Slecht nieuws: gelooft u in sprookjes?RTL Z

Als het gaat om de indrukwekkende koerstijging van aandelen van de afgelopen 9 maanden (!) blijven we maar kijken naar de Verenigde Staten. Op het stompzinnige af. Lees de column van prof. dr. René Tissen: Even een paar actuele feiten.

Column prof. dr. René Tissen

Goed nieuws?

Bij elk beetje goed nieuws –of vermeend goed nieuws- spuiten de beurzen letterlijk omhoog (ook deze week weer) en dat getuigt van een verontrustende ontkenning van de werkelijkheid. De potentiële gevolgen daarvan voor de wereldeconomie zijn groot, niet in de laatste plaats voor Nederland. Ook onze welvaart hangt aan een zijden draadje. Even een paar actuele feiten Amerika kijkt momenteel tegen een pensioenprobleem aan van ongekende omvang. Het huidige dekkingstekort wordt geschat op 2 biljoen dollar. Ik wil niet flauw zijn, maar dat is echt een 2 gevolgd door twaalf nullen. Dat is veel, heel veel geld. Tegelijkertijd wordt de Amerikaanse bevolking ouder en nemen de aanspraken op pensioen toe. Beschermingsclausules –vaak door de vakbonden afgedwongen in goede tijden- zijn keihard. Vervolgens blijkt het toch al dunne sociale zekerheidsstelsel van Amerika acute tekenen van ineenstorting te vertonen. De dekkingsreserve is in één jaar tijd teruggelopen van 7% (wat al niet veel was) naar 0%.

Lagere scholen

Lagere scholen in de staat Illinois kunnen sinds kort hun rekeningen niet meer betalen. De staat heeft geen geld meer als gevolg van dramatisch teruglopende belastinginkomsten. Illinois is blut. Net als tien andere staten (‘and counting”), waaronder California. Daar is de fiscale noodtoestand afgekondigd. Er wordt gewerkt met betaalbriefjes (IOU’s). Alleen kan niemand daarvan leven. Allemaal nieuws van één dag. En de beurzen maar roepen dat herstel in zicht is. Baarlijke nonsens. Ruim eenderde van de kinderen in Amerika is afhankelijk van voedselbonnen voor hun dagelijkse maaltijden. Kunt u zich dat voorstellen?

Middenklasse

De traditionele middenklasse van hardwerkende Amerikanen dreigt rechtstreeks en ingrijpend in de armoedeval terecht te komen. Mensen kunnen het hoofd nauwelijks nog boven water houden vanwege hoge werkeloosheid, afnemende inkomens en torenhoge schulden, waaronder creditcards. Het aantal ‘foreclosures’ is hoog tot zeer hoog. De huizenprijzen stijgen niet. Sterker nog, gevreesd wordt dat de banken binnenkort over zullen gaan tot het massaal op de markt brengen van hun enorme huizenvoorraad (zoals in Spanje) waardoor de prijzen nog verder zullen dalen. Banken zullen waarschijnlijk wel moeten om de eigen kapitaal reserves op te kunnen poetsen. Hoezo, maatschappelijk verantwoord bankieren?

Falliet

Het aantal persoonlijke faillissementen van burgers is in korte tijd met 32% gestegen tot 1,4 miljoen. Geconsumeerd wordt er alleen nog via kortingsbonnen. Het is de vraag of deze vloedgolven van slechtnieuws kunnen worden gestopt. Volgens de beurzen wel. Die klampen zich aan elkaars strohalmpjes vast. Het lijkt er zelfs een beetje op dat beurshandelaren elkaar genadeloos opdrijven in positief denken. ‘Vooruit met de geit’. ‘Het komt allemaal goed’. Kopen dus. Veel kopen.

Sprookjes

Het lijkt er soms ook op dat er een (onbewuste?) koopstrategie is die simpel en doeltreffend, maar risicovol is. Gewoon ervoor zorgen dat de koersen blijven stijgen, dan duurt de gang naar beneden langer. Er kan natuurlijk een wonder gebeuren. Dan herstelt de Amerikaanse export zich met de snelheid van het licht. Dan gaan ondernemingen weer aan voorraadvorming doen en wordt er weer geïnvesteerd in mensen en machines. Dan zijn de banken en verzekeraars van de ene op de andere dag weer gezond en consumenten zonder schulden. Dan trekt de werkgelegenheid sprongsgewijs aan en stort de overheid niet in. Gelooft u in sprookjes? Of ziet u het anders.

René Tissen

Wat vindt u van de column? Geef uw mening:

Zie ook onze speciale columnpagina, met columns van Arnold Heertje, Nyenrode-professoren Melse, Pheijffer en Keijsers, onze technisch analist Roelof-Jan van den Akker én Mathijs Bouman

©RTLZ.nl