorme ongelijkheid binnen de huidige Eurozone zie ik niet hoe ons land per saldo nog profijt zou kunnen hebben. Zo is het pensioenstelsel in Zuid-Europese landen gebaseerd op een omslagstelsel. Als ergens de vergrijzing toeslaat en de overheidsfinanciën onder druk komen dan is het wel daar. De huidige steun is nog maar het topje van de ijsberg van alle noodpakketten die de komende decennia nodig zal zijn om “DING FLOF BIPS SMS EC” bij elkaar te houden
Schromelijke overdreven
Ook de voordelen van de muntunie voor ons land worden schromelijk overdreven. Zo is onze export nauwelijks harder gegroeid dan die van bijvoorbeeld Zweden en Denemarken, lees hiervoor ook mijn eerdere column Eurofielen kramen onzin uit.Om die reden ben ik in de afgelopen dertien jaar veranderd van een eurofiel in een euroscepticus. Wanneer we garant gaan staan voor alle problemen in Zuid-Europa is onze economie naar mijn mening beter af met een terugkeer van de gulden.
